Asteroidi Atira ili asteroidi Apohele, poznati i kao unutrašnji Zemljini objekti (IEO), su asteroidi čije su orbite u potpunosti ograničene unutar Zemljine orbite; to jest, njihova orbita ima afel (najudaljeniju tačku od Sunca) manji od Zemljinog perihela; (najbliža tačka Suncu), što iznosi 0,983 astronomske jedinice (AJ). Asteroidi Atira su daleko najmanje brojna grupa objekata blizu Zemlje, u poređenju sa mnogo naseljenijim asteroidima Aten, Apolo i Amor.

Historija Imenovanje Ne postoji službeni naziv za klasu koja se obično naziva Asteroidi Atira. Termin "asteroidi Apohele" predložili su naucnici koji su otkrili 1998 DK36, po havajskoj riječi za orbitu. Ovo je djelomično predloženo zbog sličnosti s riječima aphelion (apoapsis) i helios. Drugi autori su usvojili oznaku "Unutrašnji objekti Zemlje" (IEO). Prateći opštu praksu da se imenuje nova klasa asteroida za prvog priznatog člana te klase, što je u ovom slučaju bio 163693 Atira, naziv "Asteroidi Atira" je uveliko usvojen od strane naučne zajednice, uključujući i NASA-u.

Otkriće i posmatranje Njihova lokacija unutar Zemljine orbite čini Atire vrlo teškim za posmatranje, jer su iz Zemljine perspektive blizu Sunca i stoga su 'utopljeni' Sunčevom svjetlošću. To znači da se Atire obično mogu vidjeti samo u sumrak. Prve dokumentovane pretrage asteroida u sumrak unutar Zemljine orbite izveo je astronom Robert Trumpler početkom 20. stoljeća, ali nije uspio pronaći nijedan.

Prvi sumnjivi Asteroid Atira bio je 1998 DK36, koji je otkrio David J. Tholen iz opservatorije Mauna Kea, ali prvi koji je potvrđen kao takav bio je 163693 Atira 2003, otkriven od strane opservatorije Arecibo. Od februara 2023. postoji 28 poznatih Atira, od kojih su dva imenovana, od kojih je osam dobilo numerisanu oznaku, a šest su potencijalno opasni objekti. Dodatnih 127 objekata ima afeliju manju od Zemljinog afela (Q = 1,017 AJ).

Porijeklo Većina Asteroida Atira nastala je u asteroidnom pojasu i završila je na svojim trenutnim lokacijama kao rezultat gravitacijske perturbacije, kao i drugih uzroka kao što je Jarkovski efekat. Brojne poznate Atirale mogu biti fragmenti ili bivši mjeseci većih Atira jer pokazuju neobično visok nivo orbitalne korelacije.

Orbite Atire ne presjecaju Zemljinu orbitu i ne predstavljaju prijetnju neposrednom udaru, ali njihove orbite mogu biti poremećene prema vani približavanjem Merkuru ili Veneri i u budućnosti mogu postati asteroidi koji presjecaju Zemljinu orbitu. Dinamika mnogih asteroida Atira podsjeća na onu induciranu mehanizmom Kozai-Lidov,[b] što doprinosi poboljšanoj dugoročnoj stabilnosti orbite, budući da nema libracije perihela.

Istraživanje Studija iz 2017. objavljena u časopisu Advances in Space Research predložila je slanje jeftine svemirske sonde za proučavanje asteroida Atira, navodeći poteškoće u posmatranju grupe sa Zemlje kao razlog za misiju. Studija je predložila da bi misija bila pokretana električnim pogonom svemirske letjelice i da bi slijedila putanju dizajniranu da preleti što više asteroida Atira. Sonda bi također pokušala otkriti nove NEO-ove koji bi mogli predstavljati prijetnju Zemlji.

Srodne grupe asteroida Asteroidi ꞌAylóꞌchaxnim Asteroidi ꞌAylóꞌchaxnim, koji su imali provizorni nadimak "Vatira" asteroidi prije nego što je prvi otkriven, su podklasa Atira koji kruže u potpunosti unutar orbite Venere, odnosno 0,718 AJ. Uprkos njihovim orbitama koje ih postavljaju na značajnu udaljenost od Zemlje, oni su i dalje klasifikovani kao objekti blizu Zemlje. Zapažanja sugerišu da ꞌAylóꞌchaxnim često imaju svoje orbite promijenjene u asteroide Atira i obrnuto.

Sarah Greenstreet, Henry Ngo i Brett Gladman prvi put formalno teoretiziraju da postoje 2012, prvi i do danas jedini pronađen takav asteroid je 594913 ꞌAylóꞌchaxnim, koji je otkrio Zwicky Transient Facility 4. januara 2020. Kao arhetip, kasnije je dao ime klasi. Ima afel od samo 0,656 AJ, što ga čini asteroidom s najmanjim poznatim afelom.

Vulkanoidi Još nije otkriven nijedan asteroid koji kruži u potpunosti unutar orbite Merkura (q = 0,307 AJ). Takvi hipotetički asteroidi bi se vjerovatno nazvali vulkanoidima, iako se taj izraz često odnosi na asteroide koji su preciznije ostali u intra-merkurovskom području tokom starosti Sunčevog sistema.

Spisak U sljedećoj tabeli navedeni su poznati i potencijalne Atire od novembra 2023. 594913 ꞌAylóꞌchaxnim, zbog svoje jedinstvene klasifikacije, označen je ružičastom bojom. Unutrašnje planete Merkur i Venera uključene su radi poređenja kao sivi redovi.

+ Spisak poznatih i potencijalnih Atira od februara 2021. (Q < 0,983 AJ) Oznaka Perihel(AJ) Poluvelika osa(AJ) Afel(AJ) Ekscentričnost orbite Inklinacija orbite(°) Period(days) Luk posmatranja(dani) (H) Dijameter(A)(m) Otkrio Referenca Merkur(za usporedbu) 0.307 0.3871 0.467 0.2056 7.01 88 NA −0.6 Venera(za usporedbu) 0.718 0.7233 0.728 0.0068 3.39 225 NA −4.5 0.404 0.6923 0.980 0.4160 2.02 210 1 25.0 David J. Tholen 163693 Atira 0.502 0.7410 0.980 0.3222 25.62 233 6601 16.3 LINEAR 0.337 0.6176 0.898 0.4546 2.95 177 3564 20.4 David J. Tholen 0.298 0.6353 0.973 0.5311 18.94 185 6227 18.5 LONEOS 0.428 0.6814 0.935 0.3722 23.33 205 5814 17.6 Catalina Sky Survey 0.262 0.6008 0.940 0.5641 10.76 170 5110 20.1 Mount Lemmon SurveyPan-STARRS 0.641 0.7848 0.928 0.1829 24.77 254 4995 18.9 Mount Lemmon Survey 0.428 0.6159 0.804 0.3050 28.26 177 4794 16.5 Catalina Sky Survey 0.431 0.6951 0.959 0.3798 24.31 212 4496 18.6 Mount Lemmon Survey 0.288 0.6180 0.948 0.5339 29.89 177 1811 19.9 Mount Lemmon Survey 0.455 0.7131 0.971 0.3613 6.67 220 2225 20.2 Pan-STARRS 0.653 0.7737 0.894 0.1557 16.40 249 2269 19.8 Mount Lemmon Survey 0.548 0.7522 0.956 0.2712 19.20 238 2779 20.3 Mount Lemmon Survey 0.352 0.6665 0.981 0.4716 4.08 199 2156 20.4 Pan-STARRS 0.646 0.8095 0.973 0.2017 17.18 266 1084 21.3 Pan-STARRS 2017 YH 0.328 0.6343 0.940 0.4825 19.85 185 1127 18.4 SpacewatchATLAS 0.485 0.6832 0.882 0.2904 40.39 206 2037 17.7 Catalina Sky Survey 0.404 0.5887 0.774 0.3143 47.22 165 2175 17.5 Zwicky Transient Facility 0.317 0.5554 0.794 0.4293 29.51 151 796 17.3 Zwicky Transient Facility 594913 ꞌAylóꞌchaxnim 0.457 0.5554 0.654 0.1770 15.87 151 609 16.2 Zwicky Transient Facility 0.692 0.8196 0.947 0.1552 49.65 271 3248 18.9 Mount Lemmon Survey 0.476 0.6376 0.800 0.2541 32.58 186 1169 18.9 Zwicky Transient Facility 0.396 0.5984 0.800 0.3377 31.73 169 46 18.5 Zwicky Transient Facility 0.416 0.6748 0.933 0.3834 9.83 202 5 20.1 Scott S. Sheppard 0.610 0.7174 0.825 0.1501 24.83 222 3392 18.8 Zwicky Transient Facility 0.133 0.4617 0.790 0.7117 31.93 115 1515 17.7 Scott S. Sheppard 0.313 0.5339 0.755 0.4138 18.06 143 1012 18.0 Zwicky Transient Facility 0.590 0.7852 0.981 0.2487 15.83 254 102 19.6 Kitt Peak-Bok 2023 EL 0.579 0.7676 0.956 0.2453 13.63 246 9 18.9 Scott S. Sheppard 0.398 0.6033 0.809 0.3978 35.55 171 6 19.9 Kitt Peak-Bok 0.321 0.6436 0.966 0.5010 24.63 189 3 20.5 Moonbase South Observatory (A) Sve procjene promjera su zasnovane na pretpostavljenom albedu od 0,14 (osim 163693 Atira, za koju je veličina direktno izmjerena) (B) Binarni asteroid

Reference

Vanjski linkovi Spisak malih planeta Aten, Centar za male planete

Kategorija:Sunčev sistem *