Talijanska Republika svojim Ustavom iz 1948. predviđa unutrašnje državno ustrojstvo, kojeg čini 20 regija (it: Sg. regione; Pl. regioni) ili pokrajina, koje su utemeljene na osnovi različitih historijskih, geografskih, kulturnih i privrednih kriterija. Talijanskim regijama ustavom je zajamčena određena količina samostalnosti. Pet regija ima poseban status samostalnosti, a to su regije: Furlanija-Julijska krajina, Sardinija, Sicilija, Trentino-Južni Tirol i Valle d'Aosta.
Posljednjih godina su se u talijanskom političkom krajoliku pojavile određene tenzije za još većom samostalnosti regija, pa čak i odvajanjem od države. Jedna od političkih partija koja se najglasnije zauzima za to je nacionalistička Lega Nord talijanskog političara Umberta Bossija.
Svaka od talijanskih regija ima svoj parlament i vladu (Giunta Regionale) na čijem čelu se nalazi predsjednik.
Nazivi i položaj
Na sljedećoj tablici nalaze nazivi 20 talijanskih regija, grupiranih po geopolitičkim zonama, s nazivom glavnog mjesta, kraticom i brojem koji pokazuje položaj regije na karti.
mini|300px|Regije Italije s brojevima Skupina Regija Glavno mjesto Kratica Br. na karti Sjeverozapadna Italija 20px Ligurija (Liguria) Genova LIG 10 20px Lombardija (Lombardia) Milano LOM 11 20px Pijemont (Piemonte) Torino PMN 14 20px Valle d'Aosta* Aosta VAO 2 Sjeveroistočna ItalijaEmilia-Romagna Bologna EMR 7 20px Furlanija-Julijska krajina (Friuli-Venezia Giulia)* Trst (Trieste) FVG 8 20px Trentino-Južni Tirol (Trentino-Alto Adige)* Trento TAA 17 20px Veneto Venecija (Venezia) VEN 20 Središnja Italija 20px Lacij (Lazio) Rim (Roma) LAZ 9Marke (Marche) Ancona MAR 12 20px Toskana (Toscana) Firenca (Firenze) TOS 18 20px Umbrija (Umbria) Perugia UMB 19 Južna Italija 20px Abruzzo L'Aquila ABR 1 20px Basilicata Potenza BAS 4 20px Kalabrija (Calabria) Catanzaro CAL 5 20px Kampanija (Campania) Napulj (Napoli) CAM 6 20px Molise Campobasso MOL 13 20px Apulija (Puglia) Bari PUG 3 Otočna Italija 20px Sardinija (Sardegna)* Cagliari SAR 15 20px Sicilija (Sicilia)* Palermo SIC 16 * autonomne regije s posebnim statusom.
Autonomne regije s posebnim statusom
Pet talijanskih regija imaju poseban status, koji je zagarantiran talijanskim ustavom.
Ovaj poseban status jamči širu autonomiju od ostalih regija, pogotovo u financijskom smislu. Četiri autonomne regije uspostavljene su 1948. godine. Sicilija i Sardinija ovaj su status dobile zbog jakog pokreta za autonomiju, djelomično i separatističkog na Siciliji. Valle d'Aosta ima ovaj status kako bi se zaštitila frankofonska manjina, a Trentino-Južni Tirol kako bi se zaštitila germanofona manjina, kao što je određeno sporazumom Gruber-De Gasperi. Godine 1963. poseban status dobila je regija Furlanija-Julijska krajina.
Stanovništvo
Ova tablica sadrži podatke o broju stanovnika, površini i gustoći stanovništva, glavnom mjestu, broju općina i pokrajina po regijama.
Regija Glavno mjesto Stanovništvo (stan.) Površina (km) Gustoća (stan./km) Pokrajine OpćineLombardija*Milano 9432554 23861 396,5 11 1546KampanijaNapulj 5801931 13592 424,5 5 551LacijRim 5312403 17210 302,1 5 378SicilijaPalermo 5168996 25701 201,3 9 390VenetoVenecija 4627694 18390 246,2 7 581PijemontTorino 4314677 25398 165,9 8 1206Apulija*Bari 4120707 19364 209,6 5 258Emilia-RomagnaBologna 3983346 22122 180,1 9 341ToskanaFirenca 3497806 22990 152,1 10 287KalabrijaCatanzaro 2011466 15083 133,4 5 409SardinijaCagliari 1631880 24090 67,7 8 377LigurijaGenova 1571783 5421 289,9 4 235Marke*Ancona 1470581 9695 151,7 4 246AbruzzoL'Aquila 1262392 10793 117,0 4 305Furlanija-Julijska krajinaTrst 1165761 7712 151,2 4 219Trentino-Južni TirolTrento 940016 13599 69,1 2 339UmbrijaPerugia 825826 8454 97,7 2 92BasilicataPotenza 597768 9992 59,8 2 131MoliseCampobasso 320601 4438 72,2 2 136Valle d'AostaAosta 119548 3266 36,6 0 74 Ukupno 56977736 301171 189,2 106 8101 * novoosnovane pokrajine postat će aktivne 2009. godine
Podaci ISTAT-a - 2001. godine.
Vanjske poveznice
Regionalne vlade Italije na Italia.gov.it Regionalne vlade Italije na Governo.it