mini|230px|desno|Plan istanbulskog metroa zajedno s ostalim glavnim linijama gradskog prijevoza. mini|230px|desno|Postaja Mecidiyeköy. mini|230px|desno|Postaja Yenisahra. mini|230px|desno|Postaja Taksim. Istanbulski metro (tur. İstanbul metrosu) sustav je masovnog javnog prijevoza u Istanbulu, u Turskoj. Gradnja je započela 1992. godine, a radovi su još uvijek u tijeku.
Povijest Najstarija gradska podzemna željeznica u Istanbulu otvorena je 17. siječnja 1875. godine i nosila je ime „Tünel“. Bio je to drugi po redu sustav podzemne željeznice u svijetu, nakon londonskog metroa koji je otvoren 1863. Kasnije je izgrađen Istanbul LRT, sustav lake gradske željeznice za prijevoz putnika, te je otvoren 3. rujna 1989. godine. Ukupna duljina iznosila je 32 km, od kojih je 10,4 km pruge prolazilo pod zemljom, a sustav je imao 36 postaja te se još uvijek koristi.
Prvi planovi o izgradnji pravog metro sustava u Istanbulu datiraju od 10. siječnja 1912. godine, a bili su povjereni francuskom inženjeru L. Guerbyju. Tijekom vremena događale su se promjene planova, tako je prva zamisao bila linija koja bi preko Zlatnog roga povezivala četvrti Topkapı i Şişli. Godine 1936. ponovno Francuz, planer po prezimenu Prost, predložio je metro sustav između četvrti Taksim i Beyazıt. Zatim, petnaest godina kasnije, 1951. nizozemska tvrtka Nedeco napravila je sličan prijedlog, ali s malim preinakama. Kasnije je bilo još raznih promjena planova i novih prijedloga, ali nijedan od njih nije zaživio.
Planiranje gradnje ponovno je započelo 1987. Gradnja metroa započela je 11. rujna 1992. godine, a korištena je metoda „cut-and-cover“. Prilikom radova velike poteškoće i zastoje stvarale su arheološke iskopine. Prva linija, zvana i „M 2“ građena je postupno i postupno je puštana u promet. Prvi dio otvoren je 16. rujna 2000. godine, a povezivao je Taksim i 4. Levent. Veći dio linije pušten je u promet do kraja 2010. godine.
Osnovne informacije Cjelokupan sustav javnog prijevoza u Istanbulu je vrlo složen i razgranat. Gradnja metro sustava još je u punom zamahu, te je u biti do sada (kraj 2012. godine) u funkciju pušten samo manji dio cijelog projekta.
Što se tiče same izgradnje, sve postaje metroa koje su do sada puštene u promet smještene su pod zemljom te su otočnog oblika. Istanbulski metro krajem 2012. godine ima ukupno 111 postaja te još 100 u izgradnji. Ukupno su 4 linije, po dvije na svakoj strani, europskoj i azijskoj. Postaja Şişli na europskoj strani grada najdublja je, nalazi se 28 m ispod zemlje. Zbog činjenice da grad leži na trusnom području, metro je građen tako da može izdržati udar potresa od 9 stupnjeva prema Richeterovoj ljestvici.
Budućnost Metro je još uvijek u punom razvoju, a kruna projekta je tunel zvan „Marmaray“ zamišljen je tako da prolazi ispod mora te povezuje linije iz europskog i azijskog dijela grada. Dug je 13,6 km, a svečano je otvoren 29. listopada 2013. godine. Dovršen istanbulski metro trebao bi imati ukupnu duljinu tračnica od oko 100 km, s tendencijom daljnjeg razvoja.
M1 M1A & M1B Yenikapı: (M2) (T6) (B1) (İDO) Aksaray: (T1) Emniyet - Fatih Topkapı - Ulubatlı: (T4) Bayrampaşa - Maltepe Sağmalcılar Kocatepe Otogar / Coach Station
M1A: Terazidere Davutpaşa - YTÜ Merter: (Metrobüs) Zeytinburnu: (T1) (Metrobüs) Bakırköy - İncirli: (M3) (Metrobüs) Bahçelievler: (Metrobüs) Ataköy - Şirinevler: (Metrobüs) Yenibosna: (M9) (Metrobüs) DTM - İstanbul Fuar Merkezi / Expo Center Atatürk Havalimanı / Airport
M1B: Esenler Menderes Üçyüzlü Bağcılar Meydan: (T1) Kirazlı: (M3) Barbaros Malazgirt Mimar Sinan: (M9) Fatih Halkalı - Üniversite Mehmet Akif Ersoy Yenidoğan Bezirganbahçe Halkalı: (M11) (B1) (B2) (YHT)
M2 Yenikapı: (İDO) (M1A) (M1B) (T6) (B1) Vezneciler - İstanbul Üniversitesi: (T1) Haliç / Golden Horn: (T5) Şişhane - Zemin İstanbul: (F2) (T2) Taksim: (F1) (T2) Osmanbey Şişli - Mecidiyeköy: (M7) (Metrobüs) Gayrettepe: (M11) (Metrobüs) Levent: (M6) 4.Levent Sanayi Mahallesi, İTÜ - Ayazağa Atatürk Oto Sanayi Darüşşafaka Hacıosman
Sanayi Mahallesi: Seyrantepe: (F3) Hamidiye İski Arıtma Çobançeşme Alibeyköy Cep otogarı: (T5)
M3 Bakırköy İdo: (İDO) Özgürlük Meydanı: (B1) (YHT) Bakırköy - İncirli: (M1A) (Metrobüs) Haznedar İlkyuva Yıldıztepe Molla Gürani Kirazlı: (M1B) Yeni Mahalle Mahmutbey: (M7) İstoç İkitelli Sanayi: (M9) Turgut Özal Siteler Başak Konutları MetroKent / Başakşehir Onurkent Şehir Hastanesi Kayaşehir 15. Bölge Kayaşehir Merkez: (M11)
M4 M4A & M4B Kadıköy: (T3) (İDO) Ayrılık Çeşmesi: (B1) Acıbadem Ünalan: (M13) (Metrobüs) Göztepe Yenisahra: (M12) Kozyatağı: (M8) Bostancı Küçükyalı Maltepe Huzurevi Gülsuyu Esenkent Hastane - Adliye Soğanlık Kartal Yakacık - Adnan Kahveci Pendik Tavşantepe
M4A: Fevzi Çakmak - Hastane: (M10) Yayalar - Şeyhli: (M10) Kurtköy: (M10) Sabiha Gökçen Havalimanı: (M10) Teknopark: (M10) Yenişehir: (M10) Kurtköy YHT/ViaPort: (M10)
M4B: Kaynarca Merkez: (M10) Çamçeşme Kavakpınar Esenyalı Aydıntepe İçmeler / Tuzla Belediyesi: (B1) Değirmenaltı Tuzla
M5 Üsküdar: (B1) Fıstıkağacı Bağlarbaşı Altunizade: (M14) (Metrobüs) Kısıklı Bulgurlu Ümraniye Çarşı: (M12) Yamanevler Çakmak Ihlamurkuyu Altınşehir İmam Hatip Dudullu: (M8) Necip Fazıl Çekmeköy Meclis Sarıgazi: (M13) Sancaktepe Şehir Hastanesi Sancaktepe Samandıra Merkez Veysel Karani Hasanpaşa Sultanbeyli Gölet Akşemsettin Fuar Alanı Kurtköy YHT/ViaPort: (M4) (M10)
M6 Levent: (M2) Nispetiye Etiler Boğaziçi Üniversitesi: (F4)
M7 Kabataş: (İDO) (T1) (F1) Beşiktaş Yıldız Fulya - Darphane Mecidiyeköy: (M2) (Metrobüs) Çağlayan Kâğıthane: (M11) Nurtepe Alibeyköy: (T5) Çırçır Veysel Karani - Akşemsettin Yeşilpınar Kâzım Karabekir Yenimahalle Karadeniz Mahallesi: (T4) Tekstilkent - Giyimkent Oruç Reis - Yüzyıl Göztepe Mahallesi Mahmutbey: (M3) Atatürk Mahallesi: (M9) Toplu Konutlar Tema Park: (M11) Hastane Tahtakale Ispartakule Bahçeşehir Esenkent Ardıçlı Esenyurt Meydanı Nazım Hikmet Esenyurt Belediye Firuzköy Saadetdere: (Metrobüs)
M8 Bostancı: (İDO) (B1) (YHT) Emin Ali Paşa Ayşekadın Kozyatağı: (M4A) Küçükbakkalköy İçerenköy Kayışdağı Mevlana İmes: (M13) Modoko - Keyap Dudullu: (M5) Huzur Parseller
M9 Ataköy: (B1) Yenibosna: (M1A) (Metrobüs) Çobançeşme - Kuyumcukent İhlas Yuva Doğu Sanayi Mimar Sinan: (M1B) 15 Temmuz Halkalı Caddesi Atatürk Mahallesi (M7) Bahariye Masko İkitelli Sanayi: (M3) Ziya Gökalp Mahallesi Olimpiyat: (M11)
M10 Pendik Merkez: (B1) (YHT) Kaynarca Merkez: (M4A) Fevzi Çakmak - Hastane: (M4A) Yayalar - Şeyhli: (M4A) Kurtköy: (M4A) Sabiha Gökçen Havalimanı: (M4A) Teknopark: (M4A) Yenişehir: (M4A) Kurtköy YHT/ViaPort: (M4A)
M11 Gayrettepe: (M2) (Metrobüs) Kâğıthane: (M7) Hasdal Kemerburgaz Göktürk İhsaniye Uydu Terminali İstanbul Havalimanı / Airport Kargo Terminali Taşoluk Arnavutköy Fenertepe Kayaşehir Merkez: (M3) Olimpiyat: (M9) Halkalı Stadı: (M7) Halkalı: (M1B) (B1) (B2) (YHT)
M12 60. Yıl Parkı Tütüncü Mehmet Efendi: (B1) Sahrayıcedit Yenisahra: (M4A) Ataşehir Finans Merkezi Site: (M13) Atakent Çarşı: (M5) SBÜ Hastanesi Kâzım Karabekir: (M14)
M13 Yenidoğan Soğukpınar Cumhuriyet Aydınlar Sarıgazi: (M5) Emek Esenkent Dudullu OSB İMES: (M8) Şerifali Tatlısu Site: (M12) Esatpaşa Mobilyacılar Çarşısı Ünalan: (M4) (Metrobüs) Söğütlüçeşme: (B1) (YHT) (Metrobüs)
M14 Altunizade: (M5) (Metrobüs) Ferah Mahallesi Çamlıca Camii Bosna Bulvarı Yavuztürk Mahallesi Kâzım Karabekir: (M12)
Izvori
Vanjske poveznice Informacije o Tünelu Metro Karta Planovi za budući razvoj mreže (turski jezik)
Kategorija:Podzemna željeznica Kategorija:Promet u Istanbulu Kategorija:Kopneni promet u Turskoj