Prijevremeni izbori u Bosni i Hercegovini 1997.

Prijevremeni izbori u Bosni i Hercegovini 1997. bili su vanredni parlamentarni izbori koji su održani 22. i 23. novembra 1997, dva mjeseca nakon lokalnih izbora 1997. Na ovim izborima birani su samo narodni poslanici za Narodnu skupštinu Republike Srpske.

Pravo glasa imalo je 1.153.640 glasača, a svoje biračko pravo iskoristilo je njih 808.377 (70.07%). Broj važećih glasačkih listića je 792.994 (98.09%), a broj nevažećih 15.383 (1.91%). Organizovani su pod supervizijom OSCE-a.

Pozadina

Izbori su raspisani zbog političke krize koja se u to vrijeme dešavala u Republici Srpskoj. Naime, to je bio politički sukob između reformista, koju je predvodila predsjednica Republike Srpske Biljana Plavšić, i tvrdolinijaških nacionalista, koju je predvodio bivši predsjednik i ratni zločinac Radovan Karadžić i njegovi saradnici iz tadašnje vladajuće Srpske demokratske stranke.

Kriza je počela tako što je Biljana Plavšić, bivša članica Predsjedništva Republike Bosne i Hercegovine i potpredsjednica Republike Srpske, postala predsjednica entiteta, nakon što se, zbog međunarodnog pritiska i optužbi za ratne zločine i genocid, povukao i u bjegstvo otišao Radovan Karadžić. Ubrzo je došla u sukob sa Momčilom Krajišnikom i Karadžićem, koji su i nakon povlačenja sa svih državnih i partijskih dužnosti ostali veoma utjecajni. Sukob je prvenstveno bio na liniji formalne i neformalne moći, ali i prelaska iz ratnih u mirnodopske uslove. Na vidjelo su izašli i antagonizmi između istočnog i zapadnog dijela Republike Srpske i pitanje sjedišta entiteta, koji je sa ratnog mjesta na Palama, mimo Ustava, premješten u Banjaluku.

Drugi saziv Narodne skupštine RS, izabran na općim izborima 1996, raspustila je predsjednica 3. jula 1997. NSRS nije prihvatio tu odluku i nastavio je rad donošenjem akata koji će kasnije biti poništeni. Narodna skupština je 5. jula izglasala da joj se oduzmu ovlaštenja i prenesu na Vrhovno vijeće odbrane. Plavšić se, u međuvremenu, sastala sa specijalnim izaslanikom SAD-a za bivšu Jugoslaviju Peterom Galbraithom u Banjaluci i nastavila da učvršćuje svoju podršku međunarodne zajednice.

U proljeće 1997. Republika Srpska je ušla u stanje velike političke krize. MUP RS je bio podijeljen na istočni dio, gdje je podržavao Krajišnika i većinu SDS-a, i na zapadni dio, gdje je podržavao Plavšić. U Banjaluci su u septembru izbili neredi, a demonstranti su navodno pokušavali da zauzmu Predsjedničku palatu i entitetsku radioteleviziju. Predsjednica Plavšić optužila je rukovodstvo SDS-a i pristalice Karadžića za pokušaj državnog udara.Kecmanovic, Nenad; Antic, Cedomir (2016). History of Republika Srpska. Belgrade: Nedeljnik. str. 345.

Rezultati mini| SDS (24) KzC BiH (16) SNS (15) SRS RS (15) SP RS (9) SDP BiH (2) SNSD (2) |245x245piksel Na izborima ujedinjena opozicija predvođena Srpskim narodnim savezom, strankom koju je u međuvremenu formirala Plavšićeva, Socijalistička partija, koju su predvodili Drago Ilić i Živko Radišić, i Savez nezavisnih socijaldemokrata, su pobijedili. Na prijedlog Plavšićeve, Narodna skupština je za predsjednika vlade izabrala Milorada Dodika, iako je njegova stranka tada imala samo dva poslanika. Plavšić i Dodik su imali podršku Sjedinjenih Američkih Država u sprovođenju reformi i izbacivanju iz političkog života tada osumnjičenih, sada osuđenih, ratnih zločinaca, među kojima je i Radovan Karadžić.

Političke stranke koje su osvojile mandate u Narodnoj skupštini Republike Srpske su: Politička strankaSkr.Broj glasova%Broj mandataSrpska demokratska strankaSDS209.76726.4524Koalicija za cjelovitu i demokratsku BiHKzC BiH136.80117.2516Srpska radikalna stranka RSSRS RS126.85215.9915Srpski narodni savez RSSNS RS124.74615.7315Socijalistička partijaSP RS78.1509.859Socijaldemokratska partija BiHSDP BiH21.1782.672Savez nezavisnih socijaldemokrataSNSD14.9541.882Ukupno712.44883

Također pogledajte

Kriza u Republici Srpskoj 1997. i 1998. Treći saziv Narodne skupštine Republike Srpske Biljana Plavšić Radovan Karadžić Momčilo Krajišnik

Reference

1997 1997 Kategorija:1997. u Bosni i Hercegovini Kategorija:Izbori u 1997. Kategorija:Izbori u Evropi 1997. Kategorija:Izbori u Bosni i Hercegovini 1997. 1997