thumb|Virus, također poznat kao nećelijskii život, je život koji postoji bez ćelijske strukture barem dio svog biološkog životnog ciklusa. Historijski gledano, većina definicija života pretpostavljale su da organizam mora biti sastavljen od jedne ili više ćelija, ali, za neke, ovo se više ne smatra neophodnim, a moderni kriteriji dozvoljavaju oblike života zasnovane na drugim strukturnim aranžmanima.
Infektivni agensi koji sadrže nukleinske kiseline
Virusi
thumb|Slika koja prikazuje morfološke vrste virusa|250x250px Istraživači su u početku viruse opisivali kao "otrove" ili "toksine", zatim kao "infektivne proteine"; ali oni posjeduju genetički materijal, definiranu strukturu i sposobnost spontanog sastavljanja iz svojih sastavnih dijelova. Ovo je podstaklo opsežnu debatu o tome da li ih treba smatrati fundamentalno biotskim ili abiotskim— kao vrlo mali biološki organizmii ili kao vrlo velike biohemijske makromolekule. Bez svojih domaćina, oni nisu u stanju obavljati nijednu od životnih funkcija — poput metabolizma, rasta ili reprodukcije. Od 1950-ih, mnogi naučnici su smatrali da virusi postoje na granici između hemije i života; siva zona između živog i neživog.
Viroidi
Ako su virusi granični slučajevi ili nežive životinje, viroidi su dalje od živih organizama. Viroidi su jedni od najmanjih zaraznih agensa, koji se sastoje isključivo od kratkih lanaca kružne, jednolančane RNK, bez proteinskih omotača. Poznato je da inficiraju samo cvjetnice, od kojih su neke od komercijalnog značaja. Genomi viroida su izuzetno male veličine, u rasponu od 246 do 467 nukleobaza. Poređenja radi, genomi najmanjih virusa sposobnih da izazovu infekciju imaju oko 2.000 nukleobaza. Viroidna RNK ne kodira nijedan protein. Njihov mehanizam replikacije iskorištava RNK- polimerazu II, enzim ćelije domaćina koji je normalno povezan sa sintezom informacijske RNK iz DNK, koja umjesto toga katalizira sintezu nove RNK po "kružnom toku" koristeći RNK viroida kao matricu. Neki viroidi su ribozimi, koji imaju katalitička svojstva koja omogućavaju samocijepanje i ligaciju genoma, veličine iz većih replikacijskih međuprodukata.
Moguće objašnjenje porijekla viroida vidi ih kao "žive ostatke" iz hipotetskog, drevnog i nećelijskog RNK-svijeta prije evolucije DNK ili proteina. Ovo gledište, prvi put predloženo 1980-ih, ponovo je steklo popularnost 2010-ih kako bi objasnilo ključne međukorake u evoluciji života iz nežive materije (abiogeneza).
Obelisci
U 2024., istraživači su najavili moguće otkriće viroidima sličnih, ali različitih elemenata zasnovanih na RNK, nazvanih obelisci. Obelisci, pronađeni u bazama podataka sekvenci ljudskog mikrobioma, moguće su smješteni u crijevnim bakterijama. Razlikuju se od viroida po tome što kodiraju dva različita proteina, nazvana "oblini", i po predviđenoj štapićastoj sekundarnoj strukturi njihove RNK.
Prvi univerzalni zajednički predak
Prvi univerzalni zajednički predak (FUCA) je primjer predloženog nećelijskog oblika života, budući da je najraniji predak posljednjeg univerzalnog zajedničkog pretka, (LUCA), njegovih sestrinskih loza i svake danas žive ćelije.
Također pogledajte
Ugljični šovinizam Klasifikacija virusa Virusolika čestica Hipotetski biohemijki tipovi Nanobe Plazmid Pretćelija Prion Protoćelija
Reference
Kategorija:Biološka klasifikacija Kategorija:Život Kategorija:Virologija Kategorija:Virusi