Brionska deklaracija je dokument koji su potpisali predstavnici Republike Slovenije, Republike Hrvatske i Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije (SFRJ) poslije proglašenja odvajanja Slovenije i Hrvatske od SFRJ i kratkotrajnih oružanih sukoba Teritorijalne odbrane Slovenije (TOS) protiv Jugoslavenske narodne armije (JNA). Mirovni sporazum je potpisan pod političkim pokroviteljstvom Evropske zajednice (EZ), trojice ministara iz država Evropske zajednice, na Brionima 7. jula 1991. godine. Sporazumom je nastojano da stvori okruženje u kome bi mogli da se održe daljnji pregovori o budućnosti Jugoslavije. Brionskom deklaracijom predviđeno je da pripadnici MUP-a Slovenije kontrolišu granicu, ali prema zakonima SFRJ, a da se JNA povuče u kasarne i zaustave sukobi. Sporazum je predvidio tromjesečno "zamrzavanje" odluka Slovenije i Hrvatske da se izdvajaju iz SFRJ. Istovremeno je dogovoreno da se hitno izabere predstavnik Republike Hrvatske (Stipe Mesić) na mjesto predsjednika Predsedništva SFRJ. Međutim, na kraju se predsjednik Saveznog izvršnog vijeća Ante Marković izolovao u nadi da će sačuvati Jugoslaviju i potpuno prekinuo bilo koji oblik uticaja Federacije na Sloveniju. To je značilo da se Jugoslavenska narodna armija fokusirala na borbu u Hrvatskoj, stvarajući presedan prepravljanja međunarodnih granica i stavljajući na kocku interes EZ za rješenje jugoslovenske krize.
Sporazumom su prekinuta neprijateljstva između JNA i Teritorijalne odbrane Slovenije tokom Desetodnevnog rata. Slovenija i Hrvatska su se složili da suspenduju djelatnosti koje proizilaze iz njihovih deklaracija o nezavisnosti od 25. juna na tri mjeseca. Dokumentom je riješeno pitanje granične i carinske kontrole slovenske granice, kontrola nad vazdušnim saobraćajem i odobrena razmjena zarobljenika. Brionska deklaracija je takođe bila osnova za posmatračku misiju koja će pratiti sprovođenje sporazuma u Sloveniji. Jedanaest dana nakon potpisivanja deklaracije, Savezno izvršno vijeće je povuklo JNA iz Slovenije. Deklaracija nije imala uticaj na borbe u Hrvatskoj.
Reference
Literatura
Vanjski linkovi
RTS: Dve decenije od raspada SFRJ, 25. jun 2011.
Kategorija:Rat u Sloveniji Kategorija:Rat u Hrvatskoj Kategorija:1991. u Sloveniji Kategorija:1991. u Hrvatskoj Kategorija:1991. u Jugoslaviji Kategorija:Politika SFRJ Kategorija:Politička historija Slovenije Kategorija:Politička historija Hrvatske Kategorija:Istra Kategorija:Sporazumi SFRJ Kategorija:Sporazumi Hrvatske Kategorija:Sporazumi Slovenije Kategorija:Historijski dokumenti