Neuropeptidi su kemijske supstance veće molekulske mase, koje sporo djeluju, ali izazivaju dugotrajne promjene u živčanom sustavu. Oni se ne sintetiziraju u presinaptičkom završetku već u tijelu neurona i aktivno prolaze duž aksona do živčanog završetka. Dosad je otkriveno više od 100 vrsta neuroaktivnih peptida.
Djelovanje
Nuropeptidi neurone mogu i ekscitirati i inhibirati, ali najčešće djeluju modulacijski. Neki su otprije poznati kao hormoni u drugim vrstama tkiva ili kao peptidi neurosekrecijskih stanica. Utvrđeno je i da neki od njih sudjeluju u modulaciji prijenosa osjetilnih informacija (posebno boli) i emocionalnih stanja, ili u reakcijama što su izazvane stresom.
Metabolizam
Sinteza neuropeptida se odvija isključivo u tijelu neurona bez amplifikacije. Iz tog razloga neuroni tijekom sinaptičke signalizacije nastoje neuropeptide što učinkovitije iskoristiti. Zato većina peptidnih receptora neuropeptide veže s vrlo visokim afinitetom. Oslobađanje neuropeptida egzocitozom mogu potaknuti samo specifični obrasci stimulacije.
Podjela
Neuropeptide razvrstavamo u nekoliko velikih obitelji, a za mnoge od njih već su otkriveni razni receptori u mozgu.
Pro-opiomelanokortin: ACTH β-lipotropin γ-lipotropin α-MSH β-MSH α-endorfin β-endorfin γ-endorfin Pro-encefalin: Met-encefalin Leu-encefalin Pro-dinorfin: dinorfin-A dinorfin-B α-neoendorfin β-neoendorfin Tahikinini: tvar P tvar K (neurokinin A) neuromedin K (neurokinin B) Crijevno-moždani peptidi: kolecistokinin (CCK-33, CCK-8) neuropeptid Y (NPY) vazoaktivni intestinalni polipeptid (VIP) gastrin Hormoni hipotalamusa: kortikoliberin (CRF) melanoliberin (MRF) melanostatin (MIF) foliberin (FSH-RF) luliberin (LH-RF) tiroliberin (TRF) somatoliberin (GH-RF) somatostatin (SRIF) oksitocin (OXT) vazopresin (antidiuretski hormon ili ADH) Ostali: neurotenzin bombezin galanin
Kategorija:Neurotransmiteri