Nell'antica Roma un conventus iuridicus era una suddivisione amministrativa di alcune province (Dalmazia, Betica, Lusitania, Tarraconense, Asia) con funzioni di distretto giudiziario. Il capoluogo era sede della corte distrettuale e dell'assemblea distrettuale composta dai notabili con cittadinanza romana delle principali città del distretto.
Conventus Iuridici Notizie sui conventus sono riportate nella Historia Naturalis di Plinio il Vecchio.
Hispaniae thumb|upright=1.8|Province e conventus della Spagna romana.
Betica I conventus iuridici erano quattro «Iuridici conventus ei IIII: Gaditanus, Cordubensis, Astigitanus, Hispalensis». (N.H. III, 7):
Gaditano, con sede a Gades (Cadice) Cordovese, con sede a Corduba (Cordova) Astigitano, con sede a Astigi (Écija) Ispalese, con sede a Hispalis (Siviglia)
Tarraconense I conventus erano sette «Nunc universa provincia dividitur in conventus VII, Carthaginiensem, Tarraconensem, Caesaraugustanum, Cluniensem, Asturum, Lucensem, Bracarum». (N.H. III, 18):
Cartaginese, con sede a Carthago Nova (Cartagena) Tarraconese, con sede a Tarraco (Tarragona) Cesaraugustano, con sede a Caesaraugusta (Saragozza) Cluniense, con sede a Clunia (Alto de Castro) degli Asturi, con sede ad Asturica Augusta (Astorga) Lucense, con sede a Lucus Augusti (Lugo) dei Bracari, con sede a Bracara Augusta (Braga)
Lusitania I conventus erano tre «Universa provincia dividitur in conventus tres, Emeritensem, Pacensem, Scalabitanum». (N.H. IV, 117):
Emeritense, con sede ad Emerita Augusta (Mérida) Pacense, con sede a Pax Iulia (Beja) Scalabitano, con sede a Scallabis (Santarém)
Illyricum (Dalmazia) I conventus erano tre:
Scardonitano, con sede a Scardona «Conventum Scardonitanum». (N.H. III, 139) Salonense, con sede a Salona «Liburniae finis et initium Delmatiae [...] Salona». (N.H. III, 141) Naronense, con sede a Narona, presso Metković) «Narona colonia tertii conventus». (N.H. III, 142)
Asia I conventus (o iurisdictiones) erano otto:
Cibiratico, con sede a Cibyra «Una appellatur Cibyratica». (N.H. V, 105) Sinnadense, con sede a Synnada «Alter conventus a Synnade accepit nomen». (N.H. V 105) Apamense, con sede ad Apamea «Tertius Apameam vadit». (N.H. V, 106) Alabandense, con sede ad Alabanda «Alabanda libera, quae conventum eum cognominavit». (N.H. V, 107) Sardense, con sede a Sardes (Sardi) «Sardiana nunc appellatur ea iurisdictio». (N.H. V, 111) Smirnense, con sede a Smyrna Zmyrnaeum conventum». (N.H. V, 120) Adramitteo, con sede a Adramyttium (Edremit) «Conventum Adramytteos». (N.H. V, 122) Pergameno, con sede a Pergamum (Bergama) «Pergamena velut eius tractus iurisdictio». (N.H. V, 126)
Note
Voci correlate Diocesi (impero romano) Provincia romana
Altri progetti
Collegamenti esterni
Categoria:Istituzioni e cariche romane