Narodno pozorište Kosova (; / ) pozorište je osnovano 1946. u gradu Prizrenu, na Kosovu. U toj zemlji predstavlja najbolje rangiranu pozorišnu ustanovu, s najvećim brojem produkcija. Jedino je javno pozorište na Kosovu, pa ga novčano podupire Ministarstvo kulture, omladine i sporta. Produciralo je više od 400 premijera koje je gledalo više od 3 miliona gledalaca.Ministry of Culture, Youth and Sport - Republic of Kosovo
Historija mini|Fotografija pozorišta Osnivanje Narodno pozorište Kosova osnovano je 1946. u Prizrenu i bilo je prvo profesionalno pozorište na Kosovu nakon Drugog svjetskog rata. U početku je nazvano Narodno pokrajinsko pozorište i bilo je smješteno u sportskom centru "Partizan". Taj objekt imao je vrlo malu pozornicu i nije ispunjavao osnovne uslove za mjesto koje bi se moglo upotrebljavati kao pozorište. Pozorište su osnovali Pavle Vugrinac, Milan i Cica Petrović, koji su okupili mlade glumce voljne da rade, a za generalnog direktora imenovan je Shefqet Musliu. Pošto se osoblju priključilo 14 entuzijasta umjetnosti, koji su priredili dvije premijere, pozorište je službeno osnovano 7. oktobra 1945.Sokoli, Qemal. Zhvillimi i Teatrit Kombetar te Kosoves. Pristina: Litografia, 2006, Pg.13
Prva izvedena predstava bila je Topi i sheqerit autora Glishiqa, a pratile su je još 16 premijera i dvije turneje širom Kosova. Godine 1946. pozorište je premješteno u Prištinu, gdje je prekinulo rad zbog izgradnje novog pozorišnog objekta. Mnogi glumci tražili su novi posao u drugom aktivnom pozorištu. Poslije dvije godine, Ministarstvo prosvete i kulture Srbije službeno je najavilo ponovni početak rada pozorišta 1. maja 1949.Sokoli, Qemal. Zhvillimi i Teatrit Kombetar te Kosoves. Pristina: Litografia, 2006, Pg.12 Milutin Janšić imenovan je za generalnog direktora, a prva predstava koja je izvedena u novom pozorišnom objektu u Prištini nakon dvogodišnje pauze bila je predstava "Most" u režiji Dragutina Todića.Sokoli, Qemal. Zhvillimi i Teatrit Kombetar te Kosoves. Pristina: Litografia, 2006, Pg.14
Godine 1951. donesen je Zakon o narodnom pokrajinskom pozorištu, koji je ubrzao razvoj pozorišta. Mnogo novih glumaca pridružili su mu se, ali u odsustvu profesionalnih reditelja, njih dvojica – Abdurrahman Shala i Muharrem Qena – obučeni su pod nadzorom Dobrice Radenkovića.Zariqi. M. and Jevriqi. D. Per dramen dhe teatrin ne gjuhen shqipe ne Kosove, Jedinstvo. Prishtine:25.04.1980 Tokom narednih godina, generalni direktori bili su Azem Shkreli i Ramiz Kelmendi, koji su nastavili razvijati pozorišnu aktivnost na Kosovu. Raspad Jugoslavije tokom devedesetih godina 20. stoljeća utjecao je i na pozorišnu aktivnost. Nakon rata na Kosovu, ime je promijenjeno u Narodno pozorište Kosova.
Aktivnost tokom i nakon rata na Kosovu mini|Fotografija nove zgrade pozorišta u Prištini Od 1981. do kraja rata na Kosovu radilo je pod političkim pritiskom Srbije, pa su mnogi albanski umjetnici otpušteni i stvorena uporedna obrazovna kućna pozorišta. Većina otpuštenih umjetnika nastavila je karijeru u uporednim pozorištima, a neki od njih danas su dio profesionalnog osoblja Narodnog pozorišta. Godine 1999, nakon rata na Kosovu, ime pozorišta promijenjeno je u Narodno pozorište Kosova. Tokom sljedećih deset godina održale su se mnoge međunarodne i nacionalne predstave i festivali. Uprkos socijalnim nemirima i političkim pritiscima, pozorište je postiglo nagrade za kreativnost na festivalima poput "Sterijinog pozorja" u Novom Sadu, "Festivalu malih i eksperimentalnih scena" u Sarajevu i drugih međunarodnih pozorišnih skupova.Nikoliq, Milan. Teatrot e medha dhe te vegjel. Scetlost,Kragujevc: 1983 Pozorište priređuje događaje koji omogućuju izvođenje međunarodnih predstava na pozornici u Prištini, koji su veoma posjećeni. Neki od tih događaja su: Njemačka i Švajcarska sedmica, kao i Sedmica frankofonije.
Obrazovanje vlastitog osoblja U nedostatku akreditirane ustanove za obrazovanje novih glumaca i članova osoblja, radnici pozorišta osnovali su pedesetih godina 20. stoljeća pozorišni studio u kojem bi se novi članovi mogli obrazovati i obučavati prema potrebama pozorišta. Taj studio trajao je dvije godine i obučeno je 14 članova. Više ne postoji jer zemlja sad posjeduje profesionalne ustanove koje rade taj posao. Poslije su glumci i reditelji pohađali kurseve u inostranstvu i vratili se kako bi razmijenili znanje i iskustva s kolegama. Poslije nekoliko godina, pozorište je imalo umjetnike, scenske menadžere, kostimografe, scenografe i kvalificirano osoblje. Sarađivalo je s Akademijom za pozorište, film, radio i televiziju Srbije. Godine 1970. osnovana je dramska grupa koja je nudila pojedinačno likovno obrazovanje mladim entuzijastima koji su značajno doprinijeli pozorištu. Neki od njih bili su: Faruk Begolli, Bekim Fehmiu, Ekrem Kryeziu, Qemajl Sokoli i Enver Petrovci.Sokoli, Qemal. Zhvillimi i Teatrit Kombetar te Kosoves. Pristina: Litografia, 2006, Pg.17
Predstave Repertoar pozorišta sastoji se od dramskih predstava nacionalnih i međunarodnih reditelja. Producirane predstave bile su dio mnogih međunarodnih festivala, na kojima su dobivale umjetničke nagrade i pozitivne komentare umjetničkih kritičara. Do 1989. pozorište je produciralo više od 400 premijera i približno 10.000 repriza. Te predstave gledalo je više od 3,2 miliona ljudi na Kosovu i u inostranstvu. Osim predstava na albanskom jeziku, producirane su i predstave na srpskom i drugim slavenskim jezicima.
Značajne produkcije 2008. mini|Predstava UUUH koju je režirao Isë Qosja premijerno je izvedena 2008. Çifti Martin (režija: Bekim Lumi) Motra e katërt (režija: Agim Sopi) Tartufi (režija Rahim Burhan) UUUH (režija: Isë Qosja) Liria po vjen (režija: Agim Selimi)
Značajne produkcije 2009. mini|Predstava UUUH koju je režirao Isë Qosja premijerno je izvedena 2008. Dejzilend (režija: Agon Myftari) Bodrumi (režija: Fadil Hysaj) Rebelët (režija: Bujar Luma) Mashtruesit (režija: Clement Peretjatko) Vdekja dhe vasha (režija: Fatos Berisha) Shkëlqesi (režija: Enton Kaca) Norway.Today (režija: Zana Hoxha Krasniqi)
Značajne produkcije 2010. mini|Predstava UUUH koju je režirao Isë Qosja premijerno je izvedena 2008. Macja mbi catinë e nxehtë (režija: Florent Mehmeti) Peer Gynt Beselam pse me flijojnë Heštja (režija: Arta Kallaba) Lidhje gjaku (režija: Fadil Hysaj) Clooser
Značajne produkcije 2011. Fizikanët (režija: Isë Qosja) Cubi i Kukurrecit (režija: Ilirjana Arifi) Majmuni i Diellit (režija: Olle Tornqvist) Nata e Helverit (režija: Altin Basha) Udhëtimi (režija: Ilire Celaj) Nata e dymëbdhjete (režija: Ilir Bokši) Leksikoni i Yumitologjise (režija: Oliver Frljic) Duke pritur Godon (režija: Drita Begolli)
Značajne produkcije 2012. Lisistrata (režija: Elmaze Nura) Dosja H Shtepia në ankand (režija: Fadil Hysaj) Nora Vrasja e mushkonjës (režija: Donard Hasani) Nje varr për majorin e mbretit (režija: Haqif Mulliqi)
Značajne produkcije 2013. mini|Predstava Deshmitari koju je režirao Selami Taraku premijerno je izvedena 2013. Dëshmitari (režija: Selami Taraku) Përplasjet (režija: Ekrem Kryeziu) Mbas zonjushës Julie (režija: Kushtrim Koliqi) Vrima e lepurit Edipi mbret Narnia- Luani, Štriga i Dollapi
Reference
Vanjski linkovi
Kategorija:Pozorišta na Kosovu Kategorija:Kultura u Prištini Kategorija:Turističke atrakcije u Prištini Kategorija:Osnivanja u 1946.