O gliceraldehido 3-fosfato PubChem compound Glyceraldehyde 3-phosphateChemSpider d-glyceraldehyde 3-phosphate, tamén chamado gliceraldehido-3-fosfato ou 3-fosfogliceraldehido (G3P, GAP, PGAL) é un composto fosfatado de tres carbonos coa fórmula C3H7O6P moi importante no metabolismo. É un éster fosfórico do azucre de 3 carbonos gliceraldehido, que, xunto coa dihidroxiacetona fosfato, forma parte do grupo das triosas fosfato. Intervén na glicólise, gliconeoxénese e no ciclo de Calvin da fotosíntese entre outras rutas metabólicas, onde actúa o estereoisómero D.
Glicólise e gliconeoxénese Na glicólise o D-gliceraldehido 3-fosfato fórmase pola rotura encimática da frutosa 1,6-difosfato catalizada polo encima frutosa-bisfosfato aldolase. Nesta reacción, que é reversible, orixínase dihidroxiacetona fosfato e gliceraldehido 3-fosfato A. Lehninger. Principios de Bioquímica. (1988). Omega. Páxinas 404-408, 665. ISBN 84-282-0738-0.
150px 50px 75px + 75px Frutosa 1,6-difosfato Gliceraldehido 3-fosfato Dihidroxiacetona fosfato Frutosa-bisfosfato aldolase Despois, a dihidroxiacetona fosfato formada vaise isomerizar reversiblemente a gliceraldehido 3-fosfato pola acción do encima triosa fosfato isomerase. Debido a isto, fórmanse dúas moléculas de gliceraldehido 3-fosfato por cada glicosa que inicia a glicólise, as cales continúan na ruta glicolítica.
75px 50 px 75px Dihidroxiacetona fosfato Gliceraldehido 3-fosfato Triosa fosfato isomerase
Na seguinte reacción da glicólise, o gliceraldehido 3-fosfato dá lugar a 1,3-difosfoglicerato en reacción reversible catalizada pola D-gliceraldehido 3-fosfato deshidroxenase, na que se forma NADH e se consome un fosfato do medio, que proporciona o segundo fosfato do produto e orixina un enlace de alta enerxía.
75px + NAD+ + Pi 50px NADH + H+ + 75px Gliceraldehido 3-fosfato 1,3-difosfoglicerato Gliceraldehido 3-fosfato deshidroxenase
Na gliconeoxénese o gliceraldehido 3 fosfato realiza as tres reaccións anteriores, pero en sentido inverso, xa que son reversibles.
Ruta da pentosa fosfato O gliceraldehido 3-fosfato participa tamén na fase non oxidativa da ruta da pentosa fosfato. Na reacción desta ruta, catalizada pola transcetolase, entre a ribosa 5-fosfato e a xilulosa 5-fosfato orixínase gliceraldehido 3-fosfato e sedoheptulosa 7-fosfato. Despois, o gliceraldehido 3-fosfato e a sedoheptulosa 7-fosfato formados reaccionan, en reacción catalizada pola transaldolase, para dar frutosa 6-fosfato e eritrosa 4-fosfato. Por último, a transcetolase cataliza a reacción entre a eritrosa 4-fosfato e a xilulosa 5-fosfato, que volve a orixinar gliceraldehido 3-fosfato e frutosa 6-fosfato.
Fotosíntese No ciclo de Calvin da fase escura da fotosíntese fórmanse moléculas de gliceraldehido 3-fosfato, que formarán o conxunto de triosas fosfato que servirán para rexenerar a ribulosa 1,5-bifosfato que inicia o ciclo, e a glicosa que sae do ciclo como produto neto producido. O gliceraldehido 3-fosfato orixínase a partir do 1,3-difosfoglicerato.
{| align="left" | colspan="3" bgcolor="f0e0e0" | |- align="center" valign="middle" | 75px | + NADPH + H+ 50 px NADP+ + Pi + | 75px |- align="center" valign="middle" | 1,3-difosfoglicerato
| Gliceraldehido 3-fosfato
Despois, parte das moléculas de gliceraldehido 3-fosfato isomerízanse a dihidroxiacetona fosfato e o resto reaccionan como tales nas seguintes reaccións do ciclo. Prodúcense as seguintes reaccións: gliceraldehido 3-fosfato + dihidroxiacetona fosfato → frutosa 1,6-difosfato. frutosa 6-fosfato + gliceraldehido 3-fosfato → xilulosa 5-fosfato + eritrosa 4-fosfato. sedoheptulosa 7-fosfato + gliceraldehido 3-fosfato → ribosa 5-fosfato + xilulosa 5-fosfato.
Se en 6 voltas do ciclo de Calvin se orixinan 12 moléculas de gliceraldehido 3-fosfato, os carbonos de dúas delas vanse utilizar para formar o produto final que sae do ciclo, a glicosa, que é o azucre obtido pola planta. Os carbonos das outras 10 moléculas de gliceraldehido 3 fosfato utilízanse para rexenerar a ribulosa 1,5-difosfato, que é a molécula que inicia o ciclo de Calvin, "fixando" o CO2 atmosférico.
Biosíntese de triptófano O gliceraldehido 3-fosfato fórmase como un subproduto na vía de síntese do aminoácido esencial triptófano.
Biosíntese de tiamina O gliceraldehido 3-fosfato participa como un reactivo na vía de biosíntese de tiamina (vitamina B1).
Notas
Véxase tamén Ligazóns externas D-Gliceraldehido 3-fosfato e as reaccións e rutas nas que participa, da KEGG PATHWAY Database Gliceraldehido 3-fosfato e as reaccións e rutas nas que participa, da KEGG PATHWAY Database
Categoría:Monosacáridos Categoría:Organofosfatos Categoría:Glicólise Categoría:Fotosíntese