A hrivnia ou hrivna é a moeda de curso legal de Ucraína. Divídese en 100 kópeka (en ucraíno: копійка, kópica). En 1996 circulou xunto aos billetes de karbóvanets (en ucraíno: карбованець, karbóvanets, plural: карбованці, karbóvantsi) até que este foi totalmene substituído. O código ISO 4217 para esta unidade monetaria é UAH, e a súa abreviatura oficial hrn (грн). Porén, no ano 2004 o Banco Nacional de Ucraína obtivo a normalización dun símbolo novo, ₴, que en Unicode se escribe U+20B4.
Etimoloxía O nome da divisa provén da antiga moeda utilizada na Rus de Kíiv no século XI. A palabra deriva da forma eslava grivia, que significa "crinas, cabelos". Pénsase que este termo facía referencia a algo de valor, normalmente fabricado en ouro ou prata, que se colocaba ao redor do colo. De feito, en idiomas como o búlgaro ou o serbio, grivnia significa "brazalete" ou "pulseira". Máis tarde a palabra empregouse para medir lingotes de ouro ou prata de certas características.
O termo en idioma ucraíno pronúnciase como hryvnia (гривня). Porén, moita xente o pronuncia en idioma ruso como "grivnia" (en idioma ruso Г equivale á nosa letra G). En cambio a transliteración a idiomas como o castelán, o catalán ou o francés do idioma oficial de Ucraína (ucraíno) da letra Г é H e non G, xa que cando en ucraíno se quere expresar a letra G úsase unha letra distinta, que está representada polo símbolo Ґ (г é distinto a ґ).
Símbolo da grivnia 80px|miniatura|Símbolo da grivnia. O símbolo da divisa deriva da letra G do alfabeto cirílico (Г) na súa versión minúscula e cursiva: г.
Componse da letra cun duplo trazo horizontal, que simboliza a estabilidade, parecido ao utilizado noutras divisas, como no ien (¥) ou o euro (€).
O símbolo da hrivna, que aínda non se visualiza en todos os buscadores, propúxose en 2003 a través dunha votación popular organizada polo Banco Nacional de Ucraína e, en marzo de 2004, implantouse.
Tan pronto como o símbolo foi anunciado ao público, propúxose a súa codificación en Unicode 4.1, a cal se implantou en 2005 (U+20B4).
Historia miniatura|350px|Unha grivnia altomedieval(aproximadamente 200 g de prata). No século XI utilizouse unha moeda chamada "grivnia" na Rus de Kíiv. Iván Kuzmin Kondrátiev (1870 – 1904) no libro "Remota antigüidade de Moscova" escribe:Кондратьев И. К. Седая старина Москвы. М., 1893.
Porén, segundo a Grande Enciclopedia Soviética, a grivnia se cortaba pola metade e a cada metade se denominaba rublo.
En 1917, tras a proclamación da República Popular de Ucraína introduciuse unha nova moeda para substituír o rublo chamada grivnia.
A grivnia substituíu os karbóvanets en setembro de 1996 debido á hiperinflación que sufriu Ucraína tras a caída da URSS en 1990. A taxa de troco fixouse en 100.000 UAK = 1 grivnia.
Porén, a introdución da grivnia mantívose en segredo. Finalmente, introduciuse de acordo ao decreto asinado polo Presidente de Ucraína o 26 de agosto de 1996 e publicado o 29 de agosto. Durante o período de transición, entre o 2 e o 16 de setembro, a grivnia e o karbóvanets circularon xuntos, aínda que os comerciantes estaban obrigados a dar o cambio en grivnais. Todas as contas bancarias convertéronse a grivnias automaticamente. Durante este período de transición, o 97 % dos billetes con denominacións en karbovánets deixaron de circular, e durante os primeiros cinco días da reforma monetaria, xa o 56 %. Despois do 16 de setembro só podían cambiarse os karbóvanets a grivnas nos bancos.
A grivnia introduciuse cando o que sería despois presidente do país Viktor Yushchenko ostentaba o cargo de gobernador do Banco Nacional de Ucraína. Porén, todos os billetes levaban a sinatura do anterior gobernador, Vadym Hetman, quen deixou o cargo en 1993. Isto debeuse a que os primeiros billetes denominados en grivnias imprimíranse a comezos de 1992 a cargo da Canadian Bank Note Company, pero decidiise pospoñer a súa circulación até controlar os niveis de hiperinflación.
Inicialmente, a taxa de troco era de 1 UAH = 1 USD. Tras da crise financeira rusa de 1998, a moeda devaluose até 5,60 UAH por dólar en febreiro de 2000. Máis tarde, o troco mantívose relativamente estábel, ao redor de 5,40 UAH por dólar desde o 21 de abril de 2005 até o 21 de maio de 2008. A mediados de outubro de 2008 a grivnia devaluouse un 38,40 %, pasando de 4,85 UAH por dólar o 23 de setembro de 2008 a 7,88 UAH por dólar o 19 de decembro de 2008.
Moedas miniatura|centro|700px|Todas as moedas ucraínas.
As primeiras cuñaxes da grivnia realizáronse en 1992 para a creación dunha nova moeda, pero non se introduciron até 1996, cando se controlou un pouco a inflación que sufría o país.
As primeiras moedas cuñáronse na Luhansk Cartridge Factory e na Zecca dello Stato italiana.
As características das moedas en circulación detallánse na seguiente táboa.
Denominación Emisión Metal Canto Diámetro(mm) Peso(g) Grosor(mm) Anverso Reverso1 Kópek1992- AceiroLiso16,001,501,20Escudo de Ucraína - Espigas de trigo - Ramas de carballo - Україна - ano de cuñaxe1 КОПІЙКА2 Kópeks1992-1996 AluminioLiso17,300,601,20Escudo de Ucraína - Espigas de trigo - Ramas de carballo - Україна - ano de cuñaxe2 КОПІЙКН2 Kópeks1997- AceiroLiso17,301,801,20Escudo de Ucraína - Espigas de trigo - Ramas de carballo - Україна - ano de cuñaxe2 КОПІЙКН5 Kópeks1992- AceiroEstriado24,004,301,50Escudo de Ucraína - Espigas de trigo - Ramas de carballo - Україна - ano de cuñaxe5 КОПІЙКОК10 Kópeks1992- Cu+Ni+ZnEstriado16,301,701,25Escudo de Ucraína - Espigas de trigo - Ramas de carballo - Україна - ano de cuñaxe10 КОПІЙКОК25 Kópeks1992- Cu+Ni+ZnEstriadodescontinuo20,802,901,35Escudo de Ucraína - Espigas de trigo - Ramas de carballo - Україна - ano de cuñaxe25 КОПІЙКОК50 Kópeks1992- Cu+Ni+ZnEstriadodescontinuo23,004,201,55Escudo de Ucraína - Espigas de trigo - Ramas de carballo - Україна - ano de cuñaxe50 КОПІЙКОК1 Grivnia1992- Cu+Ni+ZnLisoОДНА ГРИВНЯ26,007,101,85Escudo de Ucraína - Espigas de trigo - Ramas de carballo - Україна - ano de cuñaxe1 ГРИВНЯ - Acios de uvas
Billetes En 1996, púxose en circulación a primeira serie de billetes denominados en grivnias a cargo do Banco Nacional de Ucraína. Están datados en 1992 e as súas denominacións son de 1, 2, 5, 10 e 20 grivnias. Os billetes de 1 grivnia imprimíronse na Canadian Bank Note Company en 1992, e os demais dous anos máis tarde. Porén, até a introdución da grivnia en 1996 os billetes permaneceron almacenados no Canadá. Existen denominacións de 50 e 100 grivnais da primeira serie, aínda que nunca chegaron a circular.
+Primeira serie: 1992 Imaxe do anverso Imaxe do reverso Denominación Dimensións Cor predominante Anverso Reverso100px100px1 Grivnia135 x 70 mmVerde1 - ОДНА ГРИВНЯ - Vladimiro I de Kíiv - УКРАÏНА1 - ОДНА ГРИВНЯ - Ruínas de Quersoneso - НАЦİОНАΛЬНИЙ БАНК УКРАÏНИ100px100px2 Grivnias135 x 70 mmMarrón2 - ДВİ ГРИВНİ - Iaroslav I o Sabio - УКРАÏНА2 - ДВİ ГРИВНİ - Catedral de Santa Sofía de Kíiv - НАЦİОНАΛЬНИЙ БАНК УКРАÏНИ100px100px5 Grivnias135 x 70 mmAzul5 - ПЯТЬ ГРИВЕНЬ - Bogdan Khmelnitski - УКРАÏНА5 - ПЯТЬ ГРИВЕНЬ - Igrexa en Subotiv - НАЦİОНАΛЬНИЙ БАНК УКРАÏНИ100px100px10 Grivnais135 x 70 mmVioleta10 - ДЕСЯТЬ ГРИВЕНЬ - Iván Mazepa - УКРАÏНА10 - ДЕСЯТЬ ГРИВЕНЬ - Mosteiro das Covas de Kíiv - НАЦİОНАΛЬНИЙ БАНК УКРАÏНИ100px100px20 Grivnias135 x 70 mmAmarelo20 - ДВАДЦЯТЬ ГРИВЕНЬ - Iván Frankó - УКРАÏНА20 - ДВАДЦЯТЬ ГРИВЕНЬ - Teatro da Ópera e Ballet de Lviv - НАЦİОНАΛЬНИЙ БАНК УКРАÏНИ
En 1996 tamén se introduciu unha segunda serie composta por denominacións de 1, 50 e 100 grivnias, datados en 1994. Os billetes foron encargados á compañía británica De La Rue. Desde a creación da ceca ucraína en 1994 en colaboración coa imprenta De La Rue, todos os billetes imprimíronse en Ucraína. Máis tarde, engadiuse un billete de 200 grivnias en 2001.
+Segunda serie: 1994 Imaxe do anverso Imaxe do reverso Denominación Dimensións Cor predominante Anverso Reverso100px100px1 Grivna133 x 66 mmVerde/Marrón1 - ОДНА ГРИВНЯ - Vladimiro I de Kíiv - УКРАÏНА - НАЦİОНАΛЬНИЙ БАНК УКРАÏНИ1 - ОДНА ГРИВНЯ - Ruínas de Quersoneso - НАЦİОНАΛЬНИЙ БАНК УКРАÏНИ100px100px2 Grivnias133 x 66 mmMarrón2 - ДВİ ГРИВНİ - Iaroslav I o Sabio - УКРАÏНА - НАЦİОНАΛЬНИЙ БАНК УКРАÏНИ2 - ДВİ ГРИВНİ - Catedral de Santa Sofía de Kíiv - НАЦİОНАΛЬНИЙ БАНК УКРАÏНИ100px100px5 Grivnias133 x 66 mmAzul5 - ПЯТЬ ГРИВЕНЬ - Bogdan Khmelnitski - УКРАÏНА - НАЦİОНАΛЬНИЙ БАНК УКРАÏНИ5 - ПЯТЬ ГРИВЕНЬ - Igrexa en Subotiv - НАЦİОНАΛЬНИЙ БАНК УКРАÏНИ100px100px10 Grivnias133 x 66 mmVioleta10 - ДЕСЯТЬ ГРИВЕНЬ - Iván Mazepa - УКРАÏНА - НАЦİОНАΛЬНИЙ БАНК УКРАÏНИ10 - ДЕСЯТЬ ГРИВЕНЬ - Mosteir das Covas de Kíiv - НАЦİОНАΛЬНИЙ БАНК УКРАÏНИ100px100px20 Grivnias133 x 66 mmAmarelo20 - ДВАДЦЯТЬ ГРИВЕНЬ - Iván Frankó - УКРАÏНА - НАЦİОНАΛЬНИЙ БАНК УКРАÏНИ20 - ДВАДЦЯТЬ ГРИВЕНЬ - Teatro da Ópera e Ballet de Lviv - НАЦİОНАΛЬНИЙ БАНК УКРАÏНИ100px100px50 Grivnias133 x 66 mmAmarelo/Violeta50 - П`ЯТДЕСЯТ ГРИВЕНЬ - Mikhailo Hrushevskii - УКРАÏНА - НАЦİОНАΛЬНИЙ БАНК УКРАÏНИ50 - П`ЯТДЕСЯТ ГРИВЕНЬ - Edificio da Rada Suprema - НАЦİОНАΛЬНИЙ БАНК УКРАÏНИ100px100px100 Grivnias133 x 66 mmRosa/Verde100 - СТО ГРИВЕНЬ - Taras Shevchenko - УКРАÏНА - НАЦİОНАΛЬНИЙ БАНК УКРАÏНИ100 - СТО ГРИВЕНЬ - Catedral de Santa Sofía de Kíiv - НАЦİОНАΛЬНИЙ БАНК УКРАÏНИ100px100px200 Grivnias133 x 66 mmAzul200 - ДВIСТI ГРИВЕНЬ - Lesia Ukrainka - УКРАÏНА - НАЦİОНАΛЬНИЙ БАНК УКРАÏНИ200 - ДВIСТI ГРИВЕНЬ - Entrada ao castelo de Lubart - НАЦİОНАΛЬНИЙ БАНК УКРАÏНИ
A terceira serie chegaría en 2006, e está composta por denominacións de 1 a 500 grivnias. Todos os billetes emitidos continúan sendo de curso legal, pero en 2008 xa era raro encontrar algún billete das primeiras series.
+Terceira serie: 2006 Imaxe do anverso Imaxe do reverso Denominación Dimensións Cor predominante Anverso Reverso100px100px1 Grivnia118 x 63 mmGris1 - ОДНА ГРИВНЯ - Vladimiro I de Kíiv - НАЦİОНАΛЬНИЙ БАНК УКРАÏНИ1 - ОДНА ГРИВНЯ - Antigas murallas de Kíiv - НАЦİОНАΛЬНИЙ БАНК УКРАÏНИ100px100px1 Grivnia118 x 63 mmAmarelo/Azul1 - ОДНА ГРИВНЯ - Vladimiro I de Kíiv - НАЦİОНАΛЬНИЙ БАНК УКРАÏНИ1 - ОДНА ГРИВНЯ - Antigas murallas de Kíiv - НАЦİОНАΛЬНИЙ БАНК УКРАÏНИ100px100px2 Grivnias118 x 63 mmMarrón/Vermello2 - ДВİ ГРИВНİ - Yaroslav I o Sabio - НАЦİОНАΛЬНИЙ БАНК УКРАÏНИ2 - ДВİ ГРИВНİ - Catedral de Santa Sofía de Kíiv - НАЦİОНАΛЬНИЙ БАНК УКРАÏНИ100px100px5 Grivnias118 x 63 mmAzul5 - ПЯТЬ ГРИВЕНЬ - Bogdan Khmelnitski - НАЦİОНАΛЬНИЙ БАНК УКРАÏНИ5 - ПЯТЬ ГРИВЕНЬ - Igrexa en Subotiv - НАЦİОНАΛЬНИЙ БАНК УКРАÏНИ100px100px10 Grivnias124 x 66 mmVermello10 - ДЕСЯТЬ ГРИВЕНЬ - Iván Mazepa - НАЦİОНАΛЬНИЙ БАНК УКРАÏНИ10 - ДЕСЯТЬ ГРИВЕНЬ - Mosteiro das Covas de Kíiv - НАЦİОНАΛЬНИЙ БАНК УКРАÏНИ100px100px20 Grivnias130 x 69 mmVerde20 - ДВАДЦЯТЬ ГРИВЕНЬ - Iván Frankó - НАЦİОНАΛЬНИЙ БАНК УКРАÏНИ20 - ДВАДЦЯТЬ ГРИВЕНЬ - Teatro da Ópera e Ballet de Lviv - НАЦİОНАΛЬНИЙ БАНК УКРАÏНИ100px100px50 Grivnias136 x 72 mmVioleta50 - П`ЯТДЕСЯТ ГРИВЕНЬ - Mkhailo Hrushevskii - НАЦİОНАΛЬНИЙ БАНК УКРАÏНИ50 - П`ЯТДЕСЯТ ГРИВЕНЬ - Edificio da Rada Suprema - НАЦİОНАΛЬНИЙ БАНК УКРАÏНИ100px100px100 Grivnias142 x 75 mmAmarelo100 - СТО ГРИВЕНЬ - Taras Shevchenko - НАЦİОНАΛЬНИЙ БАНК УКРАÏНИ100 - СТО ГРИВЕНЬ - Paisaxe de Cherkasi - Neno guiando a un kobzar - НАЦİОНАΛЬНИЙ БАНК УКРАÏНИ100px100px200 Grivnias148 x 75 mmRosa200 - ДВIСТI ГРИВЕНЬ - Lesia Ukrainka - УКРАÏНА - НАЦİОНАΛЬНИЙ БАНК УКРАÏНИ200 - ДВIСТI ГРИВЕНЬ - Entrada ao castelo de Lubart - НАЦİОНАΛЬНИЙ БАНК УКРАÏНИ100px100px500 Grivnias154 x 75 mmBeixe500 - П'ЯТСОТ ГРИВЕНЬ - Hrihorii Skovoroda - УКРАÏНА - НАЦİОНАΛЬНИЙ БАНК УКРАÏНИ500 - П'ЯТСОТ ГРИВЕНЬ - Edificio da Academia Kiiv-Mohila - НАЦİОНАΛЬНИЙ БАНК УКРАÏНИ
Notas
Véxase tamén
Bibliografía Krause, Chester L. e Clifford Mishler (2008): Standard Catalog of World Coins: (1901–2008). Krause Publications. ISBN 978-0-89689-713-7. Pick, Albert (2009): Standard Catalog of World Paper Money, Modern Issues, 1961-Present. Colin R. Bruce e Neil Shafer (eds.). Krause Publications. ISBN 0-87341-207-9.
Outros artigos Karbóvanets ucraíno Rublo soviético