right|thumb|Žene u Beču glasaju za Nacionalnu ustavotvornu skupštinu u februaru 1919. Uvođenje ženskog glasačkog prava u Austriji uslijedilo je nakon raspada Habsburške Monarhije i završetka Prvog svjetskog rata i predstavlja dio šireg procesa demokratizacije evropskih društava početkom 20. vijeka. Dana 12. novembra 1918, proglašenjem Republike Austrije, uvedeno je opće i jednako biračko pravo za muškarce i žene.

Iako su muškarci postepeno sticali pravo glasa u periodu od 1861. do 1907, žene su bile izričito isključene iz političkog života još od Februarskog patenta iz 1861."Maenner- und Frauenwahlrecht - Demokratiezentrum Wien". www.demokratiezentrum.org. Pristupljeno 16. 4. 2026."Frauenwahlrecht - Demokratiezentrum Wien". www.demokratiezentrum.org. Pristupljeno 16. 4. 2026. Izuzetak su činile samo neudate žene koje su posjedovale zemlju, i to prije 1907.

Rani razvoj Prvi oblici ženskog organizovanja u Austriji javljaju se još tokom revolucija 1848–1849, ali su te organizacije u početku bile usmjerene prvenstveno na unapređenje obrazovanja, zapošljavanja i radničkih prava žena. Tek krajem 19. vijeka zahtjevi za ženskim biračkim pravom postaju jasnije artikulisani.

Podjele unutar pokreta i prve inicijative Pokret za žensko biračko pravo u Austriji u početku nije bio jedinstven. Postojale su značajne razlike između različitih grupa, prije svega između socijaldemokratskog i građansko-radikalnog tabora.

Socijaldemokratska partija bila je prva politička stranka koja je zahtijevala opće biračko pravo za oba spola, ali je u praksi često davala prednost uvođenju muškog biračkog prava, dok je pitanje ženskog prava glasa ostajalo po strani u političkim kompromisima. Istaknuta figura ovog pokreta bila je Adelheid Popp, koja je 1. oktobra 1893. organizovala demonstracije za žensko biračko pravo u Beču.

Paralelno s tim, 1893. osnovan je Opći austrijski ženski savez (Allgemeiner Österreichischer Frauenverein), dok je 1902. Marianne Hainisch osnovala Savez austrijskih ženskih udruženja (Bund Österreichischer Frauenvereine) s ciljem umrežavanja ženskih udruženja na nacionalnom i međunarodnom nivou. Ova organizacija bila je posebno glasna u zahtjevima za uvođenje ženskog biračkog prava.

Uprkos zakonskim ograničenjima iz 1867, koja su zabranjivala osnivanje političkih udruženja, unutar saveza je 1905. formiran odbor za žensko biračko pravo.

Napori za pravo glasa Tokom 1910-ih godina aktivizam za žensko biračko pravo značajno se intenzivirao. Od 1911. odbor je izdavao časopis posvećen ovom pitanju, a organizacije su se širile širom zemlje.

Pod uticajem ideja međunarodnog ženskog pokreta, naročito nakon inicijative za obilježavanje Međunarodnog dana žena, 19. marta 1911. u Beču je održana velika demonstracija na kojoj je učestvovalo oko 20.000 ljudi. Ovakve demonstracije nastavile su se održavati svake godine, čak i tokom Prvog svjetskog rata.

Politički koraci Pred sam kraj rata, 30. maja 1917, socijaldemokrata Karl Seitz u parlamentu je zatražio da se ženama prizna status ravnopravnih građana.

U oktobru 1918. različite ženske organizacije, uključujući i građanske i socijaldemokratske, uputile su zajedničku peticiju nacionalnoj skupštini zahtijevajući uvođenje ženskog biračkog prava.

Prvi izbori i reakcije Dana 12. novembra 1918, donošenjem zakona o državnim i upravnim reformama, uvedeno je opće biračko pravo bez razlike među spolovima. Prve izbore na kojima su žene mogle učestvovati u Austriji održani su u februaru 1919. za Ustavotvornu narodnu skupštinu.

Tada su po prvi put izabrane i žene u parlament, uglavnom iz redova socijaldemokrata, ali i iz Kršćansko-socijalne stranke.

Uvođenje ženskog biračkog prava nije prošlo bez političkih neslaganja. Dok su socijaldemokrati podržavali ovu reformu, Kršćansko-socijalna i Njemačka nacionalna stranka u početku su joj se protivile. Na kraju su pristale pod uslovom uvođenja obaveznog glasanja, koje je potom primijenjeno u pojedinim saveznim pokrajinama, poput Tirola i Vorarlberga.

Praksa glasanja i ograničenja U prvim godinama nakon reforme, do 1930, muškarci i žene glasali su koristeći koverte različitih boja, što je omogućavalo analizu biračkog ponašanja prema spolu."Frauen als Wählerinnen und Politikerinnen in Österreich 1918/1919". www.onb.ac.at (njemački). Original arhiviran 16. 2. 2021. Pristupljeno 18. 4. 2026.

Također, određene društvene grupe, poput seksualnih radnica, bile su uskraćene za svoja biračka prava iz "moralnih" razloga sve do 1923, kada je i ta diskriminacija ukinuta.

Reference

Kategorija:Prava žena u Austriji Kategorija:Glasačko pravo žena u Austriji