Referendum o nezavisnosti održan je na Kosovu, tada de jure Socijalistička Autonomna Pokrajina Kosovo (pokrajina u sastavu SR Srbije, SFR Jugoslavija), od 26. do 30. septembra 1991, iako je Skupština Kosova još 22. septembra 1991. proglasila državu Republiku Kosovo. Preko 99% birača glasalo je za nezavisnost, a izlaznost je bila 87%. Referendum su bojkotovali Kosovski Srbi koji žive u regiji, a koji su činili oko 10% stanovništva.
Da bi referendum prošao, bila je potrebna izlaznost od najmanje 66,7% i najmanje polovina onih koji su glasali za.
Pozadina Krajem juna 1990. albanski članovi pokrajinske skupštine predložili su glasanje o tome da li da se formira nezavisna republika; predsjednik skupštine, etnički Srbin, odmah ju je zatvorio i obećao da će ponovo otvoriti skupštinu 2. jula, što je kasnije odloženo.
Dana 2. jula, velika većina albanskih članova pokrajinske skupštine vratila se u Skupštinu, ali je ona bila zaključana; pa su na ulici ispred glasali da se Kosovo proglasi Republikom u okviru jugoslavenske federacije. Vlada Srbije je odgovorila raspuštanjem Skupštine i Vlade Kosova, ukidajući preostalu autonomiju. Također je tada usvojila još jedan zakon o radnim odnosima kojim je otpušteno oko 80.000 albanskih radnika.
Etnički Albanci, članovi sada zvanično raspuštene Skupštine Kosova sastali su se u tajnosti u Kačaniku 7. septembra i proglasili Republiku Kosovo, u kojoj će zakoni iz SR Jugoslavije važiti samo ako su u skladu sa ustavom Republike. Skupština je 22. septembra 1991. proglasila Republiku Kosovo državom, a ovu deklaraciju je par dana kasnije podržalo 99% birača refernedumu.
Jedina država koja je priznala Republiku Kosovo bila je Albanija, a rezolucija o priznavanju države usvojena je u Parlamentu Albanije 21. oktobra 1991.
Rezultati GlasovaNevažeći glasovaUkupno glasovaRegistrovanih glasačaIzlaznostRezultatZa%Protiv%913.70599,981640,02933914,.8021.051.35787,01%54x54piksel|bez okvira
Posljedice Kosovski Albanci su organizovali pokret otpora, stvarajući niz paralelnih struktura u obrazovanju, medicinskoj njezi i oporezivanju. Otvorene su nove škole, a kuće su pretvorene u objekte za škole, uključujući srednje škole i univerzitete. A na paralelnim izborima izabrani su novi lideri, formirajući novu državu u zemlji. Zbog represije, nova vlada je bila u egzilu. Postojala je paralelna nogometna liga, sve dok nisu svi sportisti bivali protjerivani sa stadiona i sportskih objekata.
Od 1995. pa nadalje, tenzije u regionu su eskalirale što je dovelo do rata na Kosovu koji je počeo u februaru 1998. koji se vodio između Savezne Republike Jugoslavije i gerilskih snaga Oslobodilačke vojske Kosova (OVK). Kampanja koju je predvodila OVK nastavila se u januaru 1999. i privukla je pažnju svjetskih medija masakrom u Račku, masovnim ubistvom oko 45 Albanaca (uključujući 9 pobunjenika OVK)Judah 2000, p. 193 od strane srpskih snaga sigurnosti. Kasnije tog proljeća u Rambujeu u Francuskoj održana je međunarodna konferencija koja je rezultirala predloženim mirovnim sporazumom (Sporazum iz Rambujea) koji je prihvatila albanska strana, ali ga je odbacila jugoslavenska strana.
Neuspijeh pregovora u Rambujeu rezultirao je vazdušnom kampanjom NATO-a protiv Savezne Republike Jugoslavije koja je trajala od 24. marta do 11. juna, kada su jugoslavenske vlasti potpisale vojno-tehnički sporazum kojim je mirovnim snagama NATO-a (KFOR) i međunarodnoj civilnoj misiji (UNMIK) omogućen ulazak na Kosovo.
UNMIK je službeno preuzeo kontrolu nad Kosovom. Privremene institucije samouprave su uspostavljene kako bi se omogućilo kosovskim političkim liderima i liderima zajednica da budu zastupljeni u odlukama. OVK je raspuštena i zamenjena Kosovskim zaštitnim korpusom, lako naoružanom civilnom organizacijom za hitne slučajeve.
Iako referendum nije imao neposredan pravni efekat, smatra se važnim korakom u procesu koji je doveo do kasnijeg jednostranog proglašenja nezavisnosti Kosova 17. februara 2008. Također, referendum je učvrstio težnje većinskog albanskog stanovništva ka nezavisnosti i poslužio kao izraz njihove političke volje, uprkos tome što nije bio prihvaćen od strane tadašnjih vlasti i međunarodne zajednice.
Također pogledajte
Raspad Jugoslavije Referendum o nezavisnosti Slovenije Referendum o nezavisnosti Hrvatske Referendum o nezavisnosti Makedonije Referendum o nezavisnosti Bosne i Hercegovine Referendum o nezavisnosti Crne Gore 1992. Deklaracija nezavisnosti Kosova 2008. Referendum na sjeveru Kosova 2012. Referendum na sjeveru Kosova 2024.
Reference
Kosovo Kosovo Kosovo 1991 Kategorija:Referendumi u 1991. Kategorija:Politička historija Kosova Kategorija:Politička historija Srbije Kategorija:1991. na Kosovu Kategorija:1991. u Srbiji Kategorija:1991. u Jugoslaviji Kategorija:Separatizam u Jugoslaviji Kategorija:Separatizam u Srbiji Kategorija:Politika SFRJ Kategorija:Raspad Jugoslavije