Gernikako Arbola ("stablo Gernika" na baskijskom) je hrast u Guernici, Biskaja, koji simbolizira tradicionalne slobode stanovnika Biskaje, a katkad samim time i za baskijski narod u cjelini. Gospodari Biskaje (uključujući kraljeve Kastilje i karlističke pretendente na prijestolje) kod stabla su prisezali da će poštovati Biskajske slobode, što danas čine moderni Lehendakari (predsjednici) Baskije.
Stablo minijatura|sadašnje stablo
minijatura|ograđni panj starog stabla U srednjem vijeku, predstavnici sela Biskaje su održavali skupove pod lokalnim velikim stablima. Kako je vrijeme prolazilo, uloga zasebnih skupštine je prevladana skupštinom Guernici godine 1512, a njegov hrast je stekao simboličko značenje, dok su se stvarne skupštine održavale u namjenski izgrađenoj pustinjačkoj kući (trenutna zgrada potječe je iz 1833).
Primjerci stabala čine „dinastiju“: izvorno stablo posađeno u 14. Stoljeću koje je trajalo 450 godina Staro stablo (1742. – 1892.), ponovno zasađeno 1811. Panj od njega se čuva u ograđenom vrtu treće stablo (1858. – 2004.), ponovno posađeno godine 1860., preživjelo bombardiranje Guernice godine 1937, ali je morao biti zamijenjeno zbog gljivica. Vrtlari iz biskajske vlade imaju nekoliko pričuvnih stabala izraslih iz žirova istog stabla. trenutno stablo (iz 1986.) je presađeno na mjesto svog oca 25. veljače 2005.
Značaj stabla ilustrira događaj koji se dogodio nedugo nakon bombardiranja Guernice. Kada su Francovi vojnici zauzeli grad, Tercio od Begoñe, formiran od karlističkih dobrovoljaca iz Biskaje, postavili su oružanu stražu oko stabla kako bi ga zaštitili od Falangista, koji su htjele uništiti ovaj simbol baskijskog nacionalizma.
Hrast je prikazan na heraldičkim obilježjima Biskaje i mnogih gradova Biskaje. Logo u obliku hrastovog čista se koristi od strane lokalne vlasti Biskaje. Logo baskijske nacionalističke stranke Eusko Alkartasuna također ima motiv hrasta kao i nacionalistička organizacija mladih Jarrai i baskijsko sveučilište. (Euskal Herriko Unibertsitatea )
Baskijska vlasti predstavljaju potomke stabla kao simbol prijateljstva skupoinama baskijske dijaspore i povezanih gradovima.
Himna
Gernikako arbola je također naslov pjesme (u bertso obliku) predstavljene u Madridu (1853.) i kod svetišta oba Sveta Antuna u Urkioli (1854.) od strane baskijskog barda Iparraguirrea, u kojoj se slavi stablo i baskijska slobodu. Pjesma je neslužbena himna Baska, pored službene Eusko Abendaren Ereserkia, službene himne baskijske autonomne zajednice. Ta je pjesma izabrana za svečani kraj demonstracija održanih u Pamploni 1893., i pjevana od strane gomile, nakon raširenog ogorčenja izazvanog od španjolske vlade povredom fiskalnih uvjeta vezanih za Navaru-prosvjedima poznatim kao Gamazada. Ona je nazivana „Marseljezom Baska".
Stablo je također nadahnulo prolaz La prudencia en la mujer španjolskog dramatičara Moline i sonet Williama Wordswortha.
Tekst himne
izvorni gipuzkoanski tekstGuernicaco Arbola, by Jose Maria Iparragirre, Colección de aires vascongados, Ed. Sendoa, Donostia, 1981.tekst na Standardnom baskijskom English Guernicaco arbolaDa bedeincatubaEuscaldunen arteanGuztiz maitatuba:Eman ta zabaltzazuMunduban frutuba,Adoratzen zaituguArbola santuba. Gernikako arbolaDa bedeinkatuaEuskaldunen arteanGuztiz maitatua:Eman ta zabal zazuMunduan frutua,Adoratzen zaituguArbola santua. The Tree of Guernicais blessedamong the Basques;absolutely loved.Give and deliverthe fruit unto the world.We adore you,holy tree.Milla urte ingurudaEsaten dutelaJaincoac jarrizubelaGuernicaco arbola:Saude bada zuticanOrain da dembora,Eroritzen baceraArras galduguera.Mila urte inguru daEsaten dutelaJainkoak jarri zuelaGernikako arbola:Zaude bada zutikanOrain da denbora,Eroritzen bazeraErraz galdu gera.About one thousand years,they say,since God planted it,the Guernica tree:Stand, so,now is the timeIf you fallwe will perish easily. Etzera eroricoArbola maitea,Baldin portatzen badaVizcaico juntia:Lauroc artuco deguSurequin partiaPaquian bici dedinEuscaldun gendia. Ez zara erorikoArbola maitea,Baldin portatzen badaBizkaiko juntua:Laurok hartuko duguZurekin parteaBakean bizi dedinEuskaldun jentea. You will not fall,dear tree,if the Biscay assemblybehaves:We four will takeyour partyso that the Basque peoplelive in peace.Betico bicidedinJaunari escatzecoJarri gaitecen danocLaster belaunico:Eta biotzeticanEscatu esqueroArbola bicico daOrain eta guero.Betiko bizi dedinJaunari eskatzekoJarri gaitezen denokLaster belauniko:Eta bihotzetikanEskatu ez geroArbola biziko daOrain eta gero.So that it lives forever,to ask the Lord,let us allkneel down quickly:and from the heart,by asking,the tree will livenow and forever.Arbola botatziaDutela pentzatuEuscal erri guztiyanDenac badakigu:Ea bada gendiaDembora orain degu,Erori gabetanicIruqui biagu.Arbola botatzeaDutela pentsatuEuskal Herri guztianDenak badakigu:Ea bada jenteaDenbora orain dugu,Erori gabedanikIruki biagu.That they have thoughtto fell the treein the Basque Countrywe all know.So, people, now is the time!We have to hold it upand not let it fall.Beti egongoceraUda berricua,Lore ainciñetacoMancha gabecoa:Erruquisaitez badaBiotz gurecoa,Dembora galdu gabeEmanic frutuba.Beti egongo zaraUdaberrikoa,Lore aintzinetakoMantxa gabekoa:Erruki zaitez badaBihotz gurekoa,Denbora galdu gabeEmanik frutua.You will always beof spring,without the stainof the flowers of old.Have mercy,you of our heart,losing no time,give fruit.Arbolac erantzun duContuz bicitzeko,Eta biotzeticanJaunari escatzeco:Guerraric nai ez deguPaquea betico, Gure legue zuzenacEmen maitatzeco.Arbolak erantzun duKontuz bizitzeko,Eta bihotzetikanJaunari eskatzeko:Gerrarik nahi ez duguBakea betiko,Gure lege zuzenakEmen maitatzeko.The tree answeredthat we should live carefullyand in our heartsask the Lord:We do not want wars [but] peace forever,to love hereour fair laws.Erregutu diogunJaungoico jaunariPaquea ematecoOrain eta beti:Bay eta indarrareCedorren lurrariEta bendiciyoaEuscal erriyari.Erregutu diogunJaungoiko jaunariBakea ematekoOrain eta beti:Bai eta indarra ereZetorren lurrariEta benedizioaEuskal Herriari.We askof the Lord Godthat he gives us peace,now and forever:and strength as wellto His landand the blessingfor the Basque land.Orain cantaditzagunLaubat bertzo berriGure provinciarenAlabantzagarri:Alabac esaten duSu garrez betericNere biotzecuaEutzico diat nic.Orain kanta ditzagunLaubat bertso berriGure probintziarenAlabantzagarri:Arabak esaten duSukarriz beterikNere bihotzekoaEutsiko diat nik.Now let us singfour new versesin praiseof our province:Alava saysfull of feverthe one of my heartI will keep.Guipúzcoa urrenaArras sentituricAsi da deadarrezAma Guernicari:Erori etzeitzenArrimatu neriZure cendogarriyaEmen nacazu ni.Gipuzkoa hurrenaArras sentiturikHasi da deiadarrezAma Gernikari:Erori etzeitzenArrimatu niriZure zendogarriaHemen nazazu ni.Gipuzkoa next,very moved,has started with the callto mother Guernica:Do not fall:come near me!Your strengtheneryou have in me!Ostoa verdia etaZañac ere fresco,Nere seme maiteacEz naiz erorico:Beartzen banaiz ereEgon beti prontoNigandican etzayacItzurerazoco.Hostoa berdea etaZainak ere fresko,Nere seme maiteakEz naiz eroriko:Behartzen banaiz ereEgon beti prontoNigandikan etsaiakItzularaziko.The green leaf andthe fresh veins,my dear sons,I will not let fall:If I need it toobe always readythe enemies around meto force into retreat.Guztiz maitagarriaEta oestarguiñaBeguiratu gaitzasuCeruco erreguiñaGuerraric gabetanicBici albaguiña.Oraindaño izandeguGuretzaco diña."Guztiz maitagarriaEta ostarginaBegiratu gaitzazuZeruko erreginaGerrarik gabedanikBizi ahal bagina.Oraindaño izan duguGuretzako diña."Always lovableand sky light,look at us,Queen of Heavenwithout warso that we can.She has been until nowgood to us. Izvori
Kategorija:Baskija