I element sintétich a hinn element minga stàbil, cunt una mèza vída inscí cürta (da i fraziun piscítt del segund a un quaj miliun de ann), relativament a la vída de la Tèra, ch'al sa pö dí ca tüt i àtum ca gh'eren quand la s'è furmàda s'hinn desfaa cumpletament. Dunca, sa cugnüssenn dumà perchè sa fúrmenn in di reatur nüclear upür in di aceleradur de partisèj. Ul prim element sintétich a l'è staa ul tecnézi, ca l'è andaa a impiení un bögg in de la taula periòdica: la descuvèrta de la sò mèza vída (4,2 miliun de ann) la metüü in ciar ca ga na pudéva vèss pü in natüra, vist ca tüt quèll c'al g'era al mument de la furmaziun del pianéta a l'è naa desfaa.
I element sintétich a hinn (indicaa anca ul nümer atòmich): Tecnézzi, 43 Prumézzi, 61 Element trans-ürànich: Netüni, 93 Plütòni, 94 Ameríci, 95 Cüri, 96 Berchéli, 97 Califòrni, 98 Einsteini, 99 Férmi, 100 Mendelévi, 101 Nubéli, 102 Laurénzi, 103 Rüterfòrdi, 104 Dübni, 105 Seabòorghi, 106 Bohri, 107 Àssi, 108 Meitneri, 109 Darmstàdi, 110 Röntgéeni, 111 Unünbi, 112 Unüntrí, 113 Unünquàdi, 114 Unünpénti, 115 Unünèxi, 116
In de la lista gh'hinn denter anca i element ch'hinn minga staa ammò descuvert: Unünsèpti, 117 Unünòcti, 118
Categoria:Tavola periodega