Katica Lacković-Grgin (rođena 22. oktobra 1940) je hrvatska psihologinja i univerzitetska profesorica, poznata po istraživanjima iz oblasti razvojne psihologije, posebno psihologije adolescencije i psihologije odraslog doba i starenja, sa fokusom na stres i strategije suočavanja, samopoimanje i samopoštovanje, psihosocijalno prilagođavanje, usamljenost i subjektivnu dobrobit.
Obrazovanje i akademska karijera
Katica Lacković-Grgin završila je učiteljsku školu 1960. Studirala je psihologiju na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Zagrebu, gdje je diplomirala 1967. Doktorirala je 1982. na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Ljubljani, odbranivši disertaciju pod naslovom Roditeljski stil rukovođenja i socijalno ponašanje učenika.
Profesionalnu karijeru započela je 1967. kao školska psihologinja u Rijeci. Od 1970. radila je kao asistentica, a zatim od 1974. kao profesorica na Pedagoškoj akademiji u Rijeci.
Godine 1976. prelazi na Filozofski fakultet u Zadru, gdje je predavala predmete iz oblasti razvojne psihologije. Godine 1978, zajedno sa svojim kolegama, osnovala je Odsjek za psihologiju pri Filozofskom fakultetu u Zadru, tada u sastavu Univerziteta u Splitu. Za docenticu je izabrana 1984, za vanrednu profesoricu 1990, za redovnu profesoricu 1996, a za redovnu profesoricu u trajnom zvanju 2001. U zvanju redovne profesorice radila je do penzionisanja 2008.
Tokom akademske karijere predavala je kao gostujuća profesorica na dodiplomskim, postdiplomskim i doktorskim studijima psihologije na Univerzitetu u Zagrebu, kao i na doktorskom studiju Filozofskog fakulteta u Sarajevu. Bila je mentorica velikog broja diplomskih, magistarskih i doktorskih radova te voditeljica više naučnih i istraživačkih projekata iz oblasti razvojne psihologije, sa posebnim fokusom na psihologiju adolescencije i psihologiju odrasle dobi i starenja.
Naučna i publicistička djelatnost
Naučni rad Katice Lacković-Grgin usmjeren je na razvojnu psihologiju, posebno psihologiju adolescencije, psihologiju odrasle dobi i psihologiju starenja.
Objavila je oko stotinu naučnih i stručnih radova u domaćim i međunarodnim časopisima i zbornicima radova, među kojima su Radovi Filozofskog fakulteta u Zadru, Društvena istraživanja, Suvremena psihologija, Social Indicators Research, Journal of Adult Development, Adolescence i Psychology and Education. Autorica, koautorica i urednica je više univerzitetskih udžbenika i monografija.
U svojim istraživanjima bavila se razvojem samopoimanja i samopoštovanja, stresom i strategijama suočavanja, usamljenošću, žaljenjem, subjektivnom dobrobiti, životnim tranzicijama i samoregulacijom kroz životni ciklus.
Posebnu pažnju posvetila je proučavanju stresa u dječjoj i adolescentskoj dobi, posebno izvorima stresa, strategijama suočavanja, ulogom ličnih i okolinskih faktora te psihosocijalnim posljedicama stresnih iskustava. Rezultate višegodišnjih istraživanja objedinila je u monografiji Stres u djece i adolescenata: Izvori, posrednici i učinci (2004), u kojoj je dala sistematski prikaz teorijskih pristupa i empirijskih istraživanja stresa, s posebnim osvrtom na kognitivne modele stresa, socijalnu podršku, porodične odnose i školski kontekst. Knjiga predstavlja značajan doprinos proučavanju psihosocijalnog prilagođavanja djece i adolescenata te se koristi kao univerzitetska literatura iz oblasti razvojne psihologije.
Posebno mjesto u njenom naučnom radu zauzimala su istraživanja usamljenosti u različitoj životnoj dobi. Analizirala je emocionalne i socijalne dimenzije usamljenosti, njenu povezanost sa kvalitetom međuljudskih odnosa i psihološkim faktorima prilagođavanja. U okviru ovog istraživačkog područja objavila je više naučnih radova, kao i monografiju Usamljenost: fenomenologija, teorije i istraživanja, u kojoj je sistematizovala teorijske pristupe i empirijska istraživanja ovog fenomena.
Istraživala je i proces žaljenja, pri čemu je analizirala njegove kognitivne i emocionalne komponente, kao i ulogu propuštenih prilika i pogrešnih odluka u njegovom nastanku. U koautorskom radu Žaljenja: fenomenologija, konceptualizacije i istraživanja razmatrana je povezanost žaljenja sa životnim domenima kao što su obrazovanje, karijera i međuljudski odnosi, te njegova uloga u samoregulaciji kroz životni ciklus.
U kasnijim istraživanjima bavila se psihologijom starenja, generativnošću, kvalitetom života i mehanizmima samoregulacije u odrasloj i starijoj dobi. Posebno je istraživala generativnost u kontekstu Eriksonove teorije psihosocijalnog razvoja, analizirajući njen odnos s razvojnim komponentama ličnosti kroz životni ciklus, uključujući povjerenje, autonomiju, inicijativu, produktivnost, identitet i intimnost.
Bila je stručna redaktorica i urednica hrvatskog izdanja knjige Psihologija odrasle dobi i starenja autora K. Warnera Schaiea i Sherry L. Willis, koju je 2001. objavila Naklada Slap. Riječ je o univerzitetskom udžbeniku iz oblasti razvojne psihologije, koji je široko korišten u nastavi psihologije na univerzitetima u zemljama regiona.
Djela
Autorske knjige
Psiho-pedagoški tretman školske djece s teškoćama u učenju i ponašanju (1978) Samopoimanje mladih (1994) Stres u djece i adolescenata (2000, 2004) Psihologija adolescencije (2006) Usamljenost: fenomenologija, teorije i istraživanja (2008)
Uredničke i koautorske publikacije
Problemi adolescenata iz gradskih sredina: (zavisnost tih problema od nekih ličnih, socio-demografskih i interpersonalnih faktora) (1988) Psihologija odrasle dobi i starenja (2001) Zbirka psihologijskih skala i upitnika: svezak 1 (2002, 2019) Zbirka psihologijskih skala i upitnika: svezak 2 (2004, 2019) Odabrane teme iz psihologije odraslih (2005) Parenthood and Parenting in Croatia (2015) Ličnost: razvojno-psihološka perspektiva (2018)
Poglavlja u knjigama
Istraživanja razvojno-psiholoških pojava u Quo vadis psychologia? (2008) Self-Regulation Across Some Life Transitions u Handbook of Stressful Transitions Across the Lifespan (2010)
Odabrani naučni radovi
Percepcija vlastita položaja i uloga kod žena zrele dobi (1996) Korelati prilagodbe studiju tijekom prve godine (1997) Dobne i spolne razlike u samootkrivanju adolescenata različitim osobama (2001) Proces umirovljenja: pokušaj provjere Atchleyeva modela prilagodbe (2006)
Književno stvaralaštvo
Godine 2008. objavila je zbirku poezije Pjesme uz put u Zadru. Riječ je o autorskom književnom djelu koje nije direktno povezano s njenim naučnim radom iz oblasti psihologije.
Nagrade i priznanja
Za svoj naučni i stručni doprinos psihologiji dobitnica je više priznanja Hrvatskog psihološkog društva: "Psihologijska nagrada Ramiro Bujas" za posebno vrijedno psihologijsko naučno djelo Hrvatskog psihološkog društva za knjigu Stres u djece i adolescenata "Psihologijska nagrada Ramiro Bujas" za posebno vrijedno psihologijsko naučno djelo Hrvatskog psihološkog društva za knjigu Usamljenost: fenomenologija, teorije i istraživanja Psihologijska nagrada ″Ramiro Bujas″ za životno djelo Hrvatskog psihološkog društva
Lični život
Katica Lacković-Grgin bila je supruga hrvatskog psihologa i univerzitetskog profesora Tomislava Grgina, s kojim je sarađivala u naučnom i akademskom radu iz oblasti razvojne i edukacijske psihologije.
Također pogledajte
Razvojna psihologija Psihologija adolescencije Razvoj u odrasloj dobi Starenje Socijalizacija Samopoimanje Samopoštovanje Usamljenost Erik Erikson Paul Baltes Tomislav Grgin
Reference
Kategorija:Rođeni 1940. Kategorija:Živi ljudi Kategorija:Biografije, Koprivnica Kategorija:Hrvatski psiholozi Kategorija:Razvojni psiholozi