left|thumb|200px Monegh (Todesch: München, Bavares: Minga/Mingga) a l'è la capital de la Bavaria e cont i so 1,45 milion de sgent a l'è anca la cità Bavaresa pussee granda, la tersa cità de la Germania, e la dodesesema cità de l'Uniun Europea. Monegh a l'è vun di center economegh, colturai e stradai pussee important de tuta la Federazzion Todesca e anca vun di sit pussee danaros de tut'Europa.
Geografia fisega Territori
La cità la vegn traversada de l'Isar e a sud a gh'inn bosch de conifere con lagh de grand estension, vers ovest, el lagh de Starnberg e l'Ammersee. Dista de Berlin e da Amburgh.
Clima Monegh el gh'ha ha un clima continental, influenzad fess de la posizzion geografega arenta ai Alp. La media annua di precipitazzion a l'è in sui millimeter. I pioeuve despess riven forte e improvise, soratut in de la stagion estiva. I mes estiv a inn quei indova che a gh'inn i pussee precipitazzion atmosfereghe, grazzia anca a l'efet de la cadena alpina a sud che la fa de barrera naturala in del blocà i perturbazzion de N-NO. In estad, in di longh period anticiclonegh, Monegh el poeul rivà a temperadure elevade (de 30 grad con guzze de ), soratut in di mes de luj e agost (record de massima assoluda de el 27 de luj 1983).
Per l'oltituden (el center citadin a l'è a ) e la visinanza di pendis nord do Alp, l'invern bavares a l'è relativament longh e frecc.
La fioca la vegn sgiò de frequent de november a april (in media circa l'ann) e annualment se registren in media 105 dì de frecc. I temperadure medie de genar a inn de per i massime e de per le minime, anca se se poeul rivà a valor pussee bass (squas ogne invern se registren valor pussee bass de , ma in d cors di pussee frecc invern del passad si podeva andà anca sota i ). In de l'invern i vent frecc del nord troeuven nissun ostacol e investen in pien la Baviera. El poeul fiocà per divers dì, e i temperadure se mantegnen per longh period sota del zer (record de minima assoluda el 12 febrar 1929).
L'escursione termega in tra estad e invern, ma anca in tra dì e noeucc la poeul vesser estrema. El capita despess che el bofi el Föhn, el vent cold de crodada di Alp che el porta temperadure elevade foeura norma e valori bass fess de umidità relativa. Di voeulte in pien invern a causa de quell vent chì se riva a temperadure de / che in poche ore fann deslenguà la fioca in terra (de chì el nom de vent mangia-fioca). El Föhn a l'è semper sociad a cel limpid e otima visibilità, de indova el vegn el famos det todesch bloeu ciar coma el cel de la Baviera.
Riferiment
Categoria:Cità de la Germania