dereita|miniatura|Yukie Chiri, esquerda, coa súa tía Imekanu. , nada o 8 de xuño de 1903 e finada o 18 de setembro de 1922, foi unha tradutora e transcritora ainu de yukar (poemas épicos ainus).
Traxectoria Yukie Chiri naceu no seo dunha familia ainu en Noboribetsu, Hokkaidō durante a era Meiji. O seu pai foi Takakichi Chiri, quen serviu na guerra ruso-xaponesa e foi un dos tres ainus recoñecidos coa Orde do Miñato Dourado, e a súa nai foi Nami. Naquel momento, o goberno colonial de Hokkaido aumentou rapidamente a inmigración de xaponeses a Hokkaido, o que levou a moitas comunidades ainus a recolocarse por forza, privándoas dos seus medios de vida tradicionais. O goberno Meiji adoptou amplas políticas deseñadas para desalentar ou prohibir as prácticas culturais ainus, ao tempo que fomentaban ou forzaban a súa asimilación na sociedade xaponesa. A finais do século XX, algúns escritores ainus chegaron a argumentar que a asimilación era o único xeito viable de supervivencia para as comunidades ainus.
Chiri foi enviada coa súa tía Imekanu a Chikabumi, nos arredores de Asahikawa, cando tiña seis anos, presumiblemente para aliviar a carga financeira dos seus pais. Imekanu vivía coa súa anciá nai, Monashinouku, unha experimentada contadora de contos ainu que falaba moi pouco xaponés. Deste xeito, Chiri converteuse en completamente bilingüe en lingua xaponesa e lingua ainu, e tiña unha familiaridade coa literatura oral ainu que se volvía cada vez menos común nese momento. Aínda que tivo que soportar acoso escolar, salientou nos seus estudos, especialmente en linguaxe e literatura. Non obstante, debido aos prexuízos antiainu, padecía un complexo de inferioridade étnico que afectaba a moitos da súa xeración.
A concepción persoal de Chiri sobre a asimilación cultural era complexa. Nunha carta escrita durante a adolescencia, comentou: "Nun abrir e pechar de ollos, a paisaxe natural tal e como fora dende o pasado antigo desapareceu; que foi da xente que gañaba a vida con alegría nos seus campos e montañas? Os poucos de nós, os nosos parentes, que quedamos, simplemente miramos fixamente, abraiados polo estado do mundo mentres continúa avanzando".
A concepción persoal de Chiri sobre a asimilación cultural era complexa. Nunha carta escrita durante a adolescencia, comentou: "Nun abrir e pechar de ollos, a paisaxe natural tal e como fora dende o pasado antigo desapareceu; que foi da xente que gañaba a vida con alegría nos seus campos e montañas? Os poucos de nós, os nosos parentes, que quedamos, simplemente miramos fixamente, abraiados polo estado do mundo mentres continúa avanzando".
Obra Chiri estaba na adolescencia cando coñeceu por primeira vez ao lingüista xaponés e erudito da lingua ainu Kyōsuke Kindaichi durante o período Taishō da nación. El viaxaba por Hokkaidō na procura de transmisores ainus de literatura oral e viñera na procura de Imekanu e Monashinouku. Ao coñecer a Chiri, que aínda vivía con Imekanu, Kindaichi recoñeceu inmediatamente o seu potencial e falou con ela sobre o seu traballo. Cando Kindaichi lle explicou a Chiri o valor que vía na preservación do folclore e as tradicións ainu, ela decidiu dedicar o resto da súa vida a estudar, gravar e traducir o yukar.
Kindaichi finalmente regresou a Tokyo, pero envioulle a Chiri cadernos en branco para que puidese rexistrar o que lle viñese á mente da cultura ainu e a lingua. Escolleu gravar os contos que cantaba a súa avoa, usando romaji para expresar os sons ainu, e despois traduciu os yukar transcritos ao xaponés. Finalmente, Kindaichi persuadiuna para que se unise a el en Tokyo para axudalo no seu traballo de recompilación e tradución de yukar. Porén, só uns meses despois de chegar a Tokyo e na mesma noite en que completou a súa primeira antoloxía de yukar, morreu repentinamente dunha insuficiencia cardíaca aos 19 anos.
Legado miniatura|Unha colección das épicas dos deuses ainus. A antoloxía de Chiri publicouse ao ano seguinte co título de "Ainu Shinyōshū" (Unha colección das epopeias ainu dos deuses). Aínda que o seu mecenas, Kindaichi, e o editor da serie Kunio Yanagita deberon levar o manuscrito da falecida Chiri á imprenta, non incluíron os seus nomes en ningún lugar; o prefacio e o contido foron escritos integramente por ela. O seu libro contén traducións ao xaponés e, o que é inestimable, o ainu orixinal, en escritura latina. Recibiu unha grande aclamación popular na prensa da época, creando un novo respecto pola cultura ainu entre os lectores xaponeses, e segue a ser a fonte máis importante para os yukar na actualidade.
O seu irmán máis novo, Chiri Mashiho, máis tarde continuou a súa educación baixo o patrocinio de Kindaichi e converteuse nun respectado erudito dos estudos ainus. Tanto Chiri como o seu irmán máis novo foron patrocinados en segredo por Keizo Shibusawa, herdeiro de Shibusawa Eiichi, a través de doazóns anónimas. Imekanu tamén continuou o traballo de transcrición e tradución de yukar.
Notas
Véxase tamén Bibliografía
Categoría:Nados en 1903 Categoría:Finados en 1922 Categoría:Pobo ainu Categoría:Escritores en lingua ainu