Archibald Scott Couper ( ; 31. mart 1831 – 11. mart, 1892.) bio je škotski hemičar koji je predložio ranu teoriju hemijske strukture i vezivanja. Razvio je koncepte četverovalentnih atoma ugljika koji se povezuju u velike molekule, te da se redoslijed vezivanja atoma u molekuli može odrediti iz hemijskih dokaza.
Couper je bio jedini preživjeli sin bogatog vlasnika tekstilne fabrike u blizini Glasgowa. Studirao je na univerzitetima u Glasgowu i Edinburgu, a povremeno u Njemačkoj 1851-54. Formalni studij hemije započeo je na berlinskom univerzitetu u jesen 1854., a zatim je 1856. ušao u privatnu laboratoriju Charlesa Adolphe Wurtza na Medicinskom fakultetu u Parizu (sada Univerzitet u Parizu V: René Descartes).
Couper je svoju "Novu hemijsku teoriju" objavio na francuskom u skraćenom obliku 14. juna 1858,A. S. Couper (14 June 1858) "Sur une nouvelle théorie chimique," (On a new chemical theory), Comptes rendus, 46 : 1157-1160. zatim u detaljnim radovima istovremeno na francuskom i engleskom Archibald S. Couper (1858) "On a new chemical theory," Philosophical Magazine, 4th series, 16 : 104-116. u avgustu 1858. godine. Couperova ideja da se atomi ugljika mogu međusobno povezati slijedeći valentne zakonitosti bila je neovisna o radu Augusta Kekuléa koji je predlagao isti koncept. (Kekulé je već predložio tetravalentnost ugljika 1857. godine. ) Međutim, zbog nesporazuma s Wurtzom, Kekuléov se članak prvi put pojavio u štampi, u maju 1858., pa je Kekulé dobio prioritet za otkriće samopovezivanja atoma ugljika. Kad se Couper ljutito suočio s Wurtzom, Wurtz ga je izbacio iz laboratorije. mini|200x200piksel| Molekularne strukture Archibalda Coupera , za alkohol i oksalnu kiselinu, koristeći elementarne simbole za atome i linije za veze (1858)|lijevo Couperovo se istraživanje razlikovalo od Kekuleovog na nekoliko načina. Bio je otvoren za ideju dvovalentnog ugljika, što Kekulé nije. On je u svom radu naveo mnogo više razriješenih formula nego što ih je imao Kekulé, a u dva slučaja je čak predložio (hetero)ciklične formule, koje su mogle utjecati na Kekulea u njegovoj kasnijoj sugestiji benzenskog prstena. Couper je usvojio atomsku težinu kisika 8 umjesto 16, pa u Couperovim formulama ima dvostruko više atoma kisika nego u Kekuleovim. Konačno, Couper je koristio isprekidane linije ili crtice između atoma u svojim formulama, približavajući izgled kasnijih stilova formula. U tom pogledu, njegov rad je vjerovatno imao uticaja na prve teoretičare strukture Aleksandra Butlerova i Aleksandra Crum Browna. mini|O novoj hemijskoj teoriji i istraživanjima o salicilnoj kiselini, 1953|263x263piksel
Reference
Vanjski linkovi
Kategorija:Škotski hemičari Kategorija:Umrli 1892. Kategorija:Rođeni 1831. Kategorija:Pages with unreviewed translations