Vajots Dzor () je pokrajina u Armeniji. Nalazi se u jugoistočnom dijelu države i graniči sa azerbejdžanskom Autonomnom Republikom Nahičevan na zapadu i Kalbajarskim rejonom na istoku (de jure administrativnim dijelom Azerbejdžana a de facto dijelom nepriznate države Nagorni Karabah). Zauzima površinu od 2.308 km2 što predstavlja oko 7,8% od ukupne površine i 7. je površini u državi. Prema podacima iz 2011. godine u pokrajini je živjelo 52.324 stanovnika ili 1,7% od ukupnog stanovništva Armenije i pokrajina je sa najmanjim brojem stanovnika. Također je najslabije naseljena administrativna jedinica prvog nivoa u državi, sa prosječnih 23 stanovnika po km2.
U pokrajini se nalazi mnogo antičkih znamenitosti i turističkih atrakcija Armenije, uključujući kompleks pećina Areni-1 i vinarije Areni-1 iz perioda bakarnog doba, manastir Tanahat iz 8. vijeka, tvrđavu Smbataberd iz 10. i manastir Noravank iz 13. vijeka.
Glavni i najveći grad je Jehegnadžor.
Etimologija U doslovnom prijevoda s armenskog na bosanski naziv pokrajine bi značio dolina tuge. Pokrajina je nazvana prema historijskom kantonu Vayots Dzora koji se nalazio u sastavu pokrajine Sjunik, devete pokrajine drevne Armenije.
Geografija mini|centar|800px|Planinski lanac Vajk Smještena u jugoistočnom dijelu današnje Armenije Pokrajina Vajots Dzor je najrjeđe naseljena pokrajine ove države. Graniči s azerbejdžanskim Nahičevanom na zapadu i Kalbajarskim rejonom na istoku a unutar državnih granica graniči sa pokrajinama: Geharkunik na sjeveru, Ararat na sjeverozapad i Sjunikom na jugoistoku.
Područje pokrajine je uglavnom planinsko a može se podjeliti na tri planinska lanca: Vardenis na sjeveru, Arpa u centralnom dijelu i Vajk na jugu pokrajine. Sa visinom od 3.522 metara nadmorske visine, vulkan Vardenis koji se nalazi na sjeveru je najviša tačka u pokrajini dok se najniža tačka nalazi u dolini rijeke Areni i iznosi 850 metara. S obzirom na planinski reljef, Pokrajina obiluje rijekama i planinskim izvorima a najznačajnija rijeka je Arpa. Izvire na sjeverozapadnim brdima platoa Sjunik, na nadmorskoj visini od 3.260 metara a kroz pokrajinu protiče dužinom od 92 km. Ulijeva se u rijeku Araks a njene mnogobrojne pritoke formiraju vodopade od kojih je najpoznatiji vodopad Jermuk.
Demografija Prema rezultatima popisa iz 2011. godine, u Pokrajini Vajots Dzor živjelo je 52.324 stanovnika što predstavlja oko 1,7% armenskog stanovništva. Urbanog stanovništa je 18.449 (35,26%) dok je ruralnog 33.875 (64,74%). U Pokrajini se nalaze 3 urbane i 41 ruralna lokalna zajednica. Najveća urbana zajednica je Jehegnadžor, glavni grad pokrajine, sa 7.944 stanovnika. Ostali urbani centri su: Vajk i Jermuk, sa 5.877 odnosno 4.628 stanovnika, respektivno.
Najveće ruralno mjesto u pokrajini je Mališka sa 4.460 stanovnika.
Reference
Vanjski linkovi Pokrajine
Kategorija:Vajots Dzor Vajots Dzor