mini|Adam Zagajewski i Wisława Szymborska (2005) Adam Zagajewski (fonetski: Adam Zagajevski; 21. juni 1945 – 21. mart 2021) bio je poljski pjesnik, esejista, prozni spisatelj, predstavnik generacije Novog talasa, potpisnik Pisma 59 (1975), cenzurisan od 1976, 1982–2002. u egzilu u Francuskoj, od 1983. urednik „Zeszyty Literackie " („Književne sveske“); laureat Nagrade Fondacije Kościelskih (1975), Međunarodna nagrada Neustadt iz oblasti književnosti (2004) i Nagrada princeze Asturije (2017), u godinama 1973–1983. član Saveza poljskih spisatelja, od 1979. član poljskog PEN Kluba, od 2006. aktivni član Poljske akademije nauka i umjetnosti; akademski nastavnik, književni prevoditelj.

Biografija Rođen je 21. juna 1945. godine u Lavovu. Iste godine, zbog raseljavanja Poljaka iz Lavova, porodica se preselila u Gliwice. Tamo je završio 5. Opću gimnaziju, a zatim je na Jagelonskom univerzitetu studirao psihologiju (magistrirao 1968) i filozofiju (magistrirao 1970). Do 1975. bio je predavač filozofije na AGH Univerzitetu nauke i tehnologije u Krakovu.

Bio je povezan s poetskim pokretom Novi talas u Krakovu. Došao je iz programa grupe „Teraz"(„Sada“). Godine 1974. zajedno sa Julianom Kornhauserom objavio je knjigu „Świat nie przedstawiony“ („Nepredstavljeni svijet“), analizu slike poljske književnosti 1960-ih i 1970-ih godina. Izazvala je burnu reakciju u književnom svijetu i postala manifest novih tendencija u poljskoj poslijeratnoj književnosti.

Nakon što je potpisao Pismo 59 1975. godine, zabranjeno mu je štampanje. Godine 1978. potpisao je osnivačku deklaraciju Udruženja naučnih kurseva i postao predavač udruženja. 23. avgusta 1980. pridružio se Apelu 64 naučnika, književnika i novinara komunističkim vlastima da započnu dijalog sa radnicima u štrajku. Od 1981. živi u Parizu, a od 2002. na stalno u Krakovu. Bio je član uredničkog odbora tromjesečnika „Zeszyty Literackie " – „Književne sveske“. Dobitnik je Vileničke nagrade 1996. i Adenauerove nagrade 2002. Do avgusta 2020. bio je član Udruženja poljskih spisatelja. Vodio je gostujuće pjesničke radionice na Studijima književnosti i umjetnosti na Jagielonskom univerzitetu u Krakovu. Predavao je na „Comittee on Social Thought” („Komitetu za društvenu misao”) pri Univerzitetu u Chicagu i kao gostujući profesor na Univerzitetu u Houstonu.

Umro je 21. marta 2021. u Krakovu. Sahranjen je 10. oktobra 2021. u Nacionalnom panteonu u Krakovu.

Privatni život Bio je unuk Karola Zagajewskog, učitelja i prije 1939. šefa katedre u Lavovskom školskom odboru, a sin profesora Tadeusza Zagajewskog i suprug glumice i prevoditeljice Maje Wodecke. On i njegova supruga su se trajno vratili u Poljsku 2002. Živjeli su u Krakovu.

Kreacija Pisao je gotovo isključivo bijeli i slobodni stih. Istovremeno je poeziju definirao kao umjetnost obrade i slaganja mentalnih izraza. Za razliku od vodećeg postmodernizma, smatrao je da nije oblikovanje jezika, već smisao ono što je najvažnija odlika poezije. Zato u poeziji Zagajewskog gotovo da nema asindetona, neologizama ili izobličenja riječi, ali vrlo važnu ulogu igra misterija upisana u doživljaj sadašnjosti. Daleko od tradicije „prevođenja muzike“ u riječi, bavio se samo njenim značenjem, često pokušavajući da izrazi ne samo muzičko djelo, već osobinu takvog dela. Bio je zaljubljenik u Chopina, Bacha, Šostakoviča i Mahlera. U njegovoj poeziji ima i pozivanja na mitizaciju stvarnosti i epifanije. Bio je i esejista.

U Bosni je objavljena knjiga poezije „Asimetrija. Izabrane pjesme “ (objavljeno 2019. u Banjoj Luci, prevod Petar Vujičić i Biserka Rajčić).

Reference

Vanjski linkovi

Adam Zagajewski - kalendarium

Kategorija:Poljski pisci Kategorija:Poljski pjesnici Kategorija:Poljski prevodioci Kategorija:Biografije, Lavov Kategorija:Rođeni 1945. Kategorija:Umrli 2021. Kategorija:Dobitnici Nagrade "Heinrich Mann"