300px|thumb|Palais Garnier, jedna od najpoznatijih operskih kuća na svijetu desno|mini|Sidnejska opera Opera je oblik pozorišta u kojem se drama prenosi u cjelini ili uglavnom kroz muziku i pjevanje. Opera se pojavila u Italiji oko 1600. i uglavnom je povezana sa zapadnom klasičnom muzičkom tradicijom. Opera koristi mnoge od elemenata govornog pozorišta kao što su scenografija, kostimi i gluma. Međutim, razlikuje se od drugih oblika dramatizacije po važnosti pjesme i konvencija pjevačke tehnike. Uz pjevača su u pratnji muzički ansambl u rasponu od malog instrumentalnog ansambla do punog simfonijskog orkestra. Opera može imati ples, a ovo je posebno značajno kod francuske opere za veliki dio njene historije.
Pozadina opere Istovremeno postoje umjetnički oblici iz drugih dijelova svijeta, a mnogi od njih su drevnog porijekla, i također se ponekad nazivaju "opere". Obično idu uz pridjev koji označava regije (na primjer, kineska opera). Ove nezavisne tradicije nisu proizvod zapadne opere, ali su veoma različit oblik muzičkog pozorišta. Opera isto tako nije jedini oblik zapadnog muzičkog pozorišta u antičkom svijetu. U grčkoj drami se koristi pjevanje i instrumentalna pratnja, a u modernim vremenima, pojavljuju se drugi muzički oblici.
Operska terminologija Riječi u operi su poznate kao libreto (doslovno "mala knjiga"). Neki kompozitori, posebno Richard Wagner, napisali su svoja libreta, drugi su radili u tijesnoj saradnji sa svojim librettistima, npr. Mozart s Lorenzom da Ponteom. Tradicionalna opera se sastoji od dva načina pjevanja: recitativa, prelaza tokom razvijanja radnje u operi, često pjevani u nemelodijskom stilu karakterističnim za operu, i arija u kojoj likovi izražavaju svoje emocije u višeslojnom melodijskom stilu. Dueti, trija i druge vrste ansambla se često javljaju, a refreni se koriste za komentar na akciju. U nekim oblicima opere, kao što su singspiel, komična opéra, operete, i poluopera, u recitativima je uglavnom zamijenjen govornim dijalogom. Melodični ili polumelodijski odlomci se javljaju usred ili umjesto recitacije, a također se nazivaju “arioso'”. Tokom baroknog i klasičnog razdoblja recitativi se mogu pojaviti u dva osnovna oblika: secco (suhi) recitativ, u pratnji samo "continua", koja je često bila ne više od čembala ili “accompagnato” (također poznat kao "stromentato") u kojem orkestar pružao pratnju. Od 19.vijeka muzička pratnja accompagnato se mnogo više koristila, a orkestar je imao mnogo veću ulogu. Richard Wagner je izvršio revoluciju u operi ukidanjem gotovo svih razlika između arija i recitacije u potrazi za onim što je on nazvao "beskrajne melodije." Kasniji kompozitori slijede Wagnerov primjer, iako su neki poput Stravinskog u svom "The Rake”s Progress" nadjačali silazni trend.
Historija
Nastanak opere thumb|upright|225px|Claudio Monteverdi, pionir opere
Riječ opera znači "djela" (množina od latinskog opus) i ukazuje na to da se spajaju umjetnost i solo horsko pjevanje, recitacija, gluma i ples u pripremljenom spektaklu. “Dafne” od Jacopa Perija je najranije djelo koje se po današnjim mjerilima smatra operom. Napisana je oko 1597. u velikoj mjeri inspirisana od strane elitnog kruga pismenih firentinskih humanista koji su bili okupljeni u udruženju "firentinska Camerata". Značajno je da je Dafne bio pokušaj da se oživi klasična grčka drama, kao dio šireg oživljavanja antike kao karakteristika renesanse. Članovi Camerate smatrali su da su "refreni" u dijelovima grčkih drama prvobitno bili pjevani, a možda čak i cijeli tekstovi svih uloga, a opera je tako zamišljena kao način da se "obnovi" ova situacija. Dafne je nažalost izgubljena, a kasnije djelo Jacopa Perija, opera “Euridika”, iz 1600. je prva opera koja je sačuvana do današnjih dana. Međutim, čast da bude prva opera koja se i danas redovno izvodi pripada operi “Orfeo” Claudia Monteverdija koja je, komponovana za dvor u Mantovi 1607.
Italijanska opera
Barokno doba
Umjetnička prošlost Italije učinila je ovu zemlju predodređenom za muzičko vođstvo, italijanska muzika je sada osvojila cijeli svijet. Njen trijumf je bio tako potpun do početka 18. vijeka da čak i u našem vremenu, nakon vijeka i po njemačkih, francuskih i ruskih uspjeha na ovom polju, naš muzički riječnik je još uvijek u velikoj mjeri italijanski. Sva inventivnost i duhovitost njihove genijalnosti, tokom proteklih vijekova slave na svim poljima umjetnosti sklonili su se u novoj umjetnosti opere. Tu su korišteni mnogi izvori koji su značajno obogatili naše muzičke ideje i oblike: prelijepe venecijanske narodne pjesme, upotreba "frottola" literature iz vremena renesanse, barkarole i sicilijane. Važna ličnost iz ove operske škole je bio Giovanni Legrenzi (1645-1690). Bio je jednako dobar u muzičkoj drami, oratoriju, motetu i instrumentalnoj muzici. Izvrsno je vladao kontrapuntalnom tehnikom najavljujući dalji muzički razvoj u tom pravcu. Bio je veoma priznat u cijeloj Evropi, a Bach i Händel mu ukazuju poštovanje koristeći njegove brojne melodije u svojim vlastitim djelima.Music in Western Civilization, Paul Henry Lang, prvo izdanje objavljeno 1941. god., izdavačka kuća W.W. Norton iz New York City, , str. 355-357
Opera nije za dugo ostala ograničena samo na dvorsku publiku. Godine 1637. u Veneciji se pojavljuje karnevalska "sezona" sa javnim prisustvovanjem operama uz prodaju ulaznica u Veneciji. Monteverdi se preselio u Veneciju iz Mantove i komponuje svoje zadnje opere, “Il ritorno d'Ulisse in Patria” i “L'incoronazione di Poppea”, za mletačko pozorište 1640. Njegov najznačajniji sljedbenik Francesco Cavalli pomogao je u širenju opere širom Italije. U tim ranim baroknim operama, široka komedija je pomiješana sathumb|left|upright|Georg Friedrich Händel, 1733 tragičnim elementima u mješavinu koja je uzburkala neke obrazovane senzibilitete, što izaziva prvu od mnogih reformskih pokreta u operi. Pod pokroviteljstvom Venecijanske "Arkadian akademije" koja je došla u vezu sa pjesnikom Metastasiom, čija libreta pomažu kristalizirati žanr opere seria, koja postaje vodeći oblik italijanske opere do kraja 18. vijeka. Nakon što je “metastasijski” ideal čvrsto uspostavljen, komedija u operi iz baroknog doba bila je rezervisana za ono što će se kasnije zvati opera buffa.
Opera seria je uzdignuta u tonu i visoko stilizirana u obliku, obično se sastoji od "suhog (secco) recitativa" prošaranog dugim da capo arijama. Ovim je pružena velika prilika za virtuozno pjevanje i za vrijeme zlatnog doba “opere seria” pjevač stvarno postaje zvijezda. Uloga heroja je obično napisana za “kastrati” glas. Kastrati poput Farinellija i Senesinoa, kao i ženski soprani poput Faustine Bordoni, postaju veoma tražene u cijeloj Evropi kako je opera seria vladala pozornicama u svakoj zemlji, osim Francuske. Italijanska opera postavlja standard baroka. Italijanski libreti su norma, čak i kada je njemački kompozitor kao Händel pisao za londonsku publiku. Italijanski libreti ostaju glavni u klasičnom periodu, kao na primjer u operama Mozarta, koji je pisao u Beču u drugoj polovini 18. vijeka. U vodeće italijanske kompozitore opere seria spadaju: Alessandro Scarlatti, Vivaldi i Porpora.
Reforma: Gluck, napad na metastasijski ideal, i Mozart Opera seria je imala svoje slabosti i kritičare, kao i ukus za uljepšavanje u ime vrhunski uvježbanih pjevača, i korištenja spektakla kao zamjenu za dramatsku čistoću i jedinstvo izazvala je kritike. Francesco Algarottijev “Esej o operi” 1755. pokazao se kao inspiracija za reforme Christopha Willibalda Glucka. On je zagovarao da se opera seria mora vratiti osnovama i da su svi različiti elementi: muzika (i instrumentalna i vokalna), balet, a postavka mora biti podređena najvažnijem dijelu u operi- drami. Nekoliko kompozitora iz tog perioda, poput Niccolò Jommellija i Tommaso Traetta, pokušali su koristiti ove ideale u praksi. Prvi koji zaista uspijeva i da ostavi otisak na historiju opere bio je Gluck. On je pokušao postići "lijepu jednostavnost." Ovo je ostvareno u prvoj od njegovih "reformskih" opera, “Orfeo i Euridika” gdje pjevačkim linijama nedostaje virtuoznost poput djela Händela. Ove “reformske” opere su podržane sa jednostavnom harmonijom i posebno bogatijim nego što je uobičajeno prisustvom orkestra u cijeloj operi.
Gluckove reforme imale su odjeka u cijeloj operskoj historiji. Carl Maria von Weber, Mozart i Richard Wagner, su posebno bili pod utjecajem njegovih umjetničkih ideala. Mozart je na mnoge načine gluckov nasljednik. Mozartova kombinacija izvanrednog osjećaja za: dramu, harmoniju, melodiju, i polifoniju. Napisao je niz komedija, posebno Così fan tutte, Figarova ženidba, i Don Giovanni (u saradnji s Lorenzom da Ponteom), koja ostaju među omiljenim, popularnim i poznatim operama danas. Mozartov doprinos operi seria je više mješovit, jer je do njegovog vremena ova vrsta opere već izumirala, a uprkos njegovim velikim operskim djelima poput Idomeneo i La Clemenza di Tito, on neće uspjeti u obnavljanju ovog umjetničkog oblika.
Bel Canto, Verdi i “verizmo” thumb|upright|left|Giuseppe Verdi, nacrtao Giovanni Boldini, 1886 (Nacionalna galerija moderne umjetnosti, Rim) "Bel canto" je operski pokret koji je cvjetao u ranom 19. vijeku i vidljiv je u operama Rossinija, Bellinija, Gaetano Donizettija, Pucinija, Mercadante i mnogih drugih. Doslovno "lijepo pjevanje," bel canto opera potiče od istoimene italijanske stilske škole pjevanje. Bel canto pjevanje je obično kitnjasto i zamršeno, što zahtijeva vrhunsku agilnost i kontrolu glasa. Ova vrsta opere je uglavnom služila za zabavu gdje se od publike nije očekivalo da dublje razmišlja, za razliku od Beethovenove opere "Fidelio" u kojoj je težište bilo na duhovnim vrijednostima. Rezultat ovakvom pristupu u operi je bio taj da su bel canto opere bile veoma popularne. Hector Berlioz je žaleći se izjavio:
Kasnije su operski spektakli Meyerbeera, psihološke opere Verdija i muzičke drame Wagnera gurnuli bel canto opere sa operske scene. Tek nakon Drugog svjetskog rata dolazi do iznenadnog obnavljanja interesa za ovu vrstu opere širom Evrope i Amerike i to uglavnom zahvaljujući dvoje operskih pjevača, Mariji Kalas i Joan SutherlandThe Lives of the Great Composers, Harold Schonberg, treće izdanje objavljeno 1997, izdavač W.W. Norton & Company Inc., 500 Fifth Avenue, New York, NY 10110, , str.222-223
Nakon bel canto ere, direktniji, snažan stil naglo je popularisao Giuseppea Verdija, počevši sa njegovom biblijskom operom Nabucco. Verdijeve opere odzvanjaju sa rastućim duhom talijanskog nacionalizma u post-Napoleonovoj eri. On ubrzo postaje ikona patriotskog pokreta (iako njegovi politička pogledi možda I nisu bili baš tako radikalni). U ranim 1850-im, Verdi komponuje njegove tri najpopularnije opere: Rigoletto, Trubadur i La Traviata. Ali on je nastavio razvijati svoj vlastiti stil komponovanja sa možda najvećom “francuskom grand operom” Don Carlos (opera), a završava svoju karijeru sa dvije opere nadahnute Shakespeareom, Otello (opera) i Falstaff. Ova djela otkrivaju koliko daleko se italijanska opera razvila u svojoj sofisticiranosti još od početka 19. vijeka.