Антимикробик ― агенс што ги убива микроорганизмите или го запира нивниот раст. Антимикробиците може да бидат групирани според микроорганизмите против кои првенствено дејствуваат. На пример, антибиотиците се користат против бактерии, а антигабиците се користат против габите. Тие можат да се класифицираат и според нивната функција. Средствата кои ги убиваат микробите се микробициди, додека оние кои само го инхибираат нивниот раст се нарекуваат бактериостатски агенси. Употребата на антимикробни лекови за лекување на инфекции е позната како антимикробна хемотерапија, додека употребата на антимикробни лекови за спречување на инфекција е позната како антимикробна профилакса.
Главните класи на антимикробни агенси се средства за дезинфекција (неселективни средства, како што е белилото), кои убиваат широк спектар на микроби на неживите површини за да се спречи ширењето на болеста, антисептиците (кои се нанесуваат на живото ткиво и помагаат во намалување на инфекцијата за време на операцијата) и антибиотици (кои ги уништуваат микроорганизмите во телото). Поимот „антибиотик“ првично ги опишал само оние формулации добиени од живи микроорганизми, но сега се применува и на синтетички агенси, како што се сулфонамиди или флуорохинолони. Иако поимот порано бил ограничен на антибактериски средства (и често се користи како синоним за нив од медицинските работници и во медицинската книжевносто), неговиот контекст се проширил за да ги вклучи сите антимикробни средства. Антибактериските агенси може дополнително да се поделат на бактерицидни агенси, кои ги убиваат бактериите и бактериостатски агенси, кои го забавуваат или запираат бактерискиот раст. Како одговор, понатамошниот напредок во антимикробните технологии резултирало со решенија кои можат да го надминат едноставното инхибирање на растот на микробите. Наместо тоа, развиени се одредени видови на порозни медиуми за убивање на микробите при контакт.
Историја Антимикробната употреба е вообичаена практика најмалку 2000 години. Античките Египќани и Старите Грци користеле посебни калапи и растителни екстракти за лекување на инфекции.
Во 19 век, микробиолозите како Луј Пастер и Жил Франсоа Жубер забележале антагонизам меѓу некои бактерии и разговарале за заслугите на контролирањето на овие интеракции во медицината. Работата на Луј Пастер за ферментација и спонтано создавање довело до разлика помеѓу анаеробните и аеробните бактерии. Информациите што ги собрал Пастер го навеле Џозеф Листер да вклучи антисептички методи, како што се стерилизирање хируршки алатки и отстранување на рани во хируршки постапки. Спроведувањето на овие антисептички техники драстично го намалило бројот на инфекции и последователни смртни случаи поврзани со хируршки постапки. Работата на Луј Пастер во микробиологијата, исто така, доведе до развој на многу вакцини за опасни по живот болести како што се антракс и беснило. На 3 септември 1928 година, Александар Флеминг се вратил од одмор и открил дека петриевата чинија исполнета со стафилококи била одвоена во колонии поради антимикробната габа Penicillium rubens. Флеминг и неговите соработници се бореле да го изолираат антимикробното средство, но го навеле неговиот терапевтски потенцијал во 1929 година во Британски весник за опитна патологија. Во 1942 година, Хауард Флори, Ернст Чејн и Едвард Абрахам ја искористиле работата на Флеминг за прочистување и екстракција на пеницилин за медицински цели, со што ја добиле Нобеловата награда за медицина во 1945 година.
Хемиски десно|мини|184x184пкс| Селман Ваксман, кој бил награден со Нобеловата награда за медицина за развој на 22 антибиотици, особено стрептомицин.
Антибактериски средства Антибактериските средства се користат за лекување на бактериски инфекции. Антибиотиците главно се класифицирани како бета-лактами, макролиди, кинолони, тетрациклини или аминогликозиди. Нивната класификација во овие категории зависи од нивните антимикробни спектри, фармакодинамика и хемиски состав. Долготрајната употреба на одредени антибактериски средства може да го намали бројот на ентерични бактерии, што може да има негативно влијание врз здравјето. Потрошувачката на пробиотици и разумното јадење може да помогне да се замени уништената цревна флора. Може да се земе предвид пресадување на столица кај пациенти кои имаат потешкотии да се опорават од продолжен третман со антибиотици, како и за рекурентни инфекции со Clostridioides difficile.
Откривањето, развојот и употребата на антибактериски средства во текот на 20 век ја намалиле смртноста од бактериски инфекции. Ерата на антибиотици започнала со терапевтска примена на сулфонамидни лекови во 1936 година, по што следел „златен“ период на откривање од околу 1945 до 1970 година, кога биле откриени и развиени голем број структурно различни и високо ефективни средства. Од 1980 година, воведувањето на нови антимикробни агенси за клиничка употреба било намалено, делумно поради огромните трошоци за развој и тестирање на нови лекови. Напоредно, забележано е алармантно зголемување на антимикробната отпорност на бактерии, габи, паразити и некои вируси на повеќе постоечки агенси.
Антибактериските лекови се меѓу најчесто користените лекови и меѓу лековите кои најчесто ги злоупотребуваат лекарите, на пример, кај вирусни инфекции на дишниот пат. Како последица на широката и неразумна употреба на антибактериски средства, дојде до забрзана појава на патогени отпорни на антибиотици, што резултира со сериозна закана за светското јавно здравје. Проблемот со отпорот бара да се направат обновени напори за барање антибактериски агенси ефикасни против патогени бактерии отпорни на сегашните антибактериски средства. Можните стратегии кон оваа цел вклучуваат зголемено земање примероци од различни средини и примена на метагеномика за идентификување на биоактивни соединенија произведени од моментално непознати и некултурни микроорганизми, како и развој на библиотеки со мали молекули приспособени за бактериски цели.
Противгабични средства Антигабичните средства се користат за убивање или спречување на понатамошен раст на габите. Во медицината, тие се користат како третман за инфекции како што се спортско стапало, дерматофитоза и кандидијаза и делуваат со искористување на разликите помеѓу клетките на цицачите и габите. За разлика од бактериите, и габите и луѓето се еукариоти. Така, габичните и човечките клетки се слични на молекуларно ниво, што го отежнува наоѓањето цел за напад на антигабичен лек кој исто така не постои во организмот домаќин. Следствено, често има несакани ефекти на некои од овие лекови. Некои од овие несакани ефекти може да бидат опасни по живот ако лекот не се користи правилно.
Како и нивната употреба во медицината, често се бараат антигабични средства за контрола на мувла во затворен простор во влажни домашни материјали. Натриум бикарбонат (сода бикарбона) разнесен на површини делува како антигабичен. Друг антигабичен раствор кој се применува по или без минирање со сода е мешавина од водород пероксид и тенка површинска обвивка што ја неутрализира мувлата и ја капсулира површината за да спречи ослободување на спори. Некои бои, исто така, се произведуваат со додадено противгабично средство за употреба во области со висока влажност како што се бањи или кујни. Другите противгабични површински третмани обично содржат варијанти на метали за кои е познато дека го потиснуваат растот на мувлата, на пр. пигменти или раствори што содржат бакар, сребро или цинк. Овие раствори обично не се достапни за пошироката јавност поради нивната токсичност.
Антивирусни средства Антивирусни лекови се класа на лекови кои се користат специјално за лекување на вирусни инфекции. Како и антибиотиците, специфичните антивирусни средства се користат за специфични вируси. Тие треба да се разликуваат од вирицидите, кои активно ги деактивираат вирусните честички надвор од телото.
Многу антивирусни лекови се дизајнирани за лекување на инфекции од ретровирусите, вклучително и ХИВ. Важните антиретровирусни лекови ја вклучуваат класата на протеазни инхибитори. Херпесните вируси, најпознати по предизвикување херпес и генитален херпес, обично се третираат со нуклеозидниот аналог на ацикловир. Вирусниот хепатит е предизвикан од пет неповрзани хепатотропни вируси (AE) и може да се третира со антивирусни лекови во зависност од видот на инфекцијата. Некои вируси на грип А и Б станале отпорни на инхибитори на неураминидаза, како што е оселтамивир, и потрагата по нови супстанции продолжува.
Антипаразити Антипаразити се класа на лекови индицирани за третман на заразни болести како што се лајшманиоза, маларија и Шагасова болест, кои се предизвикани од паразити како што се нематоди, тении, метили и заразни праживотни. Антипаразитски лекови вклучуваат метронидазол, јодокинол и албендазол. Како и сите терапевтски антимикробни средства, тие мора да го убијат инфицирачкиот организам без сериозно оштетување на домаќинот.
Терапија со широк спектар Терапиите со широк спектар се активни против повеќе класи на патогени. Таквите терапевтски средства се предложени како потенцијални итни третмани за пандемии. Азитромицин во моментов е единствениот идентификуван терапевтски лек со широк спектар.
Нефармацевтски средства Широк спектар на хемиски и природни соединенија се користат како антимикробни средства. Органските киселини и нивните соли широко се користат во прехранбените производи, на пр. млечна киселина, лимонска киселина, оцетна киселина, било како состојки или како средства за дезинфекција. На пример, трупови од говедско месо често се прскаат со киселини, а потоа се исплакнуваат или се ставани на пареа, за да се намали преваленцата на ешерихија коли.
Површините од легура на бакар имаат природни суштински антимикробни својства и можат да убијат микроорганизми како што се E. coli и Staphylococcus. Агенција за заштита на животната средина на Соединетите Држави одобрила регистрација на 355 такви антибактериски легури на бакар. Покрај редовното чистење, како јавна хигиенска мерка се поставуваат и антимикробни бакарни легури во некои здравствени установи и транзитни системи на подземната железница. Бакарот, во облик на наночестички, се повеќе привлекува интерес за внатрешните антимикробни однесувања. Други катјони на тешки метали како што се Hg2+ и Pb2+ имаат антимикробно дејство, но можат да бидат токсични. Во последниве години, била истражувана антимикробната активност на координативните соединенија.
Традиционалните билкари користеле растенија за лекување на заразни болести. Многу од овие растенија се научно истражени за антимикробна активност, а некои растителни производи се покажа дека го инхибираат растот на патогени микроорганизми. Се чини дека одреден број од овие агенси имаат структури и начини на дејствување кои се разликуваат од оние на антибиотиците во моменталната употреба, што наведува дека вкрстената отпорност со средствата што веќе се користат може да биде минимална.
Есенцијални масла За многу есенцијални масла вклучени во хербалните фармакопеи се тврди дека поседуваат антимикробна активност, при што маслата од ловор, цимет, каранфилче и мајчина душица се пријавени како најмоќни во студиите со бактериски патогени од храната. Кокосовото масло е познато и по своите антимикробни својства. Активните состојки вклучуваат терпеноиди и вторични метаболити. И покрај нивната распространета употреба во алтернативната медицина, есенцијалните масла имаат ограничена употреба во признаената медицина. Додека 25 до 50% од фармацевтските соединенија се добиени од растително потекло, ниту едно не се користи како антимикробно, иако има зголемено истражување во оваа насока. Пречките за зголемена употреба во главната медицина вклучуваат слаб регулаторен надзор и контрола на квалитетот, погрешно означени или погрешно идентификувани производи и ограничени начини на испорака.
Антимикробни пестициди 230п|мини|Хемиски методи за контрола на микробниот раст