A ponte Taboada é unha ponte histórica de fábrica pétrea sobre o río Deza, no lugar da Ponte Taboada (parroquia de Taboada (Santiago), Silleda), nun punto no que o Deza fai de linde coas terras da parroquia de Prado (Lalín).
A ponte está datada tradicionalmente no ano 912 por unha inscrición latina próxima que indica a Era 950 (Era Hispánica), equivalente a 912 d. C. Porén, o informe técnico con seguimento arqueolóxico (2010) sinala que a morfoloxía da obra actual non se corresponde necesariamente cunha ponte do século X e recolle a hipótese dunha reedificación nos séculos XVI–XVII e posibles reparacións de pretiles no XVIII.
Segundo as fichas institucionais, o enclave figura na rede xacobea e asóciase ao Camiño de Inverno e á Vía da Prata.
A ponte dá nome ao lugar da Ponte Taboada e sitúase preto da confluencia dos ríos Deza e Asneiro no lugar de Entrambas Augas, segundo bibliografía local. Está incluída no inventario de Pontes históricas de Galicia.
Localización e contexto viario O informe técnico de 2010 sitúa o paso na comarca do Deza e subliña o seu interese como punto de cruzamento na rede histórica de camiños do interior galego, incluíndo a antiga traza xacobea asociada á Vía da Prata. O mesmo informe recolle (a partir de bibliografía especializada) o seu encaixe nun itinerario leste–oeste reflectido no mapa de Domingo Fontán e a relación con vías cara Compostela e cara o interior.
Descrición miniatura|Entrada á Ponte Taboada polo camiño histórico.
Desde o punto de vista morfolóxico, o informe de 2010 describe unha obra dun único arco de cadeirado lixeiramente apuntado, cunha luz de 10,45 m e unha anchura media de 3,50 m, ben cimentada nos afloramentos rochosos das marxes do río. A fábrica é maioritariamente de cadeirado granítico asentado en seco, con presenza de morteros nalgúns elementos interpretados como reparacións posteriores. O vello ponte carece de acceso rodado directo e acádase a pé polo camiño antigo de baixada ao río.
Historia A Ponte Taboada, tamén coñecida como ponte Vella de Taboada, foi relacionada coa antiga rede de comunicacións (Camiño Real) entre Santiago de Compostela e Ourense en tradición local e bibliografía secundaria. O informe técnico de 2010 indica que, máis alá do dato epigráfico, as referencias documentais directas recollidas en bibliografía especializada son tardías (finais do século XVIII) e tamén menciona a súa relación bibliográfica con episodios da Guerra da Independencia.
Pontes posteriores na contorna En época contemporánea, construíuse nas proximidades unha ponte de servizo para o tráfico rodado coñecida como Ponte Taboada Nova; a ficha turística municipal de Lalín indica que foi erguida entre 1861 e 1863, con catro arcos e arredor de 70 m de longo.
Inscrición miniatura|Cartel informativo xunto a unha das entradas.
A poucos metros dunha das entradas consérvase unha inscrición latina que fornece unha datación en Era Hispánica e unha data de remate. Unha lectura citada polo informe técnico é:
A Era 950 (Era Hispánica) corresponde ao ano 912 da nosa era.
Conservación e intervencións En 2005, La Voz de Galicia informou dun proxecto de restauración financiado no ámbito do Xacobeo/Xunta, centrado en tarefas de limpeza e acondicionamento do paso.
En 2010 executáronse obras de reparación no contorno do estribo e do muro de acompañamento tras un derrubamento parcial asociado á saturación das terras por fortes chuvias, con control arqueolóxico e memoria técnica.
En 2021, o Diario Oficial de Galicia publicou a concesión dunha axuda ao concello de Silleda para o “acondicionamento e embelecemento” na traza do Camiño de Inverno–Vía da Prata no lugar de Ponte Taboada.
A Xunta tamén citou a Ponte Taboada entre exemplos de pontes históricas con intervencións de restauración e conservación en anos recentes.
Catalogación A ponte figura no Inventario de Pontes históricas de Galicia (bibliografía: código PO-43/P0-43 segundo a referencia). No ámbito do planeamento municipal, “Ponte Taboada” aparece no índice do catálogo do PXOM de Silleda como elemento inventariado na parroquia de Taboada (Santiago) (rexistro GA36052048).
Uso actual miniatura|Marco indicador do Camiño de Santiago preto da ponte.
Na actualidade o paso utilízase principalmente como tránsito peonil por camiñantes e peregrinos nas rutas xacobeas sinalizadas na zona.
Galería de imaxes
Notas
Véxase tamén Camiño de Inverno Vía da Prata Camiño de Santiago
Ligazóns externas Aspectos da milenaria Ponte Taboada (I). Faro de Vigo. Aspectos da milenaria Ponte Taboada (III). Faro de Vigo.
Taboada Categoría:Lalín Categoría:Silleda Categoría:Camiño de Santiago