Stanovništvo Jugoslavije

desno|mini|350px|Etnički sastav Jugoslavije 1991.

Prema zadnjem službenom popisu stanovništva Jugoslavije, 1991., ta je država imala 23.528.230 stanovnika.Woodward 1995., str. 32. Prosječna gustoća naseljenosti bila je 92 stanovnika na km2. Kasnije se, iste godine, ponovio taj popis u nekim bivšim republikama koje su stekle neovisnost da bi se utvrdio njihov službeni rezultat. Primjerice, Hrvatska je prema jugoslavenskom popisu tada imala 4.760.344 stanovnikaod kojih je Hrvata bilo 3.708.308 ili 77,9 % stanovništva, da bi prema novoj verziji hrvatske vlada taj broj stanovnika bio zapravo 4.784.265 od kojeg je Hrvata bilo zapravo 3.736.356 ili 78,1 % stanovništva.

Stanovništvo države se neravnomjerno mijenjao: od 1921., kada je imala 12 milijuna, do 1991., kada je imala 23 milijuna stanovnika, broj žitelja Jugoslavije se udvostručio. Ipak, primjerice, u Sloveniji se broj stanovnika u tom razdoblju povećao samo za 80 %, dok se na Kosovu gotovo učetverostručio. Popisi stanovništva provedeni su u Jugoslaviji 1948., 1953., 1961., 1971., 1981. i 1991.

Nadopunjen popis 1991.

Stanovništvo Slovenija – 1.965.986 Hrvatska – 4.784.265 Bosna i Hercegovina – 4.377.033 Crna Gora – 615.035 Makedonija – 2.033.964 Srbija – 9.778.991 (Kosovo 1.956.196, Uža Srbija 5.790.803, Vojvodina 2.031.992)

Jugoslavija – 23.555.274

Etnički sastav

Srbi – 8.546.000 (36,3 %) Hrvati – 4.660.000 (19,8 %) Muslimani – 2.347.000 (10.0 %) Albanci – 2.178.000 (9,2 %) Slovenci – 1.761.000 (7,5 %) Makedonci – 1.387.000 (5,9 %) Ostali – 2.676.000 (11,3 %)

Popis 1991. po jugoslavenskoj evidenciji

Stanovništvo Slovenija – 1.962.606 Hrvatska – 4.760.344 Bosna i Hercegovina – 4.377.033 Crna Gora – 615.267 Makedonija – 2.033.964 Srbija – 9.791.475 (Kosovo 1.954.747, Uža Srbija 5.824.211, Vojvodina 2.012.517)

Jugoslavija – 23.540.689

Etnički sastav

Srbi – 8.527.000 (36,2 %) Hrvati – 4.637.000 (19,7 %) Muslimani – 2.341.000 (9,9 %) Albanci – 2.176.000 (9,2 %) Slovenci – 1.753.000 (7,5 %) Makedonci – 1.372.000 (5,8 %) Crnogorci – 534.000 (2,3 %) Mađari – 378.000 (1,6 %) Ostali – 1.823.000 (7,8 %) Izvor:Demografski identitet Srba i Hrvata u Jugoslaviji prema popisima stanovništva od 1921. do 1991. godine Đorđe Borozan. Preuzeto 1. svibnja 2009.

Najveći gradovi od 1931. do 1991. godine +Naziv grada1931.1948.1953.1961.1971.1981.1991.Beograd288.938397.711477.982657.362899.0951.087.9151.168.454Zagreb242.063321.483357.629437.905573.709649.586777.826Skoplje68.880102.604139.211197.341321.980408.143448.020Sarajevo78.170111.087127.471173.144243.980319.017416.497Ljubljana59.765104.196124.730149.963194.392224.817267.008Split35.33253.61764.85885.383129.411169.322189.388Novi Sad63.98569.43176.752102.649141.375170.020179.626Niš35.38449.33258.65681.250127.654161.376175.391Rijeka71.96668.78075.328100.989132.222159.433167.964Priština14.32819.63124.08138.59369.514108.083161.158Kragujevac25.58731.41240.61252.79271.04987.764147.305Banja Luka22.16537.12844.35461.12191.112123.937143.079Titograd (Podgorica)11.01514.36919.86835.05461.72796.074117.875Osijek43.35449.81057.42773.12594.672104.775104.761Maribor33.13162.67770.81582.56096.895106.113103.961Subotica100.05863.07966.09175.03688.813100.516100.386

Popisi stanovništva po republikama od 1948. do 1981.

Republike 1948. 1953. 1961. 1971. 1981. Bosna i Hercegovina 2.563.767 (16,2 %) 2.847.459 (16,8 %) 3.277.948 (17,6 %) 3.746.111 (18,3 %) 4.124.256 (18,4 %) Crna Gora 377.189 (2,4 %) 419.873 (2,5 %) 471.894 (2,5 %) 529.604 (2,6 %) 584.310 (2,6 %) Hrvatska 3.779.858 (24 %) 3.936.022 (23,2 %) 4.159.696 (22,4 %) 4.426.221 (21,6 %) 4.601.469 (20,5 %) Makedonija 1.152.986 (7,3 %) 1.304.514 (7,7 %) 1.406.003 (7,6 %) 1.647.308 (8 %) 1.909.136 (8,5 %) Slovenija 1.439.800 (9,1 %) 1.504.427 (8,8 %) 1.591.523 (8,6 %) 1.727.137 (8,4 %) 1.891.864 (8,4 %) Srbija 6.527.966 (41,4 %) 6.979.154 (41,2 %) 7.642.227 (41,2 %) 8.446.591 (41,2 %) 9.313.676 (41,5 %) SFRJ 15.841.566 (100 %) 16.991.449 (100 %) 18.549.291 (100 %) 20.522.972 (100 %) 22.424.711 (100 %)

Etnički sastav od 1948. do 1981.

Narodnosti 1948. 1953. 1961. 1971. 1981. Srbi 6.547.117 (41,5 %) 7.065.923 (41,7 %) 7.806.152 (42,1 %) 8.143.246 (39,7 %) 8.140.452 (36,3 %) Hrvati 3.784.353 (24 %) 3.975.550 (23,5 %) 4.293.809 (23,1 %) 4.526.782 (22,1 %) 4.428.005 (19,7 %) Muslimani 808.921 (5,1 %) 998.698 (5,9 %) 972.940 (5,2 %) 1.729.932 (8,4 %) 1.999.957 (8,9 %) Slovenci 1.415.432 (9 %) 1.487.100 (8,8 %) 1.589.211 (8,6 %) 1.678.032 (8,2 %) 1.753.554 (7,8 %) Albanci 750.431 (4,8 %) 754.245 (4,5 %) 914.733 (4,9 %) 1.309.523 (6,4 %) 1.730.364 (7,7 %) Makedonci 810.126 (5,1 %) 893.247 (5,3 %) 1.045.513 (5,6 %) 1.194.784 (5,8 %) 1.339.729 (6 %) SFRJ 15.772.098 (100 %) 16.936.573 (100 %) 18.549.291 (100 %) 20.522.972 (100 %) 22.424.711 (100 %) Izvor:"Atlas svijeta"; Jugoslavenski leksikografski zavod "Miroslav Krleža", str. 124.

Popis 1921.

U popisu iz 1921. ukupno je bilo 11.984.911 stanovnika, dok je sastav stanovništva bio podijeljen prvo po jezičnoj pripadnosti, a poslije po nacionalnosti:

Srpsko-hrvatski 8.911.509 (74,36 %) Srbi – 44,57 % Hrvati – 23,5 % Muslimani – 6,29 %

Slovenci: 1.019.997 (8,51 %) Nijemci: 505.790 (4,22 %) Mađari: 467.658 (3,9 %) Albanci: 439.657 (3,67 %) Rumunji: 231.068 (1,93 %) Turci: 150.322 (1,26 %) Česi: 115.532 (0,96 %) Rusini: 25.615 (0,21 %) Rusi: 20.568 (0,17 %) Poljaci: 14.764 (0,12 %) Talijani: 12.553 (0,11 %) Ostali: 69.878 (0,58 %)

Broj ljudi po domaćinstvima u SFRJ od 1948. do 1991.

Prosječan broj članova 1948. 1953. 1961. 1971. 1981. Bosna i Hercegovina 5,15 5,04 4,64 4,41 4,00 Crna Gora 4,51 4,56 4,43 4,34 4,09 Hrvatska 4,94 3,81 3,56 3,43 3,23 Makedonija 5,27 5,30 5,02 4,68 4,39 Slovenija 3,78 3,66 3,47 3,35 3,18 Srbija 4,39 4,32 3,96 3,76 3,63 SFRJ 4,37 4,29 3,99 3,82 3,62 Izvor:"Atlas svijeta"; Jugoslavenski leksikografski zavod "Miroslav Krleža", 1986., str. 119.

Broj Srba i njihov udio po republikama od 1948. do 1991.

Republike 1948. 1953. 1961. 1971. 1981. 1991. Bosna i Hercegovina 1.136.116 (44,3 %) 1.264.372 (44,4 %) 1.406.057 (42,9 %) 1.393.148 (37,2 %) 1.320.644 (32,0 %) 1.369.258 (31,4 %) Crna Gora 6707 (1,8 %) 13.864 (3,3 %) 14.087 (3,0 %) 39.512 (7,5 %) 19.407 (3,3 %) 57.176 (9,3 %) Hrvatska 543.795 (14,5 %) 588.411 (15,0 %) 624.985 (15,0 %) 626.789 (14,2 %) 531.502 (11,5 %) 580.762 (12,2 %) Makedonija 29.721 (2,6 %) 35.112 (2,7 %) 42.728 (3,0 %) 46.465 (2,8 %) 44.182 (2,3 %) 44.159 (2,1 %) Slovenija 7048 (0,5 %) 11.225 (0,8 %) 13.609 (0,9 %) 20.251 (1,2 %) 42.182 (2,2 %) 47.097 (2,4 %) Srbija 4.823.730 (73,8 %) 5.152.939 (73,8 %) 5.704.686 (74,6 %) 6.016.811 (71,2 %) 6.182.159 (66,4 %) 6.428.420 (65,8 %) Uža Srbija 3.810.573 (92,1 %) 4.088.724 (91,7 %) 4.459.953 (92,5 %) 4.699.415 (89,5 %) 4.865.283 (85,4 %) 5.081.766 (87,3 %) Vojvodina 841.246 (50,6 %) 874.346 (51,1 %) 1.017.717 (54,9 %) 1.089.132 (55,8 %) 1.107.378 (54,4 %) 1.151.353 (57,3 %) Kosovo 171.911 (23,6 %) 189.869 (23,5 %) 227.016 (23,5 %) 228.264 (18,4 %) 209.498 (13,2 %) 195.301 (10,0 %) SFRJ 6.547.117 (41,5 %) 7.065.923 (41,7 %) 7.806.152 (42,1 %) 8.143.246 (39,7 %) 8.140.507 (36,3 %) 8.526.872 (36,2 %) Izvor:Spasovski-Kicosev-Živković: The Serbs in the Former SFR of Yugoslavia Projekt Rastko

Broj Hrvata i njihov udio u republikama od 1948. do 1991. Bivše republike 1948. 1953. 1961. 1971. 1981. 1991. SR Bosna i Hercegovina 614.123 23,9 % 654.229 23,0 % 711.665 21,7 % 772.491 20,6 % 758.140 18,4 % 755.895 17,3 % SR Crna Gora 6808 1,8 % 9814 2,3 % 10.664 2,3 % 9192 1,7 % 6904 1,2 % 6249 1 % SR Hrvatska 2.975.399 78,7 % 3.128.661 79,5 % 3.339.890 80,3 % 3.513.647 79,4 % 3.454.356 75,1 % 3.736.356Stanovništvo Hrvatske 1931-2001 78,1 % SR Makedonija 2060 0,2 % 2710 0,2 % 3750 0,3 % 3882 0,2 % 3307 0,2 % 2248 (1994.)HRVATSKA NACIONALNA MANJINA U MAKEDONIJI Ministarstvo vanjskih poslova i europskih integracija 0,1 % SR Slovenija 16.069 1,1 % 17.978 1,2 % 31.429 2,0 % 42.657 2,5 % 55.625 2,9 % 54.212 2,8 % SR Srbija 169.894 2,6 % 162.158 2,3 % 196.411 2,6 % 184.913 2,2 % 149.368 1,6 % 105.406 1,1 % SFRJ 3.784.353 24,0 % 3.975.550 23,5 % 4.293.809 23,1 % 4.526.782 22,1 % 4.428.005 19,7 % 4.660.366 19,8 % Izvor:Hrvati zaostajali, drugi rasli brže Vjesnik

Promjene

desno|mini|450px|Tablica demografskih promjena Jugoslavije od 1961.

Stanovništvo Jugoslavije jako se neravnomjerno mijenjalo, a bilo je i složene etničke strukture bez ijednog većinskog naroda (Srbi su bili najbrojniji narod, ali bez apsolutne većine. Najveći udio u Jugoslaviji su imali 1961., kada ih je bilo 42.1 %). Najviše se promijenio udio Albanaca, čiji se broj skoro utrostručio za samo 43 godine, tako da ih je 1948. bilo samo 750.431, da bi ih 1991. bilo više od 2,17 milijuna: u Makedoniji ih je bilo 441.987, Hrvatskoj 12.012, Crnoj Gori 40.415, Sloveniji 3.534, a u BiH 4.922. Albanci su 1991. bojkotirali popis stanovništva na Kosovu, tako da je njihov točan broj na području bivše Jugoslavije sporan, no postoje procjene da ih je tada u cijeloj Srbiji bilo 1.674.353 čime ih je u bivšoj Jugoslaviji 1991. bilo 2.177.223. Skladno s time, pokrajina u kojoj je bilo najviše Albanaca, Kosovo, je imalo najveći natalitet populacije u cijeloj Europi, preko 20 promila.

Najmanje povećanje stanovnika po republikama u te 43 godine zabilježen je u Sloveniji i Hrvatskoj, koji je iznosio samo 4, odnosno 3 % u razdoblju od 1981. do 1991. godine. U te 43 godine njihov broj stanovnika povećao se za 26 % (Hrvatska), odnosno 35 % (Slovenija), a na Kosovu za čak 166 %. U zadnjih par godine primijećen je trend smanjivanja nataliteta kod većine naroda – pa i Albanaca – tako da je, primjerice, broj Srba čak i smanjen 2002. na području uže Srbije (1991. ih je bilo 5.108.683, a 2002. samo još 4.891.031). Od 1921., kada je imala 12 milijuna, do 1991., kada je imala 23 milijuna stanovnika, broj žitelja Jugoslavije se udvostručio.

Godine 1981. najveći gradovi su bili Beograd (1.087.915 stanovnika), Zagreb (648.586 stanovnika), Skoplje (479.017 stanovnika), Sarajevo (408.143 stanovnika), i Ljubljana (224.817 stanovnika)."Atlas svijeta"; Jugoslavenski leksikografski zavod "Miroslav Krleža", str. 124–126.

Od 22,4 milijuna stanovnika, Srpskohrvatski jezik je govorilo 16.342.885 stanovnika ili 72,9 % stanovništva, Slovenski 1.761.393 stanovnika ili 7,9 %, Albanski 1.756.663 stanovnika ili 7,8 %, Makedonski 1.373.956 stanovnika ili 6,1 % a ostalih 5,3 % je govorilo drugim jezicima. Nepismenih je 1953. bilo 25,4 %, 1971. 15.1 % da bi 1981. taj udio smanjen na 9,5 %. Najveći udio nepismenih 1981. imali su Kosovo sa 17,6 % i Bosna s 14,5 % stanovništva."Atlas svijeta"; Jugoslavenski leksikografski zavod "Miroslav Krleža", str. 118.

Nakon raspada SFRJ

Nakon raspada SFRJ i rata, broj stanovnika na području bivše Jugoslavije se smanjio, što zbog velikog broja mrtvih, što zbog emigracije u druge zemlje. Tako se procjenjuje da se na teritoriju te bivše države 2002. nalazilo samo oko 22,3 do 23 milijuna stanovnika, što je smanjenje za 2 do 6 % (u usporedbi s 23,5 milijuna prije 10 godina): Srbija (bez Kosova) je imala 7.498.001 stanovnika, Hrvatska 4.437.460, Slovenija 1.964.036,MTBSlo - Slovenia info Makedonija 2.022.547, Crna Gora 620.145Montenegrin Census' from 1909 to 2003 dok popis za BiH i Kosovo nije obavljen.