A diérese é un signo ortográfico diacrítico consistente en dous puntos que se colocan enriba de certas letras, habitualmente vogais.
Usos Na lingua galega Emprégase sobre a vogal u nas sílabas güe, güi para indicar que ten que pronunciarse. Emprégase sobre a vogal i nas primeira e segunda persoa do plural dos copretéritos de indicativo dos verbos rematados en –aír, –aer, -oer e –oír para indicar que o i é unha sílaba distinta e así distinguir estas formas verbais das do presente de subxuntivo: saïamos/saiamos. Aínda que neste caso non hai confusión, tamén se pon diérese nas mesmas persoas dos verbos rematados en –uír. Algúns autores do século XIX empregaron o x con diérese (ẍ) para indicar o fonema fricativo sonoro. Esta ortografía empregouna Rosalía de Castro na primeira edición de Follas Novas.
Noutras linguas A diérese existe en numerosas linguas e indica situacións diferentes, como metafonía, o feito desas vogais teren que ser pronunciadas ou sinalar un hiato.
Unhas poucas linguas empregan a diérese sobre consoantes: En malgaxe escríbese sobre o n ( ) para representar o ŋ. O mam e o alfabeto latino kurmanjî do kurdo emprégano sobre o x ( ẍ ), no primeiro caso representa o fonema [ʃ] e no segundo o fonema [ɣ].
Outros usos É habitual o seu uso por efecto estilístico no nome de grupos musicais, como Motörhead ou Mötley Crüe, chamado en inglés heavy metal umlauthttp://tvtropes.org/pmwiki/pmwiki.php/Main/HeavyMetalUmlaut.
Notas
Véxase tamén Outros artigos Diacríticos do alfabeto grego Bibliografía
Categoría:Tipografía Categoría:Alfabeto latino Categoría:Diacríticos