Korado Korlević (19. septembar 1958, Poreč) hrvatski je astronom, edukator i popularizator nauke, najpoznatiji po dugogodišnjem radu u Zvjezdarnici Višnjan, po otkrićima velikog broja malih planeta i dvaju kometa te po razvoju programa rada s darovitom djecom i mladima u Istri i Hrvatskoj. Osnovnu školu završio je u Višnjanu, gimnaziju u Puli, a Pedagoški fakultet u Rijeci. U domaćim i stranim izvorima opisuje se kao jedan od vodećih hrvatskih astronoma i kao jedna od najprepoznatljivijih javnih ličnosti u području popularizacije prirodnih nauka u Hrvatskoj.
Biografija Korlević se astronomijom počeo baviti još u mladosti, a tokom studija i rada s lokalnim astronomskim društvima u Istri usmjerio se prema opažačkoj astronomiji, konstrukciji teleskopa i radu s početnicima. Krajem 1980-ih bio je među pokretačima organiziranijeg astronomskog rada u Višnjanu, gdje se oko lokalne zvjezdarnice postupno oblikovala sredina u kojoj su se povezivali amaterska astronomija, tehnička kultura i neformalno obrazovanje.
Godine 1990. bio je jedan od voditelja Prve međunarodne ekspedicije na područje tunguske eksplozije u Sibiru, što je u kasnijim prikazima njegova rada isticano kao važna prekretnica u usmjeravanju prema istraživanju malih tijela Sunčevog sistema, meteoroida i mogućih udara svemirskih tijela u Zemlju.
Zvjezdarnica Višnjan lijevo|mini|Opservatorija Tićan Korlević je najtješnje povezan sa Zvjezdarnicom Višnjan, koja je od lokalne edukativne inicijative prerasla u međunarodno prepoznatljivo središte za opažanja asteroida, kometa i drugih objekata bliskih Zemlji. Članak u časopisu Physics Today opisao je višnjansku zvjezdarnicu kao jednu od najuspješnijih operacija za praćenje asteroida na Zemlji i istakao da je Korlević bio u središtu tog razvoja. Službena stranica zvjezdarnice navodi da je ustanova među vodećim svjetskim opservatorijama po prikupljanju mjerenja objekata bliskih Zemlji za potrebe potvrde i određivanja njihovih putanja, te da je raniji teleskop od 40 cm omogućio otkriće približno 1400 malih planeta prije preseljenja glavnog posmatračkog rada na lokaciju Tićan zbog svjetlosnog onečišćenja.
U prikazima razvoja Zvjezdarnice Višnjan često se ističe improvizacijski i pionirski karakter rada tokom 1990-ih. Nakon oštećenja i gubitaka opreme u vrijeme rata u Hrvatskoj, Korlević i njegovi saradnici, uz pomoć studenata i volontera, sastavili su novi reflektor i razvijali vlastita softverska rješenja za identifikaciju poznatih i novih objekata. Prema Korlevićevu svjedočenju, optika višnjanskog teleskopa poslana je u Sarajevo tokom 1990-ih na prevlačenje, jer je u tadašnjoj Jugoslaviji jedino ondje, u vojnoj tvornici, bilo moguće obaviti takav zahvat. Nakon izbijanja rata u Bosni i Hercegovini posao nije dovršen, a Korlević je 1993. preko Crvenog križa primio pismo ranjenog zapovjednika Armije Republike Bosne i Hercegovine, koji je javio da bi teleskop mogao biti izgubljen. Prema istom izvoru, optiku su u međuvremenu koristile vojne jedinice u Sarajevu, dok je nakon rata vraćena u Višnjan.
Otkrića malih planeta i kometa Korlević je povezan s otkrićem prvih asteroida i kometa iz Hrvatske, a domaći stručni i visokoškolski izvori navode da je otkrivač više od 1400 malih planeta i dvaju kometa. Zaslužan je za otkriće 1163 malih planeta, što ga je prema tadašnjim podacima Minor Planet Centera svrstavalo među najuspješnije svjetske otkrivače malih planeta. U novijim pregledima Minor Planet Centera njegov se doprinos navodi kroz vrlo visok broj pojedinačnih i zajedničkih otkrića ostvarenih ponajprije u Višnjanu. Njegov rad nije se zadržao samo na otkrivanju novih objekata, nego je obuhvatao i njihovo naknadno praćenje, što je posebno važno za izračunavanje orbita i za širi sistem planetarne odbrane. U njegovu čast nazvan je i 10201 Korado, mali planet imenovan zbog njegova doprinosa astronomiji, obrazovanju i društvenom radu.
Edukacija i popularizacija nauke Jedan je od pokretača "Višnjanske škole astronomije", a iz daljnjeg razvoja tog modela nastali su i programi kao što su "Klub istraživača Explora", Znanstveno-edukacijski centar Višnjan i Hrvatska meteorska mreža. Službena stranica zvjezdarnice navodi da je osnovna misija ustanove motivirati, educirati i podržati djecu, studente, nastavnike i roditelje, te da učenici i studenti u Višnjanu rade na zahtjevnim projektima zajedno s priznatim naučnicima.
HRT ga je 2023. opisao ne samo kao jednog od najuspješnijih tragača za asteroidima nego i kao učitelja koji je obilježio generacije djece zainteresirane za nauku. U hrvatskim medijima Korlević se često pojavljuje kao javni govornik o astronomiji, obrazovanju, umjetnoj inteligenciji, kritičkom mišljenju i budućnosti društva zasnovanog na znanju.
Godine 2020. proglašen je Komunikatorom godine po izboru Hrvatske udruge za odnose s javnošću, uz obrazloženje da je tokom karijere velik broj djece i mladih potaknuo na bavljenje naukom i da je u javnim nastupima spajao stručnost, društvenu angažiranost i pristupačnost široj publici.
Korlević je autor emisije i podcasta Explora, koja se emitira u okviru Hrvatskog radija, dok je urednik i voditelj Elvis Mileta.
Ostali stručni interesi Pored astronomskih opažanja uključen je i u projekte povezane sa svjetlosnim onečišćenjem, meteorima i razvojem lokalne naučne infrastrukture. Zajedno sa Željkom Andreićem i Dorotejom Andreić objavio je 2011. izvorni naučni članak o svjetlosnom onečišćenju u Hrvatskoj u časopisu Građevinar, u kojem su analizirani modeli svjetlosnog onečišćenja i stanje zakonske regulative u državi. Ranije je s Aleksandrom Krajnović objavio rad o razvoju astroturizma u Višnjanu.
Priznanja Sveučilište u Zadru dodijelilo je Korleviću 2016. počasni doktorat za doprinos promicanju astronomije i nauke te za rad s darovitom djecom i popularizaciju nauke. Dobitnik je i nagrade "Ivan Filipović" za područje naučnog i stručnog rada. Za otkrića kometa dobio je Edgar Wilsonovu nagradu 1999. i 2000. The Planetary Society navodi ga i kao dobitnika Shoemaker NEO granta, pri čemu se ističe njegov fokus na potvrđivanje novootkrivenih objekata bliskih Zemlji i astrometrijska mjerenja važna za određivanje njihovih orbita.
Literatura
Reference
Kategorija:Rođeni 1958. Kategorija:Hrvatski astronomi Kategorija:Hrvatski naučnici Kategorija:Biografije, Poreč Kategorija:Živi ljudi