L'Asphodelus l'è 'n zèner de piànte erbàcee bienàle o perèni che fà part de la famìa botànica de le Xanthorrhoeaceae. Le costetöés el zèner tìpich de la sotafamìa de le Asphodeloideae che fìna a póch tép endré, prìma de éser includìda endèle Xanthorrhoeaceae, la gh'ìa ranch de famìa endependènta. I è piànte uriginàrie del sud e del cèntrode l'Europa ma le s'è difundìde en töt el mónt come piànte ornamentàle per vìa dei sò bèi fiùr e del fat che i è fàcii de fà nì sö e de cürà.
Descrisiù I è piànte de sòlet tüberùze e col gamp ramificàt. Le gà fòie piàne o fistulùze, töte bazài. I fiùr i è reünìcc en gràte o panòcie; le g'ha i pedezèi brateàcc e articolàcc e i tépali, praticamènt töcc precìs entra de lur, en bris saldàcc ensèma a la bàze; i stam i g'ha la bàze piö làrga, papilùza, chèi intèrni piö lónch che chèi estèrni. El stil l'è giü sul. El fröt l'è 'na càpsula col pereànse töt o parsialmènt persistènt, e con 1 o 2 granì de somésa per ògna lòculo.Valdés B., Asphodelus en Flora Vascular de Andalucía Occidental
Spéci acetàde Asphodelus acaulis Desf. Asphodelus aestivus Brot. Asphodelus albus Mill. Asphodelus ayardii Jahand. & Maire Asphodelus bakeri Breistr. Asphodelus bento-rainhae P.Silva Asphodelus cerasifer Gay Asphodelus cerasiferus J.Gay Asphodelus fistulosus L. Asphodelus gracilis Braun-Blanq. & Maire Asphodelus lusitanicus Cout. Asphodelus macrocarpus Parl. Asphodelus microcarpus Salzm. & Viv. Asphodelus ramosus L. Asphodelus refractus Boiss. Asphodelus roseus Humbert & Maire Asphodelus serotinus Wolley-Dod Asphodelus tenuifolius Cav. Asphodelus viscidulus Boiss.Asphodelus en The Plant List, vers. 1.1, 2013
Curiuzità Endèla Grécia antìca, se mitìa i asfodeli sö la tómba dei mórcc e i vignìa dopràcc endèle cerimònie de òbet, perchè se cridìa che i aidiàes a fà pasà 'l mórt endèi Camp Elìzi, che i sarès stàcc tapesàcc de chèsti fiùr.
Riferimèncc
Categoria:Xanthorrhoeaceae