Џорџоне роден Џорџо Барбарели да Кастелфранко (1477–78 или 1473–74 – 17 септември 1510 година) бил италијански сликар од венецијанската школа за време на високата ренесанса, кој починал во своите триесетти. Тој е познат по неостварливиот поетски квалитет на неговата работа, иако само околу шест преживеани слики цврсто му се припишуваат. Неизвесноста околу идентитетот и значењето на неговото дело го направи Џорџоне една од најмистериозните фигури во европската уметност.
Заедно со неговиот помлад современ Тицијан, тој го основал венецијанското училиште за италијанско ренесансно сликарство, кое се одликува со употреба на боја и расположение.
Животопис Она што малку е познато за животот на Џорџоне е дадено во Животите на најизвонредните сликари, вајари и архитекти на Џорџо Вазари. Тој дошол од малиот град Кастелфранко Венето, 40 км во внатрешноста на Венеција. Неговото име понекогаш се појавува како Зорзо; варијантата Џорџоне (или Зорзон) може да се преведе „Големиот Џорџ“. Не е јасно колку рано во детството отишол во Венеција, но стилските докази ја поддржуваат изјавата на Карло Ридолфи дека таму служел чирак кај Џовани Белини; таму се населил и се издигнал како мајстор.
Современите документи покажуваат дека неговиот талент бил препознаен рано. Во 1500 година, кога имал дваесетти години, бил избран да слика портрети на дужот Агостино Барбариго и кондотиер Консалво Феранте. Во 1504 година, тој добил задача да наслика жртвеник во спомен на друг кондотиер, Матео Костанзо, во катедралата во неговиот роден град Кастелфранко. Во 1507 година, тој добил, по наредба на Советот на Десетте, делумно плаќање за слика (непозната тема) на која бил ангажиран за салата на публиката во Дуждовата палата. Од 1507 до 1508 година тој бил вработен, заедно со други уметници од неговата генерација, да ја украсува со фрески надворешноста на новоизградената германски трговска сала во Венеција, откако веќе направил слична работа на надворешноста на Куќата Соранзо, Куќа Гримани али Серви и други венецијански палати. Многу малку од оваа работа сега преживеала. мини| Лаура (1506), Уметничкоисториски музеј Виена, Австрија Вазари ја споменувал неговата средба со Леонардо да Винчи по повод посетата на тосканскиот мајстор на Венеција во 1500 година. Сите извештаи се согласуваат во претставувањето на Џорџоне како личност со истакнат и романтичен шарм, голем вљубеник и музичар, дадена да ја изрази во својата уметност сензуалната и имагинативна благодат, допрена со поетска меланхолија, на венецијанскиот живот од неговото време. Тие го претставуваат понатаму како да направил во венецијанското сликарство напредок аналоген на оној направен во тосканското сликарство од Леонардо повеќе од дваесет години претходно.
Тој бил многу тесно поврзан со Тицијан; додека Вазари велел дека Џорџоне бил господар на Тицијан, Ридолфи велел дека и двајцата биле ученици на Џовани Белини и живееле во неговата куќа. Тие работеле заедно на фреските на Фондако деи Тедески, а Тицијан завршил барем некои слики на Џорџоне по неговата смрт, иако кои остануваат многу контроверзни.
Џорџоне вовел и нов опсег на теми. Покрај жртвениците и портретите, тој сликал слики што не кажуваат никаква приказна, било библиска или класична, или ако се исповедаат дека раскажуваат приказна, го занемариле дејството и едноставно ги отелотворуваат во форма и боја расположение на лирски или романтични чувства, слично како што може да ги отелотвори музичарот во звуци. Иновирајќи со храброста и среќата на генијалноста, тој одредено време имал огромно влијание врз неговите современици и непосредни наследници во венецијанската школа, вклучувајќи ги Тицијан, Себастиано дел Пиомбо, Палма ил Векио, ил Кариани, Џулио Кампањола (и неговиот брат) па дури и на неговиот веќе еминентен мајстор Џовани Белини. Во венецијанското копно, Џорџионизам силно влијаел на Морто да Фелтре, Доменико Каприоло и Доменико Манчини.
Џорџоне починал од чума што тогаш беснеела, на 17 септември 1510 година. Обично се мислело дека тој умрел и бил погребан на островот Повеља во венецијанската лагуна, но архивскиот документ објавен за првпат во 2011 година ја ставиле неговата смрт на островот Лазарето Нуово; и двете се користеле како места за карантин во време на чума. Октомври 1510 година е исто така датум на писмо од Изабела д’Есте до еден венецијански пријател; барајќи од него да купи слика од Џорџоне; писмото покажува дека таа била свесна дека тој веќе е мртов. Значајно е што во одговорот еден месец подоцна се вели дека сликата не требала да се има по секоја цена.
Неговото име и дело продолжуваат да прават магија на потомството. Но, да се идентификува и дефинира, меѓу моштите на неговото време и училиште, точно што е тоа дело, и да се разликува од сличната работа на другите луѓе кои ги инспирирало неговото влијание, е многу тешка работа.
Работи десно|мини| Заспаната Венера (околу 1510), Галерија на старите мајстори, Дрезден, Германија За неговиот роден град Кастелфранко, Џорџоне ја насликал Кастелфранко Мадона, жртвеник во форма на сакра разговор- Мадона устоличена, со светци од двете страни кои формираат рамностран триаголник. Ова ѝ дало важност на позадината на пејзажот што означува иновација во венецијанската уметност, и брзо било проследено од неговиот мајстор Џовани Белини и други.Teresa Pignati in Jane Martineau (ed.), The Genius of Venice, 1500–1600, pp. 29–30, 1983, Royal Academy of Arts, London. Џорџоне почнал да го користи многу рафинираното киароскуро наречено сфумато - деликатна употреба на нијанси на бои за прикажување на светлината и перспективата - приближно во исто време како и Леонардо. Дали Вазари бил во право кога велел дека тоа го научил од делата на Леонардо не е јасно- тој секогаш сакал да ги припише сите достигнувања на изворите од Фиренца. Деликатните модулации на бојата на Леонардо се резултат на ситните исклучени дамки на бојата што тој веројатно ги извел од техниките на Илуминирани ракописи и први ги донел во сликарството во масло. Тие им дал на делата на Џорџоне магичниот сјај на светлината поради кој се слават.
Најцентрално и најтипично за сите постоечки дела на Џорџоне е Заспаната Венера сега во Дрезден. Прво било препознаено од Џовани Морели, а сега е универзално прифатено, како иста како сликата што ја видел Маркантонио Микиел, а подоцна и Ридолфи (неговиот биограф од 17 век) во Каза Марчело во Венеција. Исклучително чист и строг ритам на линијата и контурата го казнува сензуалното богатство на сликата. Изметот на белото перде на која лежи божицата; и блескавиот пејзаж што го исполнува просторот зад неа; најхармонично ја врамува нејзината божественост. Употребата на надворешен пејзаж за врамување на гол е иновативна; но покрај тоа, за да се додаде нејзината мистерија, таа е обвиткана во сон, духовита далеку од пристапноста до секое свесно изразување.
Забележано е од Мишел дека Џорџоне го оставил ова дело недовршено и дека пејзажот, со Купидон кој последователната реставрација е отстранет, бил завршен по неговата смрт од Тицијан. Сликата е прототип на сопствената Венера од Урбино на Тицијан и на многу други од други сликари од училиштето; но никој од нив не ја достигнал славата на првиот примерок. Истиот концепт на идеализирана убавина е евоциран во девствено замислената Џудит од музејот Ермитаж, голема слика која ги прикажувала посебните квалитети на Џорџоне за богатство на бои и романса на пејзажи, притоа демонстрирајќи дека животот и смртта се едни со други придружници наместо непријатели.
Освен олтарниот дел и фреските, сите преживеани дела на Џорџоне се мали слики дизајнирани за богатиот венецијански колекционер да ги чува во својот дом; повеќето се под две стапки (60сm) во која било димензија. Овој пазар се појавувил во последната половина на 15 век во Италија и бил многу подобро воспоставен во Холандија, но Џорџоне бил првиот голем италијански сликар што ја концентрирал својата работа на него во толкава мера - навистина веднаш по неговата смрт, големината на сликите почнале да се зголемува со просперитетот и палатите на патроните. лево|мини|342x342пкс| Бура (околу 1508), Галерија на академијата, Венеција, Италија Бура е наречен првиот пејзаж во историјата на западното сликарство. Темата на оваа слика е нејасна, но нејзиното уметничко мајсторство е очигледно. Бурата прикажува маж и жена што дои од двете страни на потокот, среде урнатините на градот и бурата што доаѓа. Мноштвото симболи во Бурата нудат многу толкувања, но ниту една не е целосно задоволувачка. Теориите дека сликата е за двојност (град и земја, машко и женско) се отфрлени бидејќи радиографијата покажала дека во претходните фази на сликата, мажот лево бил седнат гол.
Тројцата филозофи е подеднакво енигматичен и неговото припишување на Џорџоне сè уште е спорно. Трите фигури стојат во близина на темна празна пештера. Понекогаш толкувани како симболи на платоновата пештера или на тројцата мудреци, тие изгледаат изгубени во типично сонувачко расположение, засилено со маглива светлина карактеристична за неговите други пејзажи, како што е Пасторалниот концерт, сега во Лувр. Вториот „ја открива љубовта на Венецијанците кон текстурите“, бидејќи сликарот „го прави речиси опиплив изгледот на месото, ткаенината, дрвото, каменот и зеленилото“. Сликата е лишена од груби контури и нејзиниот третман на пејзажот често се споредува со пастирска поезија, па оттука и насловот.
Џорџоне и младиот Тицијан направиле револуција и во жанрот на портретот. Исклучително е тешко, а понекогаш и едноставно невозможно да се разликуваат раните дела на Тицијан од оние на Џорџоне. Ниту една од сликите на Џорџоне не е потпишана и само една носи сигурен датум:Brown, D. A., Ferino Pagden, S., Anderson, J., & Berrie, B. H. (2006). Bellini, Giorgione, Titian, and the Renaissance of Venetian Painting. Washington: National Gallery of Art. p. 42 неговиот портрет на Лаура (1 јуни 1506 година), еден од првите насликани на „модерен начин“, одликуван со достоинство, јасност и софистицирана карактеризација. Уште повпечатлив е Портретот на еден млад човек сега во Берлин, познат од историчарите на уметност за „неописливо суптилниот израз на спокојство и неподвижните одлики, додадени на издлабениот ефект на силуетата и моделирањето“.
Неколку од портретите што му се припишуваат на Џорџоне се појавуваат како директни записи за појавата на поединец нарачател, иако е сосема можно многу да се. Многу од нив може да се читаат како типови дизајнирани да изразат расположение или атмосфера, и секако многу од примерите на традицијата на портрет што ја иницирал Џорџоне ја имале оваа цел, а не дека биле продадени на гледачот. Темите на неговите нерелигиозни слики со фигури подеднакво тешко се препознаваат. Можеби првото прашање што треба да се постави е дали има намера да има специфично значење на овие слики што генијалните истражувања може да се надеваат дека ќе го вратат. Многу историчари на уметност тврдат дека не постои: „Најдобриот доказ, можеби, дека сликите на Џорџоне не биле особено езотерични во нивното значење е обезбеден од фактот дека иако неговите стилски иновации биле широко прифатени, карактеристичната одлика на речиси сите венецијански нерелигиозни сликарството во првата половина на XVI век е недостатокот на научена или литературна содржина“.Charles Hope in Jane Martineau (ed.), The Genius of Venice, 1500–1600, 1983, p. 35, Royal Academy of Arts, London
Атрибути мини|250x250пкс| Тројцата филозофи, Виена. Му се припишува на Џорџоне од Микиел, кој рече дека Себастиано дел Пиомбо го завршил; некои современи писатели го вклучуваат и Тицијан во неговото завршување