Mikrobiologija (grč. mikrós - malen, sitan; biós - život; lógos - riječ, govor, u prenesenom značenju znanost) je primijenjena znanost koja proučava mikroorganizme ili mikrobe, koji su premali da bi se uočili ljudskim okom. Služi se dostignućima i metodama drugih znanosti, od kojih su najznačajnije kemija, fizika i ekologija. Bliska znanost je imunologija.
Prema skupinama mikroorganizama koje proučava, mikrobiologija se dijeli na: Bakteriologiju (grč. bakterion - štapić, palica; lógos - znanost) - proučava morfološka i uzgojna svojstva bakterija, njihov rast, metabolizam (mijenu tvari) i genetiku. Mikologiju (grč. mýkes - gljiva; lógos - znanost) - proučava gljive, jednostanične i višestanične, heterotrofne i aklorotrofne organizme. Proučavaju se njihova morfološka i uzgojna svojstva te rast, metabolizam i genetika. Virologiju (virusologiju) (lat. virus - otrov, sluz; grč. lógos - znanost) - proučava viruse te viroide i prione, infektivne čestice manje od virusa, koji su uzročnici bolesti biljaka, životinja i ljudi. Protistologiju (grč. prótistos - prvi, najraniji; lógos - znanost) - proučava protiste. Parazitologiju - proučava obilježja plosnatih i valjakstih čovjekovih nametnika i člankonožaca.
Važni datumi u razvoju mikrobiologije 1546. - Girolamo Fracastoro pretpostavlja da bolesti mogu biti posljedica rada nevidljivih organizama 1590. - Zacharius Jensen izrađuje prvi mikroskop 1676. - Antoni van Leeuwenhoek otkriva prve mikroorganizme 1688. - Francesco Redi objavljuje rad o spontanoj generaciji crva 1765. - Lazzaro Spallanzani napada teoriju spontane generacije 1786. - Miler pravi prvu sistematsku klasifikaciju bakterija 1798. - Edward Jenner prvi put upotrebljava cjepivo protiv boginja 1838. - Theodor Schwann i Matthias Schleiden objavljuju rad Teorija stanica 1844. - Agostino Bassi potvrđuje da su mikroorganizmi uzročnici brojnih bolesti 1847. - Ignaz Semmelweis potvrđuje da se bolesti mogu prenijeti s čovjeka na čovjeka, i prvi primenjuje postupak dezinfikacije 1849. - John Snow istražuje epidemiologiju kolere u Londonu 1849. godine 1857. - Louis Pasteur potvrđuje da je fermentacija posljedica rada mikroorganizma 1858. - Rudolf Ludwig Karl Virchow potvrđuje da stanice nastaju staničnom diobom 1861. - Pasteur zauvijek ruši teoriju spontane generacije 1867. - Joseph Lister objavljuje svoj rad o primjeni dezinfekcije tokom operacija 1869. - Friedrich Miescher otkriva nukleinske kiseline 1880. - Charles Louis Alphonse Laveran dokazuje da je uzrok malarije mikroorganizam Plasmodium 1882. - Robert Koch otkriva da je uzrok tuberkuloze bacil Mycobacterium tuberculosis 1884. - Gramove metode dijele bakterije na gram-pozitivne i gram-negativne 1884. - Ilja Iljič Mečnikov objašnjava proces fagocitoze 1885. - Pasteur stvara cjepivo protiv bjesnoće 1886. - Theodor Escherich otkriva uzročnika dijareje - mikroorganizam Escherichia coli 1896. - Van Ermengem otkriva uzročnika botulizma – Clostridium botulinum 1897. - Ros dokazuje da malariju prenosi komarac 1900. - Rid dokazuje da je i prijenosnik žute groznice komarac 1902. - Karl Landsteiner otkriva krvne grupe 1903. - Rajt otkriva prisustvo antitijela 1905. - Fritz Schaudinn i Erich Hoffmann otkrivaju da je sifilis prijenosan 1910. - Paul Ehrlich proizvodi prvi lijek protiv sifilisa 1911. - Rous otkriva virus koji dovodi do raka kod kokoški 1915. - D'Herel i Tvort otkrivaju prve viruse koji napadaju bakterije 1921. - Alexander Fleming otkriva lizozome 1928. - Frederick Griffith otkriva bakterijsku transformaciju 1929. - Alexander Fleming otkriva penicilin 1937. - Čaton dijeli organizme na prokariote i eukariote 1941. - George Wells Beadle i Tatum postavljaju hipotezu jedan gen - jedan enzim 1944. - Oswald Avery dokazuje da je DNK nosioc nasljedne informacije 1945. - Selman Waksman otkriva streptomicin 1946. - Edward Lawrie Tatum tumači bakterijsku konjugaciju 1951. - Alfred Hershey i Martha Chase tumače način na koji virus napada bakterije 1952. - Medaver otkriva da organizam ima osobinu tolerancije 1953. - James D. Watson i Francis Crick otkrivaju strukturu molekule DNK 1962. - Rodney Robert Porter tumači osnovnu strukturu imunoglobulina G 1966. - Marshall Warren Nirenberg, Har Gobind Khorana i dr. otkrivaju genski kod 1970. - Werner Arber i Hamilton O. Smith otkrivaju restriktivne enzime 1971. - David Baltimore otkriva obrnutu trankripciju kod virusa 1977. - Gilber i Senger otkrivaju tehnike za sekvencioniranje DNK molekula 1979. - Sinteza inzulina putem tehnologije rekombinacije DNK 1980. - Objavljeno istrjebljenje variole vere na svjetskoj razini 1982. - Sinteza cjepiva za hepatitis B 1984. - Luc Montagnier identificira virus HIV-a 1985. - Kary Mullis razvija lančanu reakciju polimeraze – PCR 1986. - Prvi put upotrijebljena genska terapija 1995. - Objavljen slijed DNK vrste Haemophilus influenza 1997. - Otkrivena najveća bakterija na svijetu 1999. - Razotkriven ljudski genom u sklopu Projekta ljudskog genoma
Vanjske poveznice
Hrvatsko mikrobiološko društvo