Geologija Butana manje je proučena u odnosu na geologiju mnogih azijskih zemalja, zajedno sa širom regijom Istočnih Himalaja. Starije paleozojske i prekambrijske stijene često se pojavljuju pomiješane s mlađim sedimentima zbog himalajske orogeneze.
mini|upright=1.85|Karta himalajskih tektonostratigrafskih zona Stratigrafija, tektonika i geološka historija Geološka istraživanja u Butanu počela su na jugozapadu između 1868. i 1907, nakon čega je 1961. uslijedilo regionalno kartiranje koje je proveo Geološki zavod Indije. Augusto Gansser-Biaggi vodio je veći dio geoloških istraživanja od kraja 1960-ih do 1980-ih.
Neke od najstarijih stijena u Butanu dio su Indijskog štita u području visoravni Shillong, dijelu predgorja. Butanska niska brda odvojena su od prekambrijskih kristalnih stijena predgorjem dugim 35 km, gdje su stijene nabrane i rasjednute novijim tektonskim događajima te prekrivene kvartarnim sedimentima. Južnohimalajska molasa predstavljena je pojasom Siwalik, sa četiri kilometra siltita, pješčenjaka i konglomerata na jugoistoku.
Pojas Damuda datira iz karbona i perma u paleozoiku, sa slojevima uglja, ostacima biljaka i lećama mnogo mlađeg eocenskog krečnjaka uključenim tokom himalajske orogeneze.
Mali Himalaji, sjeverno od pojasa Damuda, sadrže prekambrijske sedimentne stijene, poput škriljevca, dolomita i nekoliko kilometara kvarcita. "Kriške" granita i gnajsa tvore milonit na ivicama. Vjeruje se da su te stijene dio Indijskog štita i stare su milijardu godina. Geolozi također definišu kristalne stijene visokog Himalaja koje se protežu 150 km od Glavnog središnjeg navlaka do sedimenata Tetiskog okeana na sjeveru. Silimanit, granat i biotit posebno su česti u ovom području. Samostan Takhtsang, uklesan u gnajs, okružen je stijenama s kalcisilitnim lećama, što se tumači kao "otisci ruku i stopala" Padmasambhve, važnog osnivača butanskih svetih mjesta. Ovaj gnajs prelazi u migmatit na višim nadmorskim visinama poput planine Masang Kang. Geolozi su datirali stijenu na 500 do 400 miliona godina. Paro mramori rasprostranjeni su na jugozapadu, tvoreći masive, dok su leukograniti uobičajeni u nasipima, pragovima i intruzivima na sjeveroistoku. Tetiski sedimenti izbijaju na površinu duž granice s Tibetom. Bazen Lingshi jedan je primjer, počevši s bazom od mramora i filita koji leže na starijoj kristalnoj stijeni, prekrivenoj tilitom i krečnjakom. U bazenu, migmatitni gnajs ispresijecan je kalc-škriljcem, brečom, kvarcitom, krečnjakom i rekristaliziranim fosilima. S druge strane, bazen Tang Chu sadrži devonske stijene i fosile.
Mladi rasjedi i zone fraktura formirani su u posljednjih 2,5 miliona godina kvartara. Ove nedavne tektonske karakteristike mogu se naći u centralnom i istočnom dijelu zemlje, često povezane s termalnim izvorima. Istraživanje objavljeno 1983. pokazalo je sedam ledenih perioda tokom pleistocena, na osnovu distribucije terminalnih morena.
Geologija prirodnih resursa Butan ima mala nalazišta gipsa u podnožju Kuru Chu te krečnjaka u podnožju Himalaja, koji se lokalno vade za industriju cementa. Slojevi uglja, s 25% pepela, razasuti su po cijeloj regiji Damuda. Područje Tang-Chu ima visokokvalitetni devonski škriljevac, koji se koristi za krovove.
Reference