Un falso dilema ou falsa dicotomía, tamén chamado falacia de bifurcación, falacia de nós contra eles, falacia de branco ou negro ou falacia de elección falsa, é un erro de lóxica que só permite dúas posibilidades cando existen máis de dúas.
É un tipo de falacia informal, onde se presenta unha situación como se só houbese dúas opcións, cando en realidade existen máis alternativas posíbeis. Máis especificamente, é unha das falacias baseadas en correlacións, onde se afirma falsamente unha situación de tipo "ou ben... ou ben...", cando en realidade existen polo menos unha opción adicional loxicamente válida.
Por exemplo, hai este tipo de falacia ao dicir que unha mazá debe ser verde ou vermella. A premisa é que a mazá é dunha cor ou doutra; pero este comezo é un erro porque algunhas mazás -non a maioría- son doutras cores. Noutras palabras, a maioría das mazás son vermellas ou verdes, pero algunhas tamén son amarelas etc.
A falacia do falso dilema pode xurdir por omisión accidental de opcións adicionais ou por engano deliberado. Por exemplo, "Roi opúxose a un argumento ateo contra o cristianismo, polo que debe ser cristián" (quizais Roi sexa ateo pero non concorda con ese argumento específico contra o cristianismo).
Algúns filósofos e eruditos cren que "a non ser que se poida facer unha distinción rigorosa e precisa, non é realmente unha distinción". O filósofo analítico John Searle argumenta que esta visión pode levar a falsas dicotomías. Searle sostén que "é unha condición da adecuación dunha teoría precisa dun fenómeno indeterminado que debería caracterizar precisamente este fenómeno como indeterminado; e a distinción non deixa de ser unha distinción por permitir unha familia de casos relacionados, marxinados e diverxentes".
Cando se presentan dúas opcións, a miúdo son dous puntos extremos nun espectro de posibilidades. Isto pode dar a impresión de que as opcións son mutuamente excluíntes, aínda que non sexa necesariamente así. Ademais, as falsas dicotomías preséntanse normalmente como se fosen exhaustivas, é dicir, como se non houbese outras opcións. A falacia pode superarse considerando outras posibilidades ou un espectro máis amplo de opcións, como na lóxica difusa. Un exemplo é a aparición dun evento: ou pasou ou non pasou. Esta ontoloxía non se pode aplicar razoablemente á epistemoloxía.
Un "falso dilema" pode ocultar un intento deliberado de eliminar o acordo nunha cuestión. Eldridge Cleaver utilizou isto como táctica cando dixo: "Ou es parte da solución ou es parte do problema".
Un falso dilema tamén pode ser usado con efecto cómico. Stephen Colbert utilizouno cando preguntaba aos seus convidados en The Colbert Report: "George Bush... un gran presidente ou o mellor presidente?"
Notas
Véxase tamén
Dilema do cempés Dilema do ourizo Dilema do Prisioneiro Falacia Falsabilidade Ipse dixit
Bibliografía
entrada en The Fallacy Files
Categoría:Falacias Categoría:Lóxica