Pobuna Basmačija ili Pokret Basmačija (ruski: басмачество, basmachestvo) bio je ustanak protiv ruske carske i sovjetske vladavine, kojeg su pokrenuli muslimanski, uglavnom turkijski narodi Srednje Azije od 1916. do 1934. godine. Završio je sovjetskom pobjedom.
Korijeni pokreta leže u nasilju iz 1916. godine, koje je izbilo nad muslimana od strane Ruskog Carstva za vrijeme Prvog svjetskog rata.Victor Spolnikov, "Impact of Afghanistan's War on the Former Soviet Republics of Central Asia," in Hafeez Malik, ed, Central Asia: Its Strategic Importance and Future Prospects (New York: St. Martin's Press, 1994.), 101.U mjesecima nakon listopada 1917. i Oktobarske revolucije, obnovilo se nasilje iz kojeg se razvio veliki ustanak sa središtem u Ferganskoj dolini i uskoro proširio preko cijelog sovjetskog Turkestana. Gerilski i konvencionalni rat trajali su godinama u različitim regijama, a nasilje je bilo i anti-sovjetsko i anti-rusko. Sovjete je predvodio Mihail Frunze, a muslimane Enver Paša. Poginulo je oko 500 Sovjeta i nepoznat broj muslimana.
Sovjetski Savez dopustio je islamsko bogoštovlje sredinom 1920-ih. Crvena armija poduzimala je vojne operacije te je pobuna Basmačija slabila.Michael Rywkin, Moscow's Muslim Challenge: Soviet Central Asia (Armonk: M. E. Sharpe, Inc, 1990.), 41. Iako se otpor ponovno rasplamsao kao odgovor na kolektivizacijuMartha B. Olcott, "The Basmachi or Freemen's Revolt in Turkestan, 1918-24," Soviet Studies, Vol. 33, No. 3 (Jul., 1981.), 361. i sovjetizaciju Srednje Azije ubrzo je prestao.
Izvori
Kategorija:Kirgiska Sovjetska Socijalistička Republika Kategorija:Uzbečka Sovjetska Socijalistička Republika Kategorija:Turkmenska Sovjetska Socijalistička Republika Kategorija:Tadžička Sovjetska Socijalistička Republika Kategorija:Povijest Rusije Kategorija:Povijest Sovjetskoga Saveza