Boris Trajkovski (25. juni 1956 – 26. februar 2004.) bio je makedonski političar koji je obavljao dužnost drugog predsjednika Republike Makedonije (danas Sjeverna Makedonija) od 1999. do svoje pogibije u avionskoj nesreći 2004. Njegov mandat obilježen je naporima za smirivanje međuetničkih tenzija i sprečavanje građanskog rata potpisivanjem Ohridskog sporazuma 2001.
Biografija
Trajkovski je rođen 25. juna 1956. u selu Monospitovo, u općini Strumica, u tadašnjoj Socijalističkoj Republici Makedoniji. Diplomirao je pravo na Univerzitetu "Sv. Kiril i Metodij" u Skoplju 1980. Nakon završetka studija, specijalizirao je poslovno i radno pravo te radio kao rukovodilac pravnog odjela u jednoj građevinskoj kompaniji.
Za razliku od većine etničkih Makedonaca koji pripadaju Makedonskoj pravoslavnoj crkvi, Trajkovski je bio član protestantske Metodističke crkve. Bio je oženjen Vilmom Trajkovskom, s kojom je imao dvoje djece.
Politička karijera
Nakon proglašenja nezavisnosti Makedonije od SFR Jugoslavije, Trajkovski se aktivno uključio u politiku postavši član desnog centra, stranke VMRO-DPMNE. Zbog svog umjerenog pristupa i dobrih odnosa sa zapadnim diplomatama, 1998. imenovan je za zamjenika ministra vanjskih poslova Republike Makedonije. Njegova uloga postala je izuzetno važna tokom Rata na Kosovu 1999., kada se Makedonija suočila s masovnim prilivom stotina hiljada albanskih izbjeglica.
Na predsjedničkim izborima u decembru 1999. kandidovao se ispred stranke VMRO-DPMNE. Pobijedio je kandidata Socijaldemokratskog saveza, Tita Petkovskog, i zvanično naslijedio Kiru Gligorova na poziciji šefa države.
Njegov predsjednički mandat doživio je vrhunac krize 2001., kada su izbili oružani sukobi između makedonskih snaga sigurnosti i Oslobodilačke nacionalne armije (ONA), sačinjene od naoružanih etničkih Albanaca koji su zahtijevali veća ustavna prava. Suočen s pritiscima tvrdolinijaša unutar vlastite stranke koji su tražili vojni obračun, Trajkovski se okrenuo diplomatiji. Uz snažno posredovanje Evropske unije i Sjedinjenih Američkih Država, bio je jedan od glavnih arhitekata i potpisnika Ohridskog sporazuma 13. augusta 2001. Ovaj dokument dao je veća jezička i politička prava albanskoj manjini, okončao višemjesečni sukob i sačuvao teritorijalni integritet zemlje. Zbog toga je Trajkovski stekao ugled državnika koji je spriječio eskalaciju u opći građanski rat.
Smrt
Dana 26. februara 2004. Trajkovski je putovao na međunarodnu investicijsku konferenciju u Mostar, Bosna i Hercegovina. Vladin avion tipa Beechcraft Super King Air 200 srušio se u teškim vremenskim uslovima u rano jutro, udarivši u nepristupačne dijelove planine Hrgud, između Stoca i Ljubinja.
U nesreći je poginulo svih devet osoba na letu: predsjednik Trajkovski, šest članova njegove delegacije i dva pilota. Spasilačkim ekipama i mirovnim trupama u Bosni i Hercegovini trebalo je više od 24 sata da pronađu olupinu aviona zbog guste magle, kiše i nepristupačnog terena posutog minama iz prethodnog rata.
Kasnije zvanične regionalne istrage potvrdile su da je uzrok pada aviona bila proceduralna greška pilota. Posada je pokušala instrumentalno sletjeti ispod dozvoljene visine prije vizuelnog kontakta sa Međunarodnim aerodromom Mostar, uprkos izuzetno lošoj vidljivosti i lošim vremenskim prognozama.
Sahranjen je uz najviše državne počasti u Skoplju. Nakon njegove smrti, funkciju vršioca dužnosti predsjednika preuzeo je predsjednik Sobranja Ljupčo Jordanovski, nakon čega su organizovani prijevremeni izbori na kojima je pobijedio Branko Crvenkovski.
Reference
Vanjski linkovi
Potpisivanje Ohridskog sporazuma na stranici OSCE-a (en)
Kategorija:Rođeni 1956. Kategorija:Umrli 2004. Kategorija:Makedonski političari Kategorija:Biografije, Strumica