A historia de Marrocos abrangue a historia de Marrocos e a dos seus estados predecesores. Remóntase á época da cultura capsiense, entre o 10000 a. C. e o 6000 a. C., nun momento no que o Magreb era menos árido que hoxe. A lingua bérber chegou probablemente ao mesmo tempo que a agricultura, e foi adoptada pola poboación xa asentada alí. A análise do ADN dá como resultado que varias poboacións contribuíron á mestura de xenes dos marroquís, incluíndo, ademais dos grupos étnicos principais, bérberes e árabes, a fenicios, xudeus sefardís, e africanos subsaharianos.
Prehistoria
Neolítico 170px|miniatura|Representación dunha inhumación procedente da Cultura Capsiense, do Magreb neolítico. As rexións costeiras do actual Marrocos compartiron unha cultura neolítica común ao resto do litoral mediterráneo: a capsiense. Os restos arqueolóxicos recollen a domesticación do gando e o cultivo de diversas plantas durante ese período. Hai oito mil anos, ao sur do Atlas estendíase unha sabana na que prosperou unha cultura de cazadores e pastores ata que a rexión comezou a desecarse como resultado dos cambios climáticos a partir do 4000 a. C.
Idade Antiga
Fenicios Os fenicios, nos seus percorridos polo Mediterráneo, fundaron os primeiros asentamentos na costa de Marrocos cara ao século XII a. C. instalando depósitos para sal e minerais ao longo da costa e nas ribeiras dos ríos do territorio. Fenicios e cartaxineses estabeleceron relacións comerciais coas tribos do interior, pagándolles un canon para asegurárense a súa cooperación na extracción do mineral.
No século V a. C., Cartago estendera a súa hexemonía polo norte de África. Cara ao século II a. C., emerxeron algúns reinos bérberes, que creceron e se desenvolveron cunha certa autonomía. Despois da caída de Cartago, a área fora anexionada ao Imperio Romano no ano 40 a. C.
Dominación romana Roma procedeu a dividir o reino mauritano en dúas provincias: Mauretania Tingitana e Mauretania Cesariense, correspondéndose a primeira co norte do territorio do actual Marrocos. Con todo, a influencia romana circunscribiuse fundamentalmente á costa e ás colonias romanas (como Tinxis, a capital (actual Tánxer), Zilis (Assilah), Lixus (Larache), Valentia Banasa a límites de costa do río Sebú (preto da actual Kenitra), Sala Colonia e Volubilis, posto que a soberanía sobre a maior parte do interior das provincias se exercía mediante xefes mauritanos locais. Os indíxenas mauritanos foron frecuentemente recrutados na cabalaría, como auxiliares das lexións romanas.
O cristianismo foi introducido no século II, gañando adeptos nas cidades e entre os escravos e labregos bérberes. No século IV, as zonas romanizadas eran cristiás, así como algunhas tribos do interior. Tamén chegaron movementos cismáticos e heréticos, xeralmente como forma de protesta política. Tamén se estabeleceu unha numerosa colonia xudía.
No ano 429 a zona foi invadida polos vándalos, quen saltaron da Península Ibérica. Non obstante, ningunha dominación estranxeira conseguiu penetrar moito máis alá da costa e limitáronse principalmente a teren asentamentos comerciais para as súas rutas polo Mediterráneo, xa que as tribos bérberes da zona nunca se deixaron dominar: os romanos consideraban os bérberes como unha raza ingobernable, que causaba "problemas" constantemente ás lexións cando fundaban asentamentos romanos permanentes.
Idade Media Bizantinos e visigodos O Imperio Bizantino propúxose a reconquista, pero só conseguiron dominar unhas poucas cidades, entre elas Tánxer.
O rei Wamba hispano-godo conquistou cidades da Tingitana.España, Estratégica, Guerra y Diplomacia en la Historia de España, de Juan Batista González, Sílex Ediciones, Madrid 2007, ISBN 978-84-7737-183-0, páxina 95
Califato Omeia
No ano 682 o Califato Omeia invade todas as rexións do norte de Marrocos, aínda que tardaron case un século en completar a súa conquista (séculos VII e VIII). Uqba ibn Nafi, conquistador do Magreb no século VII, alcanzou as costas atlánticas no que na actualidade é o Parque nacional de Souss-Massa, introduciuse no océano co seu cabalo e puxo a Allah como testemuña de que non quedaban máis terras por conquistar. Durante os séculos VIII ao X, a pesar de manterse fieis á súa tradición tribal, os bérberes uníronse baixo o dominio dunha dinastía local chamada Dinastía idrísida, fundada por Idris I de Fez, quen se rebelou contra o califa abbásida en 788, e en 789 fundou Fez.
Durante os séculos IX e X había diversos reinos independentes; entre eles dous bérberes Barghawata e Sijilmassa no centro e oeste respectivamente e no norte os Idrisís. O sur era terra de ninguén.
Tras a morte de Idris II no 828, o Magreb quedou de novo dividido en pequenos reinos, ata que en 920 os bérberes recoñeceron a soberanía dos fatimís de Kairouan. A rexión estaba dividida entre as aspiracións do Califato de Córdoba e as do califato fatimí. Durante o reinado de Abderramán III (912-961), as prazas de Tánxer, Ceuta e Melilla foron dominadas polo califato de Córdoba, e no reinado de Hisam II (976-1009), Almanzor logrou impoñer a súa autoridade no norte de Marrocos e no Magreb central.
No 1031, tras a desintegración do califato cordobés, a zona de Tánxer quedou baixo dominio da Taifa de Málaga, e o resto do norte de Marrocos pasou por un longo período de anarquía onde a tribo de Ghomara (orixinaria do Rif) e outras tribos do norte se disputaron o control ata a invasión almorábide en 1077.
Imperio Almorábide miniatura|Imperio almorábide.
Durante o século XI Marrocos foi a base do Imperio Almorábide, sendo unificado por Yusuf ben Tasfin, fundador da cidade de Marrakech.
Imperio Almohade
Os almohades formaron unha nova dinastía que en poucos anos acabaron co Imperio almorábide (1146-1147). As vitorias sobre os árabes de oriente e sobre os cristiáns hispánicos (batalla de Alarcos, 1195) consolidaron o efémero poder do imperio almohade sobre todo o islam occidental. Con todo, despois de ser derrotado na batalla das Navas de Tolosa en 1212, entrou en plena decadencia, e con ela comezou de novo o caos político na rexión.
En 1260 Afonso X o Sabio ocupou Rabat e incendiouna. Nesta época os reinos máis poderosos eran o dos benimeríns en Fez, e o de ziyanidas en Tlemecén.
Imperio dos benimeríns
En 1260, na batalla de Salé, os benimeríns vencen os casteláns.
A dinastía bérber dos benimeríns fíxose co poder en 1268 e gobernou desde Fez boa parte do Magreb. Trataron de estender o seu control ao tráfico comercial do estreito de Xibraltar declarando a guerra santa aos cristiáns e ocupando as cidades peninsulares de Rota, Alxeciras e Xibraltar. Influíron na política do Reino de Granada, onde a partir de 1275 destacaron importantes continxentes de tropas.
Tras unha serie de choques coa Coroa de Castela, foron derrotados na batalla do Salado (1340), retirándose ao Magreb. En 1358 morreu o último sultán importante da dinastía, fragmentouse de novo o territorio en multitude de reinos e os reis casteláns e portugueses enviaron exércitos á conquista da rexión. Así, Portugal ocupou Ceuta en 1415.
Idade Moderna As dinastías bérberes (almorábides, almohades e benimerines) deron á poboación unha certa medida de identidade colectiva e de unidade política baixo un réxime nativo por primeira vez na súa historia, e crearon a idea dun "Magreb imperial" baixo a tutela dos bérberes, idea que sobreviviu en certa forma a través das distintas dinastías. Pero en última instancia, todas as familias reinantes demostraron falta de visión política, ningunha soubo crear unha sociedade integrada que superase a idea de tribo.
Watásidas
Os watásidas ou watasís pertencían a unha tribo de bérberes Zenatas, como os sultáns benimerines. As dúas familias estaban emparentadas, e os reis benimerines recrutaron a moitos dos seus visires entre os watásidas. Os visires tomaron pouco a pouco o poder, ata que o último sultán perdeuno completamente en 1465. Seguiu un período caótico que durou ata 1472: Marrocos encontrouse dividido en dous, cunha dinastía que xurdía ao sur, os saadíes, e ao norte o sultanato watasí. Nese tempo Mohammed o Portugués, sobriño de León o Africano, nado en 1464, foi secuestrado e refén do reino de Portugal entre os cinco e os sete anos en Portugal, aprendendo alí costumes e lingua portuguesa ao tomar a frota de Afonso V de Portugal a cidade de Asilah, coa intención de ser formado para unificar as tribos e actuar politicamente.
En 1469 os musulmáns acababan de perder a case totalidade dos seus territorios andalusíes e xa non conservaban máis que Granada e os seus arredores (ata 1492) e os reinos hispánicos comezaban a ocupar as costas: os portugueses tomaron Tánxer (1471) e Mazagán (1514). Este período coñeceu unha grande afluencia de musulmáns e xudeus andalusíes cara Marrocos, obrigados pola orde de conversión forzosa ao cristianismo.
Cronoloxía: 24 de agosto de 1471, Arcila pasou dos watásidas a Portugal. 1488, Portugal tomou Safí. En 1495 o Tratado de Tordesillas recoñecía a zona de influencia de Castela. Despois de que os Reis Católicos tivesen expulsado aos musulmáns de Granada, os portugueses estabeleceron fortalezas en Agadir, Azemmour e Safí na costa atlántica, e os turcos otománs chegaban a Tlemecén (no noroeste de Alxeria).
No século XVI, a rexión estivo dividida: ao norte o Sultanato wattásida, no centro o Sultanato saadí, ao leste a cidade libre de Figuig e no sur o Imanato de Sus: 1505, os hispano-portugueses fundaron Agadir. 1506, Portugal tomou El Jadida. En 1509 apareceron os saaditas no sur.
Dinastías de xerifes A rexión sufriu sucesivas invasións de tribos árabes que aseguraban ser descendentes do profeta Mahoma. Estas tribos fundaron novas dinastías: primeiro xurdiu a saadí, e despois a dos alauitas, que mantivo o poder desde o século XVII.
Dinastía saadita
miniatura|Imperio saadita. Os saadís foron unha dinastía árabe xerifiana orixinaria do val do Draâ, que estiveron no poder desde 1511 co sultán Abou Abdallah Mohammed.
Cronoloxía: 3 de setembro de 1513. Portugal tomou Azemmour. 1527. Na batalla de Vado de Bacuna morre Boabdil defendendo os watásidas contra os saaditas. 12 de marzo de 1541, os saaditas capturaron Agadir a Portugal. Outubro de 1541, os saaditas tomaron Safí a Portugal. 30 de outubro de 1541, os saaditas arrebataron Azemmour a Portugal. 1548, os saaditas anexionáronse totalmente o Reino Watásida (con base en Fez). Agosto de 1550, os saaditas tomaron Arcila a Portugal. Reunificaron Marrocos en 1554 e combateron o exército portugués, a gran potencia marítima da época. En 1578 en Ksar el-Kebir (batalla dos tres reis ou de Alcazarquivir) destruíron completamente o exército portugués. A continuación, concentráronse na parte nordeste de Marrocos, co fin de protexer o reino contra os ataques otománs. A partir de 1554 controlaban enteiramente Marrocos, mentres que o Magreb oriental estaba baixo o control otomán. A dinastía finalizou en 1659 tras a morte do sultán Ahmed II. En 1577 Portugal reconquista Arcila, recuperada en 1589. En 1610 os saaditas ceden a España a cidade de Larache, que pasa a chamarse San Antonio de Alarache. En 1614 España ocupa La Mamora.
Ao mesmo tempo, mantíñanse: No norte, o Reino de Fez. A República dos dous Límites de Costa (1627–1666), que foi de breve duración e estaba radicada en Rabat e Salé. O Tafilalet, sultanato segregado do reino saadita, situado ao sueste de Marrocos. É un conxunto de oasis, puntos de entrada ao Magreb das caravanas transaharianas. (Hoxe o Tafilalet corresponde á provincia de Errachidia, antigo Ksar es-Souk). Era por tanto un centro comercial moi importante. Chave principal do Sáhara, o Tafilalet serviu de lugar de encontro entre o norte e o sur, e por esta rexión efectuábase o tránsito do ouro, especias e escravos cara ao Sudán e Guinea. Tafilalet viu nacer en 1640 a dinastía alauita. O sur continuaba sendo parte do Imanato de Sus.
Dinastía alauita