Krivošijski ustanci ili Bokeljski ustanci bili su ustanci iz 19. vijeka.
Historija Bile su 4 bune u Boki kotorskoj u 19. vijeku: 1814, 1848, 1869 i 1882. Treća po redu je bila najpoznatija, u narodu poznata kao Prvi Krivošijski ustanak iz 1869. godine, iako su sudjelovali i Grbalj, Pobori, Maine i Brajići. Vođa prva dva Krivošijska ustanka bio je Petar Samardžić. Razlog je bio dolazak na snagu zakona o općoj vojnoj obavezi 1868. godine. Tim su zaknom Bokelji izgubili stare povlastice. Bili su u obavezi da služe u redovnoj austrougarskoj vojsci. Uz to nisu smjeli slobodno nositi oružje. Sama zabrana glavni je povod izbijanja ustanka.
Ustanak je bio žestok i bio je jedan od najznačajnijih pobuna u historiji ovog kraja. Izbijanje ustanka i borba protiv daleko mnogobrojnije, opremljenije i snažnije austro-ugarske vojske, izazivala je istovremeno i čuđenje i divljenje. Ustanak je ugušen u relativno brzom roku. Posljedice su po Austro-Ugarsku, s obzirom na njenu nadmoć, bile velike. 11. januara 1870. godine sklopljen je mir u Knez Lazu. Mirovnim ugovorom svi su Bokelji izuzeti od Zakona o općoj vojnoj obvezi odnosno iako poraženi u ustanku, postigli su uspjeh. Nisu morali služiti austro-ugarski vojsku i garantovala im se sloboda nošenja oružja. Osim toga ustanici su politički amnestirani.
Dobili su uvjerenje (takozvani „knezlački mir” u selu Knežlaz s Bokeljima) i založenu carsku riječ, da se taj zakon neće sprovoditi u Boki kotorskoj. Na tom osnovu postignut je sporazum i izmirenje Bokelja sa vladom austrijskom. Nekoliko nedjelja je trajala samostalnosti i nezavisnosti Bokelja. Tome je učinjen kraj i Austrija je ponovo počela gospodariti nad oružanim Bokeljima. Ispod najvišeg vrha Siljevika se odigrala prva bitka posljednjeg ustanka (tekst je pisan 1885. pa se misli na Drugi ustanak iz 1882.). Tu je poginuo i austrijski major Rukavina. Malo dalje je Jankov vrh oko kog su se ustaši (ustanici) drugi dan sukobili. Odatle su se morali povući u Bukovicu, preko polja na crnogorsku granicu, odakle su branili sela Dragalj, Bare, Humac, Crne Nugle, Poljkovac i Grdovinu, koja se nižu krajem polja ispod Bukovice.
Reference
Literatura
Kategorija:Historija Crne Gore