Baykar Bayraktar TB2 jest turska bespilotna borbena letjelica srednje visine i dugog trajanja leta (MALE), namijenjena izviđanju, nadzoru i napadima vođenim ubojnim sredstvima. Proizvodi je kompanija Baykar za Turske oružane snage i izvozne korisnike. Bayraktar TB2 postao je jedno od najpoznatijih turskih vojnih bespilotnih sistema i široko je korišten u sukobima u Siriji, Libiji, Nagorno-Karabahu, Ukrajini i drugim područjima.
Do decembra 2024. Baykar je naveo da je porodica letjelica TB2 premašila milion sati leta na globalnom nivou.
Razvoj mini|desno|Tehničke karakteristike Bayraktara TB2 prikazane na turskom jeziku.
Razvoj Bayraktara TB2 proizašao je iz turskih nastojanja da smanji zavisnost od stranih dobavljača u oblasti bespilotnih sistema i naoružanja. Program je slijedio raniji model Baykar Bayraktar TB1, a prvi let TB2 obavljen je u augustu 2014. godine. Ubrzo zatim izvedena su testiranja integracije domaćih vođenih sredstava, uključujući seriju municije MAM kompanije Roketsan.
Rani primjerci oslanjali su se na pojedine uvezene komponente, uključujući motore i elektrooptičke sisteme, ali su ograničenja izvoza i politički pritisci poslije 2020. ubrzali razvoj domaćih zamjena i širenje lokalnog lanca snabdijevanja.
Karakteristike Bayraktar TB2 ima trup od kompozitnih materijala, potisni propeler i repnu konfiguraciju u obliku obrnutog slova V. Letjelica se može koristiti za daljinski upravljane i autonomne faze misije, uključujući taksiranje, polijetanje, krstarenje, slijetanje i parkiranje.
Konfiguracija mini|desno|Sistem zemaljske kontrolne stanice Bayraktara TB2. mini|desno|Mobilna zemaljska kontrolna stanica.
Osnovne tehničke karakteristike modela TB2 obuhvataju: dužinu od 6,5 m raspon krila od 12 m najveću poletnu masu od 700 kg korisni teret do 150 kg trajanje leta duže od 20 sati komunikacijski domet u liniji vidljivosti do približno 300 km operativnu visinu oko 18.000 stopa plafon leta do 25.000 stopa
Letjelica ima četiri podvjesne tačke i može nositi različite vrste vođenog naoružanja, među kojima su Roketsanovi projektili i bombe iz serije MAM, kao i pojedina druga laka precizno navođena sredstva.
Operativna historija Bayraktar TB2 privukao je široku međunarodnu pažnju zbog upotrebe u više sukoba i zbog percepcije da je riječ o relativno jeftinom, ali operativno efikasnom sistemu u odnosu na skuplje platforme iste klase.
Turska i Sirija Turska je TB2 intenzivno koristila protiv ciljeva PKK-a i YPG-a u Iraku i Siriji. Posebno je isticana njegova uloga u operacijama u pokrajini Idlib, gdje je djelovao u kombinaciji s artiljerijom i drugim sredstvima, što je u stručnim analizama opisivano kao važan primjer novog načina vođenja borbe bespilotnim sistemima.
Libija U libijskom građanskom ratu TB2 korišten je u podršci snagama Vlade nacionalnog sporazuma. Sukob u Libiji često se navodi kao jedan od prvih ratova u kojima su turski i drugi strani bespilotni sistemi imali izrazito vidljivu operativnu ulogu.
Nagorno-Karabah Tokom rata u Nagorno-Karabahu 2020. Bayraktar TB2 bio je dio arsenala Azerbejdžana i često se dovodio u vezu s uništavanjem oklopnih i protivzračnih ciljeva. U međunarodnim medijima i stručnim analizama ovaj sukob dodatno je učvrstio reputaciju TB2 kao izvoznog vojnog proizvoda s velikim simboličkim i propagandnim značajem.
Ukrajina TB2 je posebno poznat po upotrebi u ruskoj invaziji na Ukrajinu od 2022, kada je u prvim mjesecima rata korišten za napade na rusku tehniku i logističke ciljeve. Snimci njegovih djelovanja postali su dijelom šire medijske i simboličke slike ukrajinskog otpora, iako su kasniji razvoj sukoba, jačanje protivzračne odbrane i promjena taktike smanjili njegovu raniju istaknutost na bojištu.
Etiopija i drugi sukobi Međunarodni izvori izvještavali su i o turskom izvozu TB2 u Etiopiju i Maroko, a platforma se u širem smislu vezuje za rast turskog utjecaja na tržištu vojnih dronova u Africi i drugim regijama.
Varijante Bayraktar TB2S Bayraktar TB2S predstavlja izvedenicu opremljenu satelitskom komunikacijom (SATCOM), čime se proširuje operativni domet i smanjuje zavisnost od komunikacije u liniji vidljivosti.
Bayraktar TB2T-AI Bayraktar TB2T-AI jest unaprijeđena verzija predstavljena 2025. godine. Prema navodima proizvođača, uključuje turbomotor, izmijenjenu aerodinamiku i naprednije računarske sisteme zasnovane na vještačkoj inteligenciji, uz veće performanse leta u odnosu na ranije verzije.
Operateri mini|desno|300px|Operateri Bayraktara TB2.
Bayraktar TB2 koristi Turska, a izvezen je i u niz drugih država. U javno dostupnim izvorima među potvrđenim ili široko navođenim korisnicima spominju se, između ostalih, Ukrajina, Azerbejdžan, Katar, Libija, Turkmenistan, Poljska, Rumunija, Albanija, Bangladeš, Kosovo, Maldivi, Kenija, Kuvajt, Bosna i Hercegovina i Hrvatska.
Specifikacije mini|desno|Petoprojekcijski crtež Bayraktara TB2 u letačkoj konfiguraciji. mini|desno|UMTAS projektil korišten s letjelicom TB2. mini|desno|Vođena municija MAM-L i MAM-C.
Specifikacije za Bayraktar TB2 zasnivaju se na podacima proizvođača.
Opće karakteristike posada: bez posade u letjelici; zemaljska kontrolna stanica s posadom dužina: 6,5 m raspon krila: 12 m najveća poletna masa: 700 kg korisni teret: 150 kg pogon: jedan klipni motor gorivo: benzin
Performanse najveća brzina: oko 120 čvorova krstareća brzina: oko 70 čvorova komunikacijski domet: manji od 300 km u liniji vidljivosti plafon leta: 25.000 stopa operativna visina: 18.000 stopa autonomija leta: više od 20 sati
Naoružanje četiri podvjesne tačke MAM-C i MAM-L vođena sredstva moguća integracija drugih lakih precizno vođenih sredstava
Također pogledaj Bayraktar TB1 Bayraktar TB3 TAI Anka General Atomics MQ-1 Predator Spisak bespilotnih letjelica
Reference
Kategorija:Bespilotne letjelice Kategorija:Vojni avioni Turske Kategorija:Vojna tehnika