mini|desno|300px|Voda ima specifični obujam 0,001 m3/kg.
Specifični obujam, maseni obujam ili specifični volumen je omjer obujma (volumena) V neke tvari i njene mase m:
Mjerna jedinica za specifični obujam je kubični metar po kilogramu (m3/kg). Specifični obujam je recipročna vrijednost gustoće ρ neke tvari, odnosno specifični obujam je obujam jedinice mase neke tvari:
Pri navođenju podataka o specifičnom obujmu neke tvari treba označiti tlak i temperaturu, kao kod gustoće. Velimir Kruz: "Tehnička fizika za tehničke škole", "Školska knjiga" Zagreb, 1969.
Neke vrijednosti specifičnog obujma Tablica pokazuje gustoću i specifični obujam za neke tvari kod standardnog tlaka i temperature, koji se određuje kao 0 °C (273,15 K) i 1 atm (101,325 kPa, 760 torr):
Kemijska tvar Gustoća Specifični obujam kg/m3 m3/kg Zrak 1,29 0,77 Led 916,7 0,001 09 Voda (tekućina) 1 000 0,001 Slana voda 1 030 0,000 97 Živa 13 546 0,000 07 R-22* (freon) 3,66 0,273 Amonijak 0,769 1,30 Ugljikov dioksid 1,977 0,506 Klor 2,994 0,334 Vodik 0,0899 11,12 Metan 0,717 1,39 Dušik 1,25 0,799 Vodena para* 0,804 1,24
(*) - vrijednosti nisu uzete kod standardnog tlaka i temperature.
Specifične veličine
Specifične veličine su fizikalne veličine koje su količnik neke veličine i mase. Međunarodne i hrvatske norme preporučuju u nazivu takvih veličina pridjev maseni ili specifični (jednako kao za veličine ovisne o duljini pridjev linearni, za veličine ovisne o površini površinski, obujmu obujamni ili volumni i drugo).
Tablica: Primjeri specifičnih veličina:
Naziv veličine Znak i definicija veličine Znak mjerne jedinice Specifični obujam, maseni obujam v = V/m m3/kg Masena energija, specifična energija e = E/m J/kg Maseni toplinski kapacitet, specifični toplinski kapacitet c = C/m J/(kg K) Masena aktivnost, specifična aktivnost a = A/m Bq/kg Masena težina, specifična težina* g = G/m N/kg
- specifična težina katkad je i neispravan naziv za relativnu gustoću neke tvari prema vodi.
Neke takve veličine imaju posebne nazive, koji ne sadrže pridjev maseni ili specifični, na primjer ionizacijska ekspozicija: X = Q/m (znak jedinice C/kg). Stariji nazivi nekih mjernih veličina imali su pridjev specifični i u drugim značenjima, ponajviše ako su se odnosili na svojstva tvari, na primjer električna otpornost (stariji naziv specifični električni otpor): ρ = R S/l (znak jedinice Ω m), električna provodnost (stariji naziv specifična električna vodljivost): λ = G l/S (znak jedinice S/m).
Izvori
Kategorija:Termodinamička svojstva Kategorija:Mehaničke veličine Kategorija:Masa Kategorija:Volumen