Ivan Jan Luksemburški, poznat i kao Slijepi ili od Luksemburga (luksemburški: Jang de Blannen; njemački: Johann der Blinde; češki: Jan Lucemburský; 10. august 1296 – 26. august 1346), bio je grof Luksemburga od 1313. te kralj Češke od 1310, kao i titularni kralj Poljske.
Posebno je poznat po tome što je poginuo učestvujući u Bici kod Crécyja 1346, u 50. godini života, iako je bio slijep već oko deset godina. U Luksemburgu se smatra nacionalnim herojem.
U Češkoj (nekadašnjoj Kraljevini Češkoj), Ivan Luksemburški se, u poređenju s tim, najčešće spominje kao otac Karla IV, cara Svetog rimskog carstva, jednog od najznačajnijih čeških kraljeva i jednog od najutjecajnijih careva Svetog rimskog carstva.
Rani život Ivan je bio najstariji sin Henrika VII, cara Svetog rimskog carstva, i Margarete od Brabanta, kćerke Ivana I, vojvode od Brabanta, i Margarete od Flandrije. Rođen je u Luksemburgu, a odrastao u Parizu, gdje je stekao francusko obrazovanje, ali je od rane mladosti bio snažno uključen u politička zbivanja u Njemačkoj.
Godine 1310. njegov otac je ugovorio brak četrnaestogodišnjeg Ivana s Elizabetom Češkom. Vjenčanje je održano u Speyeru, nakon čega su mladenci, u pratnji skupine predvođene iskusnim diplomatom i poznavateljem čeških prilika Petrom od Aspelta, nadbiskupom Mainza, krenuli prema Pragu. Budući da je car osigurao pratnju carskih čeških jedinica radi zaštite bračnog para na putu od Nürnberga do Praga, Ivan je time faktički bio primoran vojno intervenirati u Češkoj u ime svoje supruge Elizabete.
Češke snage su 3. decembra 1310. preuzele kontrolu nad Pragom i zbacile tadašnjeg kralja Henrika od Gorice (Henrika Koruškog), kralja Češke. Svrgnuti kralj je sa suprugom Anom Češkom (sestrom Ivanove supruge) pobjegao u svoju kneževinu, Vojvodstvo Korušku. Krunisanje Ivana i Elizabete za češkog kralja i kraljicu obavljeno je 7. februara 1311, čime su stupili na prijestolje Kraljevine Češke.
Kako je praški dvorac tada bio neuslovan za stanovanje, Ivan se nastanio u jednoj kući na Starogradskom trgu, odakle je, uz pomoć svojih savjetnika, stabilizirao prilike u češkoj državi. Time je postao jedan od sedam knezova-izbornika Svetog rimskog carstva te, kao nasljednik svog šurjaka Václava III Češkog, istakao pravo na poljsku i ugarsku krunu. Njegovi pokušaji da naslijedi oca na položaju kralja Rimljana nisu uspjeli, budući da je 1314. izabran Ludvig IV Bavarski. Ipak, Ivan je kasnije podržao Ludviga IV u sukobu s Fridrihom Lijepim, kraljem Njemačke, koji je kulminirao Bitkom kod Mühldorfa 1322. godine. Kao nagradu za podršku, Ivan je tom prilikom dobio Egerland, područje u Češkoj.
Reference
Kategorija:Kraljevi Češke Kategorija:Rođeni 1296. Kategorija:Luksemburgovci Kategorija:Luksemburški vladari Kategorija:Umrli 1346.