miniatura|dereita|O Antigo cemiterio xudeu de Praga, coa Sinagoga Pinkas ao fondo. miniatura|Exposición «Os xudeus nas terras checas nos séculos XIX e XX» na Sinagoga española de Praga. miniatura|O Museo Xudeu de Praga e a biblioteca do museo en 2017. O Museo Xudeu de Praga (en ) foi fundado en 1906 e administra unha das coleccións arte xudía máis extensas do mundo, formada por arredor de 44.000 obxectos de colección, 130.000 libros e un amplo arquivo das comunidades relixiosas xudías de Bohemia e Moravia. É un dos museos máis visitados da República Checa. Dende 1994 é unha organización non estatal e sen ánimo de lucro creada pola Federación de Comunidades Xudías da República Checa.
O museo administra catro sinagogas, a Sinagoga Maisel, a Sinagoga Pinkas, a Sinagoga Klaus e a Sinagoga española de Praga, ademais do Antigo cemiterio xudeu de Praga e da Sala Cerimonial da Irmandade Funeraria.
O percorrido actual inclúe a Sinagoga Maisel, coa exposición sobre a historia dos xudeus nas terras checas entre os séculos X e XVIII; a Sinagoga Pinkas, co Memorial das vítimas da Shoá; o Antigo cemiterio xudeu; a Sinagoga Vella-Nova, administrada pola Comunidade Xudía de Praga; e a Sinagoga Española, coa exposición sobre a historia, a vida e a cultura dos xudeus nas terras checas nos séculos XIX e XX.
A dirección do museo atópase na rúa U Staré školy.
Historia
Fundación do museo e desenvolvemento (1906-1939)
O Museo Xudeu de Praga foi fundado en 1906 polos historiadores Salomon Hugo Lieben e August Stein, quen posteriormente se converteu en presidente da Comunidade Xudía de Praga.
O obxectivo do museo era documentar a historia, as tradicións e os costumes da poboación xudía de Bohemia e conservar valiosos obxectos artísticos procedentes das sinagogas de Praga desaparecidas durante a remodelación urbana do antigo gueto xudeu.
O museo durante a ocupación das terras checas
Tras a creación do Protectorado de Bohemia e Moravia, estableceuse en Praga, como parte do aparato de ocupación, a Oficina Central para a Emigración Xudía (Zentralstelle für jüdische Auswanderung), posteriormente denominada Oficina Central para a Organización da Cuestión Xudía en Bohemia e Moravia.
A Comunidade Relixiosa Xudía de Praga, que daquela tamén administraba o museo, foi designada como a institución encargada de executar as ordes da Oficina Central. En 1942, Karel Stein (1906-1961), empregado da comunidade de Praga, propuxo que os bens mobles das comunidades xudías do territorio do Protectorado fosen almacenados en Praga baixo a protección do museo.
Os obxectos procedentes das comunidades xudías cuxos membros foran deportados ao gueto de Terezín presentáronse como obxectos artísticos dignos de conservación.
As autoridades nazis aceptaron a proposta. Dende o seu punto de vista, os empregados xudeus do museo facilitaban o seu traballo. Tamén lles conviña a idea de concentrar en Praga todos os bens mobles das comunidades xudías de Bohemia e Moravia, aínda que non se pode excluír que tivesen outros obxectivos.
A afirmación repetida con frecuencia de que os nazis pretendían crear un «museo dunha raza extinguida» non está documentada polos feitos.
O que si está documentado é que, como consecuencia da guerra, o número de obxectos do museo aumentou varias veces entre 1941 e 1945 e que toda a actividade neste ámbito partiu da Comunidade Xudía de Praga. O museo traballou cun elevado nivel profesional baixo a dirección especializada de Tobias Jakobovits e Josef Polák.
Período de posguerra (1945-1994)
Despois da guerra, da que foron vítimas arredor de 80.000 xudeus checos e moravos, salvo excepcións xa non había a quen devolver os obxectos conservados ou confiscados que se atopaban no museo.
O museo retomou as súas actividades o 13 de maio de 1945 baixo a administración do Consello de Comunidades Relixiosas Xudías e a dirección de Hana Volavková. O 26 de xuño de 1946 celebrouse a primeira exposición de posguerra.
Ademais dos obxectos da cultura material xudía, o museo comezou a administrar libros cuxos propietarios morreran ou desapareceran durante a guerra. Estes libros pasaron posteriormente a formar parte da biblioteca do museo, fundada oficialmente en 1950.
O 4 de abril de 1950, o réxime comunista nacionalizou o museo e cambiou o seu nome polo de Museo Estatal Xudeu.
Durante a ditadura comunista, ata a súa caída en novembro de 1989, a propia existencia do museo foi repetidamente cuestionada por razóns ideolóxicas. As súas actividades estaban sometidas a un rigoroso control dos organismos estatais. Co pretexto da loita contra o sionismo, limitáronse ou impediron as actividades expositivas, de investigación e editoriais do museo, así como os contactos con especialistas estranxeiros.
Só resultaba máis doado desenvolver determinados temas compatibles co concepto oficial da loita pola paz e contra o fascismo. Con esta xustificación o museo conseguiu, por exemplo, defender a creación dun memorial ás vítimas checas e moravas da Shoá, decidido en 1954 e inaugurado solemnemente seis anos máis tarde.
Entre 1960 e 1971, Josef Hráský ocupouse da organización das coleccións de metais preciosos e estaño. En 1965 o museo comezou tamén a publicar a revista científica Judaica Bohemiae, que continúa publicándose.
Despois da Revolución de Veludo, Ludmila Kybalová converteuse en directora do museo en 1991. En 1994 os edificios nos que funcionaba o museo e o Antigo cemiterio xudeu foron devoltos á Comunidade Xudía de Praga, e as coleccións foron restituídas á Federación de Comunidades Xudías da República Checa como sucesora legal das comunidades xudías desaparecidas.
En setembro de 1994 creouse a asociación de persoas xurídicas Museo Xudeu de Praga, integrada pola Federación de Comunidades Xudías da República Checa e o Ministerio de Cultura da República Checa. A Comunidade Xudía de Praga está tamén representada nos consellos de administración e supervisión do museo.
En 1994, Leo Pavlát converteuse en director do Museo Xudeu de Praga. Dende o 1 de xullo de 2023 foi substituído no cargo por Pavla Niklová.
Actualidade
O Museo Xudeu de Praga está formado actualmente polos seguintes espazos:
Sinagoga Maisel Sinagoga Pinkas Sinagoga Española Sinagoga Klaus Sala Cerimonial da Irmandade Funeraria de Praga Antigo cemiterio xudeu de Praga galería Artschul arquivo situado na Sinagoga Smíchov
O Museo Xudeu de Praga é un dos museos xudeus máis antigos do mundo que existen de maneira continuada. Administra unha extensa colección de xudaica e importantes fondos bibliográficos e arquivísticos. A maioría dos obxectos procede dos bens de comunidades e familias xudías destruídas durante o Holocausto. A colección é singular non só polo seu tráxico destino durante a guerra, senón tamén porque procede dunha única rexión xeográfica coherente.
No seu conxunto ofrece unha visión integral da vida e da historia dos xudeus de Bohemia e Moravia e conserva a súa memoria cultural e espiritual.
Dende 1996 existe en Praga un departamento independente dedicado ao desenvolvemento das actividades educativas e de divulgación do Museo Xudeu de Praga.
En febreiro de 2014 o museo abriu na rúa Maiselova un Centro de Información e Reservas cun espazo informativo multimedia e servizos complementarios.
Edificios
O museo administra catro sinagogas, as de Maisel, Pinkas, Klaus e a Sinagoga Española. Así mesmo, administra o Antigo cemiterio xudeu de Praga, a Sala Cerimonial da Irmandade Funeraria e outros espazos e unidades museísticas.
A Sinagoga Vella-Nova forma parte do percorrido de visita ao barrio xudeu, mais é administrada pola Comunidade Xudía de Praga e non polo Museo Xudeu de Praga.
Galería de edificios
Notas
Véxase tamén
Bibliografía The Jewish Museum of Prague: A Guide Through the Collections, Hana Volavková, Umělecká beseda, 1948. Jewish Art Treasures from Prague: The State Jewish Museum in Prague and Its Collections: a Catalogue, Charles Reginald Dodwell, Whitworth Art Gallery, 1920. The Precious Legacy: Judaic Treasures from the Czechoslovak State Collections, David Altschuler, Vivian Mann, Simon & Schuster, 1983.
Ligazóns externas Sitio web oficial do Museo Xudeu de Praga Catálogo en liña das coleccións do Museo Xudeu de Praga Sitio web da Comunidade Xudía de Praga
Categoría:Museos de Praga