Mirjana Krizmanić (28. januar 1936 – 17. mart 2024) bila je hrvatska psihologinja, univerzitetska profesorica i autorica stručnih i popularno-naučnih knjiga iz područja psihologije. Veći dio akademske karijere provela je na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Zagrebu, gdje je 1972. osnovala Katedru za kliničku psihologiju, kojom je rukovodila gotovo tri decenije. Smatra se jednom od najznačajnijih hrvatskih stručnjakinja u području kliničke i zdravstvene psihologije te jednom od najpoznatijih autora koje su psihologiju približile široj javnosti.
Život i rad
Rođena je u Zagrebu, gdje je završila osnovno i srednje obrazovanje. Na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Zagrebu diplomirala je psihologiju 1960, nakon čega je započela akademsku karijeru na istom fakultetu. Godine 1971. stekla je doktorat odbranom disertacije Utjecaj ranog iskustva na kasnije ponašanje štakora.
Godine 1972. osnovala je Katedru za kliničku psihologiju Filozofskog fakulteta u Zagrebu, kojom je rukovodila gotovo tri decenije, sve do penzionisanja krajem 2000. Predavala je predmete klinička psihologija, zdravstvena psihologija, psihologija ometenih u razvoju i psihologijsko savjetovanje te odgojila brojne generacije psihologa.
Njena naučna istraživanja bila su usmjerena na kvalitet života, smisao za humor, psihološku dobrobit i prilagođavanje na stresne životne okolnosti. Zajedno s Vladimirom Kolesarićem razvila je i prilagodila više psiholoških mjernih instrumenata, među kojima su najpoznatiji Skala kvalitete življenja i HOPA – Test za ispitivanje smisla za humor. Ovi instrumenti korišteni su u brojnim naučnim istraživanjima i ostali u širokoj primjeni na području bivše Jugoslavije.
Tokom i nakon rata u Hrvatskoj posvetila se pružanju psihološke pomoći civilnim žrtvama rata, izbjeglicama i osobama s invaliditetom. Bila je među osnivačima humanitarnog udruženja Dobrobit, koja je pružala psihosocijalnu pomoć i organizovala edukacije iz tog područja.
Nakon penzionisanja nastavila je naučni i publicistički rad. Objavila je veći broj popularno-naučnih knjiga u kojima je psihološka znanja predstavljala širokoj publici na pristupačan način, pri čemu je naglašavala važnost naučno zasnovanih spoznaja i kritički se odnosila prema literaturi iz područja samopomoći koja nije bila zasnovana na naučnim dokazima.Večernji list, intervju s Mirjanom Krizmanić.
Bibliografija
Tokom svoje akademske i književne karijere objavila je oko 70 naučnih i stručnih radova, dvadesetak poglavlja u knjigama, više stručnih i popularno-naučnih knjiga, sedam priručnika za primjenu psiholoških mjernih instrumenata te razvila ili prilagodila dvadeset psiholoških mjernih instrumenata.
Djela
HOPA – Test za ispitivanje smisla za humor (1994) Tolerancija u svakidašnjem životu: Psihologija tolerancije (2003) Psihologijski rječnik (2005) Tkanje života (2009) U ljubavi i bez nje (2011) A što sad?: Upute za suočavanje sa životnim nevoljama (2012) O životinjama i njihovim ljudima (2016)
Naučni radovi
Neke karakteristike novih testova za ispitivanje smisla za humor (1982) A salutogenic model of psychosocial help (1996) Psihološke posljedice traumatskih događaja i kvaliteta življenja (2000) Stabilnost psiholoških promjena izazvanih traumatskim događajima (2000) Okrugli stol: Jesmo li s MMPI-2 poboljšali kliničku procjenu? (2003)
Prevodilaštvo
Wechsler, David: WISC-IV HR. Wechslerov test ineligencije za djecu – IV. izdanje. Hrvatska adaptacija. Priručnik za primjenu i bodovanje Priručnik za Freiburški inventar ličnosti (FPI-R), prijevod 7. prerađenog izdanja
Nagrade
Republička nagrada "Božidar Adžija" za naučni rad (1985) Nagrada "Ramiro Bujas" za doprinos afirmaciji psihologije (1993) Povelja Filozofskog fakulteta Univerziteta u Zagrebu (1999) Nagrada "Ramiro Bujas" za Psihologijski rječnik (koautor) (2005) Nagrada "Marko Marulić" za doprinos primijenjenoj psihologiji (2007) Nagrada "Ramiro Bujas" za životno djelo (2007) Nagrada "Zagrepčanka godine" (2009) Nagrada "Miko Tripalo" (2013)
Reference
Vanjski linkovi In memoriam: prof. dr. sc. Mirjana Krizmanić (1936–2024)
Kategorija:Hrvatski psiholozi Kategorija:Biografije, Zagreb Kategorija:Rođeni 1936. Kategorija:Umrli 2024.