ウオノコバン(魚の小判) は、等脚目ウオノエ科ウオノコバン属 Nerocila に分類される甲殻類の総称で、海水魚の体表に外部寄生する寄生虫である。狭義にはそのうちの一種()を指す。

体長は2 cmほど。和名通り小判型の体型で、同じ等脚類のフナムシやダンゴムシに似た形態をしている。尾肢は比較的発達して尾扇を形成し、両側に広がる。丈夫な脚で海水魚の体表にしがみつき体液を吸うが、ヒトに寄生することはない。ウオノコバン属にはおよそ40種がおり、寄生する魚類も多岐にわたる。

分類 おもにWorld Marine, Freshwater and Terrestrial Isopod Crustaceans database (2026) での有効種を示す。 Schiödte & Meinert, 1881 Dana, 1853 Bowman & Tareen, 1983 Bruce, 1987 Bunkley-Williams & Williams, 1999 (Risso, 1816) Leach, 1818 Schioedte & Meinert, 1881 Miers, 1880 H. Milne Edwards, 1840 Kawanishi, 2026 チヨコバンRyota Kawanishi, “Nerocila domotoae (Crustacea: Isopoda: Cymothoidae), a New Fish-Parasitic Isopod from Japanese Waters,” Species Diversity, Volume 31, Issue 2, Japanese Society of Systematic Zoology , 2026, Pages 253-261. H. Yu & Li, 2002 Searle, 1914 Pillai, 1954 (Fabricius, 1787) Cunningham, 1871 Schioedte & Meinert, 1881 Shyamasundari, Hanumantha Rao & Jalaj Kumari, 1990 Ahmed, 1970 Schioedte & Meinert, 1881 ウオノコバン Bowman & Tareen, 1983 (Say, 1818) Budde-Lund, 1908 Bruce, 1987 Miers, 1880 Bovallius, 1887 Öktener, Tuncer & Trilles, 2020 Hale, 1940 Harger, 1873 (Guérin, 1832) Bleeker, 1857 イワシノコバン Bal & Joshi, 1959 Rameshkumar, Ravichandran & Trilles, 2011 Jalaja Kumari, Hanumantha Rao & Shyamasunadri, 1987 Schioedte & Meinert, 1881 Koelbel, 1879 Schioedte & Meinert, 1881 Bowman & Tareen, 1983 Bleeker, 1857 Dana, 1853 (Miers, 1878) トビウオノコバン Bleeker, 1857

参考文献