Esselen (esselenski jezik), jedini član porodice esselenian, velike porodice hokan,Esselen (16th) kojim su do 20. stoljeća govorili Esselen Indijanci, pleme u području Big Sura na kalifornijskoj obali. O jeziku je malo poznato. Sačuvalo se nešto riječi koje je od jednog Ohlone Indijanca sakupio američki etnolog i jezikoslovac John Peabody Harrington (1884 – 1961):
aha'ya ...otac ahur ...zub alaki ...tama amano ...četiri amheni ...ogrlica ampa ...jesti ami'chanax ...biljka, trava ami'sax ...jelen analexapa ...pametan analaisax, analai ...žaba anamupa ....početi aniwis ...neprijatelj anemu ...ispred anhilapa ...biti nesretan, tužan ankolo ...mrziti apskula! ...vidi! asanax ...voda asatsa ...dan ashi ...sunce ashiski ...žut ashitupxu ...zapad ashiyaxa ...istok asumpapis ...avion awa ....lice ayola ...brdo chaha ...dim chahapa ...dimiti chap-his ...ptica che'e ...majka chemepsha ...kit /zool./ chichu ...vidra efexe, efexis ...osoba ehepas ...pokrivač ene ...ja etse ...piti exehawiki ...muž exenoch ...čovjek exepana ...dječak; sin exesax ...djed naka ...dlaka /na tijelu/ halas ...ispod hamakshu ...hrana ha'as ...hrast hawi ...biti oženjen hawiki ...oženjena osoba he'ex ...vjeverica heleski ...bijel hikpa ...vidjeti hilapa ..biti drago hochis ...nos hoske ...nozdrile hummux ...vuk i'apa ...baka ichi ...sestra ike ...da imila ...more; ocean imilano ...zaljev imita ...nebo imitaski ...plav imusa ...rupa ipimi ...korijen ipisiksha ...zmija isanax ...vrata ishi ...usta ishka ...gavran ishtolo ...spavati pokraj vatre iti'anax ...trbuh itimpa ...stajati iwa'aha ...prozor iwano ...kuća iwis ...prijatelj ixai ...bor iya ...kost iyampas ...sjeme -k .../sufiks/, John exenoch-k (John je čovjek) ka'a ...duhan kakarush ...vrana kalul ...riba kapana ...trska; 'tule', vrsta trske kashiak ? ... zašto ? katusnax ...usnice kawai ...konj kawo ...penis kele ...stopalo kes ...ili kiakit ...što kilinai ...losos kinia ...tko klachi ...'abalone'-škojka kolo ...voljeti /to love/ koloicha ...tuna (ihtiol.) koltala ...medvjed konumis ? ...koliko ? koso ...sjedni koxno ...jug kumal ...nož kumalyes ...vršak strijele kushe ...'mano', mlinski kamen. Mano i metate su kamen i udubljeno postolje u kojemu Indijanci udaranjem usitnjavaju kukuruz, razno sjemenje. kod Esselena na ovaj način mljeo se žir. Bio je njihova glavna 'žitarica' od kojega su namakanjem u vodi i sušenjem dobivali brašno od kojega su proizvodili pogačice. Isto su radili Indijanci Chimariko, Takelma, Pomo, Achomawi i cijeli niz kalifornijskih plemena. kxamakx-elenai ...četrnaest kxamakx-tomoila ...četrdeset kxamakxus ...četiri kxamakxus-walanai ...devet kxatasax ...glava kxulak-elenai ..dvanaest kxulak-walanai ...sedam kxulef ...tri kxulep-walanai ...osam lach ...oni lai ...ovdje lakai ...i lalihesi ...starac lawa'ef ...jučer lawis ...drvo (deblo) lech ...mi lechi ...nas lelima ...ples; koltala lelima esselen (esselen bear dance), Medvjeđi ples (Esselen Indijanaca) lepa ...zvan, imenovan lex ...naš lotos ...strijela; metak luchmatsa ...pakao, podzemni svijet lushumpa ...paliti vatru machi ? ...tko zna ? machkas ...kojot mahiwa ...orao makel ...štakor makhalana ..sol mantaki ...nikada map ...ime mashapa ...danas masianax ...duša matsa ...zemlja; tlo; pod matsexo ...snijeg mawipa ...pjevati maxana ...krv maxanaski ...crven mech ...oblak, oblaci mekelepsha ...salamander mepxel ...tijelo metxi ...djed micha ...ti miskia ...možda mis'utu ...led mohoki ...mrtav name ...ti /u singularu/ namoespis ...šaman neni ...ići nish ...moj otsoipsha ...mrav pakunax ...luk (za strijele) patama ...poglavica pek ...jedan pek-walanai ...šest pek-walanai-tomoila ...šezdeset pekmakx-tomoila ...pedeset peshish ...šesnaest pokanisi ...ležati, ići u krevet. poko ...spavati polohikpa ...sanjati polokoni ...skakavac polomo ...planina powapisi ...vjetar salewa ...dobro sanax ...rijeka shashlana ...rakun shefe ...kamen, stijena shuknash ...lula shuknaspa ...pušiti /duhan/ shushu, shanasho, hushumas ...pas shushu'ipsha ...morska vidra sutuno ...sjever tahawiki ...supruga takampa ...loviti takampis ...lovac tanoch ...žena tapana ...djevojka tomanis ...noć tomanis'ashi ...mjesec ('nočno sunce') tomoila ...deset toxesa ..dati tsekes ...koža tsetselkamati ...čegrtuša tsumir ...čempres tumas-achpa ...vrag ulax ...dva u'iyan ...starica
Izvori
Poveznice Esselen
Vanjske poveznice Esselen-English Dictionary Esselen (14th) Esselen (15th)
Kategorija:Esselenian Kategorija:Jezici SAD-a Kategorija:Jezici po abecedi:E