miniatura|255px|Organización funcional do córtex cerebral humano Área motriz primariaÁrea motriz suplementaria prefrontalÁrea sensorial primariaÁrea de asociación sensorialÁrea auditiva primariaÁrea visual primaria miniatura|387x387px|AirTubes de Doron Gazit. Boa parte do seu labor artístico pretende concienciar, nas súas palabras, contra o quentamento global A neuroestética é un fenómeno relativamente recente, unha subdisciplina ou escola da estética empírica. Esta disciplina ten como obxectivo o estudo das percepcións estéticas, da arte e da música ou das experiencias estéticas, a través dun enfoque científico.
A neuroestética utiliza técnicas da neurociencia en particular para experimentar e explicar experiencias estéticas a nivel neurolóxico. Segundo Yannick Bressan: “Nun sentido científico, a neuroestética é unha rama da neurociencia cognitiva que estuda precisamente as vías neuropsicolóxicas da creación artística. Permite unha mellor comprensión das fontes da creación pero tamén da súa elaboración psíquica e da necesidade do compromiso do artista, a adhesión emerxente (PAEm) do espectador e o papel do artista antes, durante e despois do acto creativo”.
Os pioneiros deste enfoque son Maurice Griveau, Semir Zeki, Vilayanur S. Ramachandran e Yannick Bressan. A neuroestética recibiu a súa definición formal en 2002 como o estudo científico das bases neuronais da contemplación e creación dunha obra de arte. A neuroestética utiliza a neurociencia para explicar e comprender as experiencias estéticas a nivel neurolóxico. É un tema que atrae enfoques multidisciplinares, incluíndo os de neurólogos, historiadores da arte, artistas e psicólogos.
alt=Alt text|miniatura|387x387px| Os investigadores están a vincular a neurociencia coas artes visuais. Mona Lisa de da Vinci miniatura|380x380px|Obra cubista de Juan Gris
Historia A neuroestética é un campo da ciencia experimental que ten como obxectivo combinar a investigación psicolóxica coa estética investigando "a percepción, produción e resposta á arte, así como as interaccións con obxectos e escenas que evocan unha intensa sensación, moitas veces de pracer". O campo recentemente desenvolvido busca, entre outras cousas, atopar conexións neuronais de xuízo estético e creatividade. Arguméntase que a estética visual, é dicir, a capacidade de asignar diferentes graos de beleza a certas formas, cores ou movementos, é un trazo humano adquirido despois da diverxencia das liñaxes humanas.Cela-Conde, Camilo J et al. (2004). Activation of the Prefrontal Cortex in the Human Visual Aesthetic Perception. National Academy of Sciences, 101(16), 6321-6325
Unha cuestión central para o campo é, por exemplo, se as preferencias artísticas ou estéticas están guiadas por un conxunto de leis ou principios universais. Ademais, búscase a razón evolutiva da formación e características destes principios. Crese que identificar os circuítos cerebrais implicados nos xuízos estéticos (por exemplo, mediante o uso de imaxes cerebrais) pode axudar a identificar a orixe destas respostas.
Enfoques do estudo miniatura|260x260px|Aparello para imaxes por resonancia magnética Os investigadores que se destacaron no campo combinan os principios de psicoloxía da percepción, a bioloxía evolutiva, déficits neurológicos e a anatomía funcional do cerebro co fin de abordar o significado evolutivo de beleza que pode ser a esencia da arte. Considérase que a neurociencia é un camiño moi prometedor para a procura da avaliación cuantificada da arte.
Co obxectivo de descubrir regras xerais sobre a estética, un enfoque é a observación de suxeitos ao ver a arte e a exploración da mecánica da visión. Proponse que as sensacións agradábeis se derivan da activación repetida das neuronas debido aos estímulos visuais primitivos tales como liñas horizontais e verticais. Ademais da xeración de teorías para explicar isto, existen as leis de Ramachandran, é importante utilizar a neurociencia para determinar e comprender os mecanismos neurolóxicos implicados.
O vínculo entre áreas específicas do cerebro e a actividade artística é de grande importancia para o campo da neuroestética. Isto pódese aplicar tanto á capacidade de crear como de interpretar arte. Un enfoque común para descubrir mecanismos neuronais é a través do estudo de individuos, concretamente de artistas, con trastornos neuronais como a síndrome savant ou algún tipo de lesión traumática. A análise da arte creada por estes pacientes proporciona información valiosa ás áreas do cerebro encargadas de captar a esencia da arte.
O goce estético dos individuos pode ser investigado mediante experimentos de imaxe cerebral. Cando os suxeitos ven confrontados con imaxes dun nivel particular da estética, as áreas específicas do cerebro que se activan poden ser identificadas. Arguméntase que o sentido da beleza e o xuízo estético presupón un cambio na activación do sistema de recompensa do cerebro.
Un aspecto crucial da investigación é se o xuízo estético se pode considerar como un proceso de abaixo a arriba impulsado por neuronas primitivas ou como un proceso de arriba a abaixo cunha cognición de alto nivel. Hai que definir conceptos filosóficos abstractos de nivel superior e a relación neuronal. Suxírese que a experiencia estética é unha función da interacción entre a construción de imaxes orientada á atención de arriba abaixo e de abaixo cara a arriba.Cupchik, Gerald C. (2009). Viewing artworks: Contributions of cognitive control and perceptual facilitation to aesthetic experience. Brain and Cognition, 70(16), 84-91 Noutras palabras, as persoas sen adestramento aplican automaticamente o hábito de identificar obras de arte a través da visualización, utilizando un control de arriba abaixo para reducir este hábito pode ter que implicar unha percepción estética. Isto suxire que os artistas mostran diferentes niveis de excitación que os non artistas.
Exploráronse recentemente respostas estéticas a diferentes tipos de técnicas de arte. O cubismo é das máis radicais formas occidentais de arte, coa finalidade proposta de obrigar ao espectador a descubrir elementos menos inestables do obxecto a representar. Elimina interferencias tales como a iluminación e o ángulo de perspectiva para capturar obxectos tal como son. Isto pode ser comparado a como o cerebro mantén a identidade dun obxecto a pesar das condicións variables.Lengger, Petra G. (2007). Functional neuroanatomy of the perception of modern art: A DC-EEG study on the influence of stylistic information on aesthetic experience. Brain Research, 1158, 93-102A arte moderna, de representación, e impresionista tamén se estudou co propósito de expor os sistemas de procesamento visual. Con todo, ven involucrados os xuízos estéticos.
Teorías pioneiras miniatura|esquerda|Semir Zeki en 2016
Leis de Semir Zeki sobre o cerebro visual Semir Zeki é profesor de Neuroestéticas no University College de Londres. El ve a visión da arte como un exemplo da variabilidade do cerebro.Zeki, Semir. (1999). Inner Vision: an exploration of art and the brain. Oxford University PressZeki, Semir. (2001).Zeki, Semir. (2008). Splendours and Miseries of the Brain, Wiley BlackwellPor tanto un enfoque neurolóxico á fonte desta variabilidade pode explicar experiencias subxectivas particulares, así como os rangos de capacidades para crear e experimentar a arte. Zeki teoriza que os artistas inconscientemente usan técnicas para crear arte visual para estudar o cerebro. Zeki suxire que:
miniatura|Natureza-morta con melón, de Monet miniatura|Xanelas, obra do pintor cubista R. Delaunay
El propón dúas leis supremas do cerebro visual:
Constancia A pesar dos cambios que se producen no tratamento dos estímulos visuais (distancia, ángulo de visión, iluminación etc.), o cerebro ten a capacidade única de reter o coñecemento sobre as propiedades constantes e esenciais dun obxecto e refugar propiedades dinámicas irrelevantes. Isto non se aplica só á capacidade de ver sempre un plátano como a cor amarela, senón tamén o recoñecemento de caras en ángulos variábeis.
Comparativamente, unha obra de arte capta a esencia dun obxecto. A creación de arte en si mesmo pode ser modelado fóra desta función neuronal primitiva. O proceso da pintura, por exemplo. Zeki tamén tratou de representar o ideal platónico e o concepto hegeliano a través do estado: as formas non teñen unha existencia sen cerebro e a capacidade de memoria almacenada, en referencia a como os artistas como Monet poderían pintar sen saber cales son os obxectos co fin de capturar a súa verdadeira forma.Zeki, Semir. (1998). Art and the Brain. Daedalus, 127(2), 71
Abstracción Este proceso refírese á coordinación xerárquica onde unha representación xeral pode dividirse en moitos detalles, permitindo ao cerebro procesar de forma eficiente estímulos visuais. Pode que a capacidade de abstracción evolucionase como unha necesidade debido ás limitacións da memoria. En certo xeito, a arte exterioriza as funcións da abstracción no cerebro. A neurobioloxía cognitiva descoñece o proceso de abstracción. Non obstante, Zeki formula unha interesante cuestión de se hai unha diferenza significativa no patrón de actividade cerebral durante a visualización da arte abstracta xa que é oposto á figuración.
Oito leis da experiencia artística de Ramachandran miniatura|esquerda|Vilayanur S. Ramachandran en 2011 Vilayanur S. Ramachandran e o seu grupo de investigadores como William Hirstein, desenvolveron unha teoría. Estas "leis" combínanse para desenvolver conceptos subxacentes de experiencia artística humana. Aínda que non abranguen todo o que hai sen dúbida moitos outros principios da experiencia artística, os teóricos afirman que proporcionan un marco para a comprensión de aspectos das artes visuais, a estética e o deseño. Aínda que a proba destes principios pode proporcionar cuantitativamente evidencias futuras sobre áreas específicas do cerebro responsables dun tipo de atractivo estético, a teoría enfróntase a obxeccións filosóficas e históricas.
Principio de intensidade máxima Este fenómeno psicolóxico é normalmente coñecido pola súa aplicación na aprendizaxe da discriminación animal. No efecto de intensidade máxima, os animais ás veces responden con maior forza a versións esaxeradas de estímulos de adestramento. Por exemplo, unha rata é capaz de discriminar un cadrado dun rectángulo ao ser recompensada por recoñecer o rectángulo. A rata responderá con máis frecuencia ao obxecto polo que está a ser recompensada até o punto de que unha rata responderá a un rectángulo que é máis longo e estreito con máis frecuencia que o orixinal do que se formou. Isto chámase estímulo supernormal. O feito de que a rata responda máis a un rectángulo "super" implica que está aprendendo unha regra.
Este efecto pódese aplicar ao recoñecemento de patróns humanos e da preferencia estética. Algúns artistas tentan capturar a esencia de algo co fin de evocar unha resposta emocional directa. Noutras palabras, tratan de facer un rectángulo 'super' para chegar ao espectador a ter unha resposta mellorada. Para capturar a esencia de algo, un artista amplifica as diferenzas dese obxecto, ou o que a fai única, para resaltar as características esenciais e reducir a información redundante. Este proceso imita o que as áreas visuais do cerebro evolucionaron para facer e con máis forza activa os mesmos mecanismos neuronais que se activan orixinalmente polo obxecto orixinal.
Algúns artistas fan fincapé en compoñentes creativos tales como o sombreado, o relevo e a iluminación nunha medida que non ocorrería nunha imaxe real. Estes artistas poden estar inconscientemente producindo unha maior actividade nas áreas específicas do cerebro dunha maneira que non é evidente para a mente consciente. Cabe sinalar aquí que unha parte importante da experiencia da arte non é reflexión por parte das audiencias conscientemente.
Illamento