「名の諳誦」(めいのあんしょう、 、ナヴナスルル)とは、『スノッリのエッダ』第2部「詩語法」の末尾にある、スルル(覚え歌、数え歌)の形式をした部分のことである。およそ100スタンザにわたる。写本への収録状況や脈絡のなさなどから後世の付加あるいは昔の資料の引用部などと考えられ、独立して扱われている。編者・翻訳者によっては、この部分を省略することもある。単に「諳誦」(, スルル)と呼ばれていることもある。

この部分では、神、巨人、人物、動物、武器など多種多様な事物について、詩に用いることができる名詞(やケニングを含む)を韻を踏んで一覧している。

この韻文は、『スノッリのエッダ』のすべての写本に収録されているわけではない。主要な4冊の写本のうち王の写本 (GkS 2367 4to; R), ユトレヒト写本 (Utrecht 1374; T) の2冊、その他 AM 748 I b 4to (A), AM 757 a 4to (B), AM 748 II 4to (C) の3冊のみに収録されている: p. xv.。また5冊のうち、AM 748 I b 4to と AM 757 a 4to の2冊では内容が大きく増補されているが、これら2冊は「詩語法」自体に関しては不完全な写本である。そのため、「名の諳誦」の部分はおそらくスノッリの原著にはなく、後世に付加されたのであろうと考えられているSverrir Tómasson, "The Middle Ages: Old Icelandic Prose" in A History of Icelandic Literature, ed. Daisy Neijmann, Histories of Scandinavian Literature 5, Lincoln, Nebraska/London: University of Nebraska with The American-Scandinavian Foundation, 2006, ISBN 978-0-8032-3346-1, pp. 64-173, p. 157.。 その内容から、「詩語法」の情報源の一つであったのかもしれないとする説もあるFaulkes (1987): p. xii; (1995 reissued): p. xvi.Jan de Vries, Altnordische Literaturgeschichte volume 2, Berlin: de Gruyter, 1967, pp. 225-26. 。

構成 「名の諳誦」の各章の主題を一覧する。また各校訂版の対応する章番号・頁番号などを附す。

№ 内容 各写本における収録順 Skaldic 主題 古ノルド語 書き出し 詩節数 R,T,C A B 章番号 章題 頁番号 章番号 章題 頁番号 1 5 1 1 2 Ⅳ. a. 322 - 323 Ⅳ. a. 658 - 658 Sækonunga heiti — Þul Sækonunga III 2 王 3 - 2 1 Ⅳ. hh. 336 - 336 Ⅴ. hh. 671 - 671 Konunga heiti — Þul Konunga III 3 ドヴェルグ 6 - 3 3 Ⅳ. ii. 336 - 337 Ⅴ. ii. 672 - 672 Dverga heiti — Þul Dverga III 4 男性の巨人 (1) 6 2 4 4 Ⅳ. b. 323 - 324 Ⅳ. b. 658 - 659 Jǫtna heiti I — Þul Jǫtna I III 5 男性の巨人 (2) 3 6 5 5 Ⅳ. f. 325 - 325 Ⅳ. f. 660 - 660 Jǫtna heiti II — Þul Jǫtna II III 6 女性の巨人 5 3 6 6 Ⅳ. c. 324 - 324 Ⅳ. c. 659 - 660 Trollkvenna heiti — Þul Trollkvenna III 7 オーディン 8 - 7 7 Ⅳ. jj. 337 - 338 Ⅴ. jj. 672 - 673 Óðins nǫfn — Þul Óðins III 8 男性のアース神族 (1) 1 5 8 8 Ⅳ. e. 325 - 325 Ⅳ. e. 660 - 660 Ása heiti I — Þul Ása I III 9 トール 1 4 9 9 Ⅳ. d. 324 - 324 Ⅳ. d. 660 - 660 Þórs heiti — Þul Þórs III 10 男性のアース神族 (2) 1 7 10 10 Ⅳ. g. 325 - 325 Ⅳ. g. 660 - 661 Ása heiti II — Þul Ása II III 11 女性のアース神族 5 8 11 11 Ⅳ. h. 325 - 326 Ⅳ. h. 661 - 661 Ásynja heiti — Þul Ásynja III 12 女性 1 9 12 12 Ⅳ. i. 326 - 326 Ⅳ. i. 661 - 661 Kvenna heiti — Þul Kvenna I III 13 男性 10 10 13 13 Ⅳ. j. 326 - 327 Ⅳ. j. 661 - 663 Manna heiti — Þul Manna III 14 戦 2 11 14 14 Ⅳ. k. 327 - 327 Ⅳ. k. 663 - 663 Orrostu heiti — Þul Orrostu III 15 剣 12 12 15 15 Ⅳ. l. 327 - 329 Ⅳ. l. 663 - 664 Sverða heiti — Þul Sverða III 16 斧 1 13 16 16 Ⅳ. m. 329 - 329 Ⅳ. m. 664 - 664 Øxar heiti — Þul Øxar III 17 槍 1 14 17 17 Ⅳ. n. 329 - 329 Ⅳ. n. 664 - 665 Spjóts heiti — Þul Spjóts III 18 矢 2 15 18 18 Ⅳ. o. 329 - 329 Ⅳ. o. 665 - 665 Ǫrvar heiti — Þul Ǫrvar III 19 弓 1 16 19 19 Ⅳ. p. 329 - 329 Ⅳ. p. 665 - 665 Boga heiti — Þul Boga III 20 武器 1 17 20 20 Ⅳ. q. 329 - 329 Ⅳ. q. 665 - 665 Vápna heiti — Þul Vápna III 21 盾 3 18 21 21 Ⅳ. r. 330 - 330 Ⅳ. r. 665 - 665 Skjaldar heiti — Þul Skjaldar III 22 兜 2 19 22 22 Ⅳ. s. 330 - 330 Ⅳ. s. 665 - 666 Hjálms heiti — Þul Hjálms III 23 鎖帷子 1 20 23 23 Ⅳ. t. 330 - 330 Ⅳ. t. 666 - 666 Brynju heiti — Þul Brynju III 24 海 4 21 24 24 Ⅳ. u. 330 - 331 Ⅳ. u. 666 - 666 Sjóvar heiti — Þul Sjóvar III 25 川 6 22 25 25 Ⅳ. v. 331 - 331 Ⅳ. v. 666 - 667 Á heiti — Þul Á III 26 魚 4 23 26 26 Ⅳ. x. 331 - 332 Ⅳ. x. 667 - 667 Fiska heiti — Þul Fiska III 27 鯨 2 24 27 27 Ⅳ. y. 332 - 332 Ⅳ. y. 667 - 668 Hvala heiti — Þul Hvala III 28 舟 10 25 28 28 Ⅳ. z. 332 - 333 Ⅳ. z. 668 - 669 Skipa heiti — Þul Skipa III 29 大地 2 26 29 29 Ⅳ. æ. 333 - 334 Ⅳ. æ. 669 - 669 Jarðar heiti — Þul Jarðar III 30 樹 3 - 30 30 Ⅳ. kk. 338 - 338 Ⅴ. kk. 673 - 673 Viðar heiti — Þul Viðar III 31 牛 4 27 31 31 Ⅳ. ö. 334 - 334 Ⅳ. ö. 669 - 669 Øxna heiti — Þul Øxna III 32 羊 1 28 32 32 Ⅳ. aa. 334 - 334 Ⅳ. aa. 670 - 670 Hrúts heiti — Þul Hrúts III 33 山羊 2 29 33 33 Ⅳ. bb. 334 - 334 Ⅳ. bb. 670 - 670 Hafrs heiti — Þul Hafrs III 34 熊 1 30 34 34 Ⅳ. cc1. 335 - 335 Ⅳ. cc1. 670 - 670 Bjarnar heiti — Þul Bjarnar III 35 鹿 1 31 35 35 Ⅳ. cc2. 335 - 335 Ⅳ. cc2. 670 - 670 Hjartar heiti — Þul Hjartar III 36 豚 1 32 36 36 Ⅳ. dd. 335 - 335 Ⅳ. dd. 670 - 670 Galtar heiti — Þul Galtar III 37 狼 2 33 37 37 Ⅳ. ee. 335 - 335 Ⅳ. ee. 670 - 671 Vargs heiti — Þul Vargs III 38 天 (1) 1 34 38 38 Ⅳ. ff. 335 - 335 Ⅳ. ff. 671 - 671 Himins heiti I — Þul Himins I III 39 太陽 1 35 39 39 Ⅳ. gg. 335 - 336 Ⅳ. gg. 671 - 671 Sólar heiti — Þul Sólar III 40 月 1 - 40 40 Ⅳ. ll. 338 - 338 Ⅴ. ll. 674 - 674 Tungls heiti — Þul Tungls III 41 日 1 - 41 41 Ⅳ. mm. 338 - 338 Ⅴ. mm. 674 - 674 Dœgra heiti — Þul Dœgra III 42 天 (2) 1 - 42 42 Ⅳ. nn. 338 - 338 Ⅴ. nn. 674 - 674 Himins heiti II — Þul Himins II III 43 風 2 - 43 43 Ⅳ. oo. 338 - 339 Ⅴ. oo. 674 - 674 Veðra heiti — Þul Veðra III 44 火 4 - 44 44 Ⅳ. pp. 339 - 339 Ⅴ. pp. 674 - 675 Elds heiti — Þul Elds III 45 蛇 4 - 45 45 Ⅳ. qq. 339 - 340 Ⅴ. qq. 675 - 675 Orma heiti — Þul Orma III 46 馬 4 - 46 46 Ⅳ. rr. 340 - 340 Ⅴ. rr. 675 - 676 Hesta heiti — Þul Hesta III 47 鷹 2 - 47 47 Ⅳ. ss. 340 - 340 Ⅴ. ss. 676 - 676 Hauks heiti — Þul Hauks III 48 大鴉 2 - 48 48 Ⅳ. tt. 340 - 341 Ⅴ. tt. 676 - 676 Hrafns heiti — Þul Hrafns III 49 雄鶏 1 - 49 49 Ⅳ. uu. 341 - 341 Ⅴ. uu. 676 - 676 Hana heiti — Þul Hana III 50 鷲 1 - 50 50 Ⅳ. vv. 341 - 341 Ⅴ. vv. 676 - 676 Ara heiti — Þul Ara III 51 鳥 7 - 51 51 Ⅳ. xx. 341 - 342 Ⅴ. xx. 677 - 677 Fugla heiti — Þul Fugla III 52 言い換えでない女性の同意語 3 - 52 - Ⅳ. yy. 342 - 342 Ⅴ. yy. 677 - 678 Kvenna heiti ókend — Þul Kvenna II III 53 思考と心臓 1 - 53 - Ⅳ. zz. 342 - 342 Ⅴ. zz. 678 - 678 Hugar heiti ok hjarta — Þul Hugar ok hjarta III 54 1 - 54 - Ⅳ. ææ. 342 - 342 Ⅴ. ææ. 678 - 678 Grýlu heiti — Þul Grýlu III 55 腕の各部 1 - 55 - Ⅳ. öö. 342 - 342 Ⅴ. öö. 678 - 678 Heiti á hendi — Þul á hendi III 56 ヴァルキュリャ 2 - 56 - Ⅳ. aaa. 343 - 343 Ⅴ. aaa. 678 - 678 Heiti valkyrja — Þul Valkyrja III 57 島 7 - 59 - Ⅳ. bbb. 343 - 344 Ⅴ. bbb. 678 - 679 Eyja heiti — Þul Eyja III 58 フィヨルド 1 - 60 - Ⅳ. ccc. 344 - 344 Ⅴ. ccc. 679 - 679 Þul Fjarða 1 III 59 穀物 2 - 61 - Ⅳ. ddd. 344 - 344 Ⅴ. ddd. 680 - 680 Sáðs heiti — Þul Sáðs III 60 海王(宮廷律) 1 - ? - Ⅲ. a. 322 - 322 Ⅲ. 1. 657 - 657 Heiti for sea-kings — Þul Sea-kings III 61 女性(宮廷律) 2 - 57 - Ⅲ. b. 322 - 322 Ⅲ. 2. 657 - 657 Heiti for women — Þul Women III 62 島(宮廷律) 1 - 58 - Ⅲ. c. 322 - 322 Ⅲ. 3. 657 - 657 Heiti for islands — Þul Islands III 63 波(宮廷律) 1 - 62 - Ⅲ. d. 322 - 322 Ⅲ. 4. 657 - 658 Þul Waves 1 III

脚注

参考文献

(電子テクスト Jörmungrund版 章 hh. - ddd.) (電子テクスト heimskringla.no版)

外部リンク

heimskringla.no: Nafnaþulur - 底本はグヴズニ・ヨウンソン (Guðni Jónsson) 編 Edda Snorra Sturlusonar。付録として収録されている。 heimskringla.no - Den norsk-islandske skjaldedigtning > B1 > ... > I: Þulur > IV. Remser fra Snorra Eddas håndskrifter heimskringla.no - Den norsk-islandske skjaldedigtning > B1 > ... > I: Þulur > V. Tillæg fra 748, 757 - 王の写本・ユトレヒト写本版の「名の諳誦」。フィンヌル・ヨウンソン編 Den norsk-islandske Skjaldedigtning(1912-15年)とアンソニー・フォークス編 Edda — Skáldskaparmál(1998年)のものを並べている。(参考:) - AM 748 I b 4to, AM 757 a 4to 版の「名の諳誦」。フィンヌル・ヨウンソン編(1912-15年)と Ernst Albin Kock 編のものを並べている。 Nafnaþulur, Old Norse version Nafnaþulur in Old Norse and English parallel (verses 1-20; continues: Prose Edda homepage)