Venera iz Savignana je figurica Venere izrađena od mekog zelenog kamena (serpentina) koja datira iz gornjeg paleolitika, a otkrivena je 1925. u blizini mjesta Savignano sul Panaro u pokrajini Modena, Italija.

S visinom od 22.5 cm, širinom od 4.8 cm i dubinom od 5.2 cm, te težinom od 586.5 g, to je jedna od najvećih poznatih VeneraMargherita Mussi, Earliest Italy. An Overview of the Italian Paleolithic and Mesolithic, Kluwer Academic/Plenum Publishers, New York 2001, p. 262. među oko 190 datiranih u gornji paleolitik u Europi i Sibiru. Uz predloženo datiranje od prije 25 000 do 20 000 godina, smatra se jednim od najranijih izraza umjetnosti u Italiji.La Dea di Savignano sul Panaro, Museo della Venere e dell'Elefante, Savignano 2014 (brochure)

Povijest Kipić je 1925. iskopao poljoprivrednik, Olindo Zambelli, koji je kopao ispred svoje staje u mjestu Prà Martino, ispod frazione Mulino, unutar općine Savignano sul Panaro. Kipić je našao na dubini od oko 1 metar, ispod kasnopleistocenskih fluvijalnih naslaga. Zambelli je očistio i sačuvao “stari kamen” unatoč savjetu supruge da ga baci; na kraju ga je pokazao lokalnom slikaru i kiparu Giuseppeu Graziosiju, koji je shvatio važnost pronalaska i uspio ga dobiti u zamjenu za dvjesto kilograma grožđa.

Novi vlasnik potom je pokazao figuricu svom sinu Paolu Graziosiju, tada mladom studentu arheologije, koji je o njoj objavio rad. Godine 1926. Giuseppe Graziosi donirao je figuricu Nacionalnom muzeju pretpovijesti i etnografije Pigorini u Rimu, koji i danas čuva figuricu.Archivio per l'antropologia e la etnologia 57–58 (1929), p. 243; figurica je predana Arduinu Colasantiju. Replika se nalazi u Museo della Venere e dell'Elefante u Savignano sul Panaro. Izvorna figurica bila je privremeno posuđena Savignanu od 5. travnja do 4. svibnja 2014. za izlaganje u sklopu projekta "Savignano, Città dell'Archeologia". Izložbu je posjetilo 3215 posjetitelja, iako je muzej bio otvoren samo prijepodne radnim danom.Associazione culturale Ponte Alto – Giuseppe Graziosi .

Stil Figurina je grubo bikonična. Tipično za druge venerine figure, ženstvene crte su prenaglašene: bedra i bokovi su veliki, dok su trbuh, grudi i stražnjica izbočeni. Glava je stožastog oblika, ruke su jedva ocrtane, a šaka, stopala ili ramena uopće nema. Leđa su konkavna. Na nekim točkama još su vidljivi poneki tragovi crvene oker boje.

Datiranje Figurica je nakon pronalaska očišćena, čime su uništeni svi organski tragovi koji su se mogli datirati konvencionalnim metodama . Zbog toga je svako datiranje od početka bilo kontroverzno i može se napraviti samo usporedbom s drugim figuricama. Zahvaljujući ovim usporedbama, sada se općenito pretpostavlja da Venera iz Savignana pripada Gravettian kulturi i da se može okvirno datirati u 25.000-20.000 godina prije Krista, iako neki izvori naginju prema ranijem datiranju, do c. 28 000 BP, a neki izvori idu u prilog mnogo kasnijem datiranju.

U svojoj prvoj studiji iz 1925., Paolo Graziosi pripisao je figuricu gornjem paleolitiku.Paolo Graziosi, "A proposito della Venere di Savignano", Archivio per l'Antropologia e l'Etnologia, 55 (1925), 38–46. Njegov zaključak bio je u suprotnosti s uvriježenim mišljenjem u to vrijeme, kada većina talijanskih akademika nije prepoznavala talijanski gornji paleolitik, radije se opredjeljujući za izravan prijelaz između kasnog moustérienskog i neolitskog razdoblja. Doista, skupina arheologa predvođena Ugom Antoniellijem, ravnateljem muzeja Pigorini, usporedila je figuricu s drugim Venerama koje datiraju iz neolitika, zaključivši da je i Venera iz Savignana morala biti datirana u neolitik.Ugo Antonielli, "Una statuetta femminile di Savignano sul Panaro ed il problema della statuine dette steatopigi", Bullettino di Paletnologia Italiana, 45 (1925), 35–61.

Međutim, kasnija analiza drugih znanstvenika 1935. zaključila je da je figurica "sigurno paleolitska".Atti della Società Italiana per il Progresso delle Scienze, 1935, p. 337. Kasnije je Paolo Graziosi načinio stilsku usporedbu između Venere iz Savignana i drugih figurica kao što su Venera iz Trazimena, figurice iz Balzi Rossija u Ventimigliji i nedavno otkrivene (1940.) Venera iz Chiozze di Scandiano u Reggio Emiliji; zbog toga je ponovno potvrdio gornjopaleolitsku starost figurice u svojoj unakrsnoj prezentaciji paleolitičkoj umjetnosti 1956.Paolo Graziosi, L'arte dell'antica età della pietra, Sansoni, 1956, p. 58.

Bilješke

Izvori

Literatura La Venere a Savignano. Esposizione dal 5 Aprile al 4 Maggio 2014, Museo della Venere e dell'Elefante, Savignano 2014 (exhibition catalog). Margherita Mussi, "Problèmes récentes et découvertes anciennes: la statuette de Savignano (Modène, Italie)", Bulletin de la Société Préhistorique de l'Ariège 51 (1996), 55–79. Margherita Mussi, "Les statuettes italiennes de pierre tendre de Savignano et Grimaldi", in: Henri Delporte (ed.), «La Dame de Brassempouy», Actes du colloque de Brassempouy (juillet 1994), Lüttich 1995, pp. 165–185. Raymond Vaufrey, "La statuette féminine de Savignano sur le Panaro (Province de Modène)", L'Anthropologie 36 (1926), 429–435.

Vanjske poveznice

Archeofilia ha visitato per voi… La Venere a Savignano , Archeofilia.com

Savignano Kategorija:Gravettien Kategorija:Arheološki artefakti u Italiji Kategorija:Prapovijesna Italija