miniatura|300px|Diferentes comportamentos animais. O comportamento ou conduta é o conxunto de respostas, ben por presenza ou por ausencia, que presenta un ser vivo en relación co seu contorno Hemakumara, GPTS. and Rainis, R. 2018. Spatial behaviour modelling of unauthorised housing in Colombo, Sri Lanka. KEMANUSIAAN the Asian Journal of Humanities25(2): 91–107, https://doi.org/10.21315/kajh2018.25.2.5 Spatial Behaviour Modelling of Unauthorised Housing in Colombo, Sri Lanka | Request PDF. Available from: https://www.researchgate.net/publication/327864214_Spatial_Behaviour_Modelling_of_Unauthorised_Housing_in_Colombo_Sri_Lanka [accessed Sep 27 2018]. ou mundo de estímulos. O comportamento pode ser consciente ou inconsciente, público ou oculto, voluntario ou involuntario, segundo as circunstancias que o afecten. Aínda que algúns comportamentos se producen en resposta á contorna dun organismo (motivación extrínseca), o comportamento tamén pode ser o produto da motivación intrínseca, tamén coñecida como "capacidade de acción" ou "libre albedrío".
Desde a perspectiva da informática do comportamento, un comportamento componse dun actor, unha operación, interaccións e as súas propiedades. Isto pódese representar como un vector de comportamento.
A ciencia que estuda o comportamento animal é a etoloxía e a ciencia que estuda a conduta desde o punto de vista da evolución é a ecoloxía do comportamento. A ciencia que estuda a conduta humana é a psicoloxía, se ben é tamén obxecto de estudo noutras ciencias como a socioloxía e a antropoloxía.
Tipo de comportamento Innatos: son aqueles comportamentos que se teñén desde o nacemento e non requiren unha aprendizaxe específica. Adquiridos: son os que reproducen unha aprendizaxe. Practicaranse ata o punto de que un estímulo desencadea sempre a mesma resposta.
O comportamento humano pode verse condicionado pola xenética (os instintos, sobre todo), a educación recibida, a moral ou a situación onde actúa. O ser humano xulga sempre todo comportamento desde unha vertente ética, a diferenza doutros animais, polo que considera as condutas como aceptables ou non segundo as normas da súa cultura. Delimitación do termo O comportamento das especies estúdao a etoloxía, que forma parte tanto da bioloxía coma da psicoloxía experimental. En psicoloxía faise unha distinción importante entre conduta e cognición, pois se ben todos os seres vivos presentan comportamento, non necesariamente todos presentan cognición.
En ciencias sociais considérase que o comportamento vese influído, non só por aspectos psicolóxicos, senón tamén por aspectos xenéticos, sociolóxicos, económicos e culturais.
Na fala común, non así no discurso científico, o termo "comportamento" ten unha connotación definitoria. Unha persoa ou mesmo un grupo social, como suma de persoas, son definidos e clasificados polos seus comportamentos, pode que máis ca polas súas ideas, e isto serve para fixar expectativas ao respecto: "o que se pode esperar". O conxunto de patróns de comportamento máis prototípico e estable dunha persoa ou grupo social, sería o núcleo do que usualmente se denomina personalidade.
Comportamento en psicoloxía En psicoloxía, o comportamento enténdese como toda aquela acción "observable", xa sexa en forma de movemento ou a través da fala, incluíndo os comportamentos explícitos e os comportamentos implícitos.
Tecnicamente, en psicoloxía, o comportamento defínese de dous xeitos: Todo o que un organismo fai fronte ao medio. Calquera interacción entre un organismo e o seu ambiente.
O comportamento nun ser humano individual (e outros organismos e aínda mecanismos) cae dentro dun rango, sendo algúns comportamentos comúns, algúns infrecuentes, algúns aceptados, e outros fóra dos límites aceptados. Aspectos psicosociais A aceptación social dun comportamento, é avaliada polas normas sociais e regulada por varios medios de control social. O comportamento da xente é estudado por varias disciplinas, incluíndo a psicoloxía, a socioloxía, a etoloxía, a antropoloxía no caso do comportamento humano, ampliando o seu estudo a todo o reino animal. Teorías explicativas do comportamento miniatura|Wilhelm Wundt (sentado) cos seus colegas no seu laboratorio psicolóxico, o primeiro do seu tipo. A Wundt atribúeselle a creación da psicoloxía como un campo de investigación científica independente de disciplinas como a filosofía e a bioloxía. miniatura|A máquina de ensino de Skinner, un invento mecánico para automatizar a tarefa da instrución programada. As diferentes correntes psicolóxicas que predominaron na literatura científica preocupáronse dun xeito ou doutro por explicar ou definir o comportamento. O primeiro en preocuparse foi Wilhelm Wundt, quen desenvolveu unha teoría da percepción baseada na fisioloxía, cun programa de investigación baseado no estudo do substrato corporal da vida mental. Aínda que Wundt e os seus discípulos só identificaron e se preocuparon por dous elementos básicos da vida mental, as sensacións e os sentimentos, foron os primeiros en aplicar claramente un método experimental e indutivo, segundo o modelo de John Stuart Mill. Ademais, Wundt tamén estaba interesado no que denominou "Völkerpsychologie", que se pode traducir como "psicoloxía dos pobos" ou "psicoloxía étnica".
Posteriormente, a psicoloxía científica francesa e británica desenvolveu teorías e terapias centradas no estudo da histeria e a hipnose, para sacar á luz o comportamento subconsciente. A partir desta etapa, destacan nomes como Jean-Martin Charcot e a Escola de París. Posteriormente, a corrente psicolóxica que gaña adeptos é a psicanálise, con Sigmund Freud á cabeza, con seguidores como Carl Gustav Jung, Anna Freud, Alfred Adler, Wilhelm Reich, Melanie Klein, Wilfred Bion e Jacques Lacan. A psicanálise centra o seu campo de estudo no comportamento anormal e patolóxico. Freud vinculou o estudo deste comportamento ao desenvolvemento sexual da persoa, pero as súas teorías foron evolucionadas polos seus sucesores.
Os inicios do conductismo e o estudo da conduta como un proceso, e non como o resultado dun proceso inconsciente, proveñen do traballo da escola reflexolóxica rusa, e especialmente do fisiólogo ruso Ivan Pavlov, quen descubriu accidentalmente o fenómeno do condicionamento clásico (que eran esencialmente reflexos incondicionados) no seu estudo do sistema dixestivo do can. A principios do século XX , apareceu unha nova tendencia liderada por John B. Watson que discutiu o valor real dunha psicoloxía baseada na introspección como a psicanálise , pasando a estudar o comportamento como un obxecto de estudo en si mesmo, e non como un método para estudar o significado do comportamento. Isto supuxo unha ruptura substancial coa psicoloxía da época, que utilizaba o método da introspección e consideraba o estudo do comportamento en si mesmo, e non como resultado de algo, como algo sen validez. Watson, pola contra, estudou o axuste dos organismos aos seus ambientes, máis concretamente os estímulos particulares que provocaban que os organismos emitisen as súas respostas. Gran parte do traballo de Watson foi comparativo, é dicir, manipulou e observou cambios no comportamento dos animais. O traballo de Watson estivo moi influenciado polo traballo da reflexoloxía, razón pola cal Watson foi descrito a miúdo como o psicólogo RS (stimulus-response) (en galego: estímulo-resposta). Nas décadas de 1940 e 1950, desenvolveuse un tipo diferente de filosofía do condutismo, a miúdo chamada condutismo radical, e da ciencia, chamada "análise do comportamento" ou "análise experimental do comportamento". O seu principal campo de estudo era a resposta da conduta do paciente. En contraste coa idea dunha resposta fisiolóxica, o "condicionamento operante" baséase nunha clase estrutural de respostas diferentes pero funcionalmente equivalentes. Por exemplo, mentres que unha rata pode premer unha panca coa súa pata esquerda ou coa súa pata dereita ou coa súa cola, todas estas respostas comparten unha función común, unha consecuencia común, que é acadar o obxectivo destes comportamentos ou reforzo. A rata preme a panca para obter a bóla de comida, polo que neste tipo de condicionamento, o estímulo é posterior á resposta, actuando como recompensa por un comportamento particular. Este tipo de condicionamento é o que explica, por exemplo, a actitude das persoas que xogan ás máquinas comecartos, volvéndose adictas ao xogo.
En relación co comportamento infantil, destaca o traballo do psicólogo suízo Jean William Fritz Piaget quen, interesado na epistemoloxía xenética, centra os seus estudos na observación do comportamento infantil ao longo das súas etapas evolutivas para levar a cabo a súa teoría do desenvolvemento cognitivo. Publicou varios estudos sobre psicoloxía infantil e, baseándose fundamentalmente na observación detallada do crecemento dos seus fillos, desenvolveu unha teoría da intelixencia sensoriomotora. Paralelamente ao seu traballo, Lev Vigotski desenvolve, entre outros, o concepto de zona de desenvolvemento próximo (ZDP) que se refire á diferenza entre o que un neno é capaz de facer e o que realmente fai.
Os modelos sistémicos parecen unidos á evolución da terapia familiar. Esta corrente, coñecida inicialmente como neopsicanálise pon a énfase na orixe psicosocial dos conflitos psíquicos, é dicir, en como o comportamento depende do encaixe do suxeito no seu sistema de relacións, principalmente a familia. Na década de 1960 aparece este movemento liderado por unha banda polo grupo de Palo Alto nos Estados Unidos, os cales a partir do estudo de Gregory Batenson sobre os estilos comunicativos dos esquizofrénicos e a relación cos estilos de comunicación incongruentes ou paradoxais das súas familias desenvolven toda unha teoría sobre o comportamento sistémico e por outra banda, en Europa aparece a escola de Milán liderada por Mara Selvini Palazzoli máis centrado no concepto de familia como sistema. Os lazos comúns entre as dúas escolas parten de que o terapeuta tenta realizar un diagnóstico do sistema familiar implicado no paciente identificado. Algúns céntranse no proceso da secuencia de intentos de solución de problemas (Paul Watzlawick), mentres que outros nas alianzas ou coalicións familiares (Minuchin) e outros analizan a demanda e o síntoma do membro identificado (Selvini-Palazzoli).
Conduta A conduta dun espécime biolóxico está formada por patróns de comportamento estables, mediados pola evolución, resgardada e perpetuada pola xenética. Esta conduta maniféstase a través das súas calidades adaptadas, dentro dun contexto ou dunha comunidade. É un indicador observable, físico dos procesos internos do individuo.
As teorías explicativas xerais sobre a orixe da conduta agresiva/violenta no ser humano, poden aplicarse para tratar de entender o comportamento violento do adolescente na escola. Todos estes achegamentos agrúpanse en dúas grandes liñas teóricas: as teorías activas ou innatistas e teorías reactivas ou ambientais. As teorías activas ou innatistas consideran que a agresividade é un compoñente orgánico ou innato do individuo, elemental para o seu proceso de adaptación; desde esta perspectiva considérase que a agresión ten unha función positiva e que o labor da educación consiste fundamentalmente en canalizar a súa expresión cara a condutas socialmente aceptables. Doutra banda, as teorías reactivas ou ambientais resaltan o papel do medio ambiente e a importancia dos procesos de aprendizaxe na conduta violenta do ser humano. A aceptación ou non dun comportamento prodúcese mediante a súa avaliación polas normas sociais, e regúlase por varios medios de control social.
Comportamento en bioloxía