Чу (, ханју пинјин: Chǔ, старокинески: * s-r̥aʔ ) — вазална држава на династијата Џоу. Нивниот прв владетел бил кралот Ву од Чу во почетокот на 8 век пр. н. е. Чу се наоѓал на југот на Џоу и опстојувал во текот на раздобјето на пролетта и есента. На крајот на раздобјето на завојуваните држави, бил уништен од Ќин во 223 пр. н. е. за време на војните на Ќин за обединување.
Исто така познат како Ѓинг () и Ѓингчу (), Чу го опфаќал поголемиот дел од денешните покраини Хубеј и Хунан, заедно со делови од Чунгќинг, Гуејџоу, Хенан, Анхуеј, Ѓангси, Ѓангсу, Џеѓанг и Шангај. Повеќе од 400 години, главниот град на Чу Данјанг се наоѓал на раскрсницата на реките Дан и Си во близина на денешниот округ Сичуан, Хенан, но подоцна бил преселен во Јинг. Династијата Чу првично го носела презимето на храмот на предците Нај (OC: /*rneːlʔ/) што подоцна било пишувано како Ми (OC: /*meʔ/). Го носеле и презимето Јан (OC: /*qlamʔ/, /*qʰɯːm/) што подоцна ќе биде бележено како Сјунг (OC: /*ɢʷlɯm/).Theobald, Ulrich. (2018) "The Regional State of Chu 楚" in ChinaKnowledge.de - An Encyclopaedia on Chinese History, Literature and ArtZhang, Zhengming. (2019) A History Of Chu (Volume 1) Honolulu: Enrich Professional Publishing. p. 46-47
Историја
Основање Според преданијата раскажани во Записите за големиот историчар Сема Ќен, владејачкото семејство на Чу потекнувало од Жолтиот Цар и неговиот внук и наследник Џуансји. Правнукот на Џуансји, Вухуеј () бил задолжен за огнот од царот Ку и му ја дал титулата џуронг. Синот на Вухуеј, Луџонг () имал шест сина, сите родени со царски рез. Најмладиот, Ѓиљен, го зел презимето на предците Ми. Потомокот на Ѓиљен Јусјунг бил учител на кралот Вен од Џоу (р. 1099–1050 г. пр. н. е.). Откако Џоу ја соборил династијата Шанг, кралот Ченг (р. 1042–1021 г. пр. н. е.) го наградил правнукот на Јусјунг, Сјунг Ји со феудот Чу во Нанјаншката Долина и наследната титула( zǐ, „виконт“). Првиот главен град на Чу бил основан во Данјанг (денешен Сичуан во Хенан).
Западен Џоу Во 977 г. пр. н. е., за време на неговиот поход против Чу, чамецот на кралот Џао од Џоу потонал и тој се удавил во реката Хан. По оваа смрт, Џоу престанал да се шири на југ, дозволувајќи им на јужните племиња и Чу да ја зацементираат сопствената автономија многу порано од државите на север. Виконтот на Чу, Сјунг Ќу, ја освоил Е во 863 година пр.н.е., а подоцна нејзиниот главен град Еџоу го направил една од неговите престолнини. Во 703Lothar von Falkenahausen in Cambridge History of Ancient China, 1999, page 516 или 706 година,Cho-Yun Hsu in Cambridge History of Ancient China, 1999, page 556 владетелот Сјунг Тунг станал владетел на Чу.
Раздобје на пролетта и есента
мини| Слика со лак од гробницата Ѓингмен (кинески: 荊門楚墓; пинјин: Jīngmén chǔ mù) од државата Чу (704–223 пр. н. е.), која прикажува мажи кои носат претходници на ханфу (т.е. традиционален свилен фустан) и се возат во двокоњска кочија За време на владеењето на кралот Џуанг, Чу го достигнал врвот на својата моќ и неговиот владетел се сметал за еден од петте хегемони од ерата. По голем број битки со соседните држави, некаде помеѓу 695 и 689 г пр.н.е., главниот град на Чу се преселил југоисточно од Данјанг во Јинг. Чу најпрво ја консолидирал својата моќ со припојување на други држави на нејзината првична област (модерен Хубеј), потоа се проширил на север кон Севернокинеската Рамнина. Во летото 648 пр. н. е., државата Хуанг била припоена кон државата Чу.
Заради заканата од Чу се основале повеќе северни сојузи под водство на Ѓин. Овие сојузи го држеле Чу под контрола, а кралството Чу ја изгубило својата прва голема битка кај Ченгпу во 632 година пр. н. е. Во текот на 6 век пр. н. е., Ѓин и Чу воделе бројни битки за власт на централната рамнина. Во 597 пр. н. е., Ѓин била поразен од Чу во Битката кај Би, што предизвикало привремена неспособност на Ѓин да се спротивстави на ширењето на Чу. Чу стратешки ја користел државата Џенг како нејзин претставник во средишното рамничарско подрачје, преку средства за заплашување и закани, Чу го принудил Џенг да се здружи со него. Од друга страна, Ѓин мораше да го урамнотежува влијанието на Чу со постојано поврзување со Лу, Веј и Сунг. Напнатоста меѓу Чу и Ѓин не се олабавила до 579 година пр. н. е. кога било потпишано примирје меѓу двете држави.
На почетокот на шестиот век пр. н. е., Ѓин ја зајакнала државата Ву во близина на делтата Јангце за да дејствува како противтежа против Чу. Ву ја победила Чи, а потоа го нападнала Чу во 506 година пр. н. е. По Битката кај Боѓу, таа го зазела главниот град на Чу, Јинг, принудувајќи го кралот Џао да побегне кај своите сојузници во Јун и „Суеј“. Кралот Џао на крајот се вратил во Јинг, но по друг напад од Ву во 504 година пр. н. е., тој привремено го преселил главниот град на територијата на поранешната држава Руо. Чу почнал да го јакне Јуе во модерен Џеѓанг за да му служи како сојузник против Ву. Јуе првично бил потчинет од кралот Фучај од Ву додека не го ослободил нивниот крал Гоуѓен, кој се одмаздил за неговото поранешно заробеништво со дробење и целосно припојување на Ву.
Раздобје на завојувани држави Ослободен од тешкотиите со Ву, Чу го припоил Чен во 479 година пр.н.е. и го прегази Цај на север во 447 година пр. н. е. До крајот на 5 век пр. н. е., владата на Чу станала многу корумпирана и неефикасна, при што голем дел од државната каса се користел првенствено за плаќање на кралската придружба. Многу чиновници немале значајни обврски освен да земаат пари, а војската на Чу, иако била голема, била со низок квалитет.
Во доцните 390-ти пр. н. е., кралот Дао од Чу го поставил Ву Ќи за свој канцелар. во 389 година пр. н. е., реформите на Ву почнале да го менуваат Чу во ефикасна и моќна држава, бидејќи ги намалил платите на чиновници и ги отстранил бескорисните. Тој, исто така, донел градежен закон, за главниот град Јинг да изгледа помалку варварски. И покрај непопуларноста на Ву Ќи меѓу владејачката класа на Чу, неговите реформи го зајакнале кралот и ја направиле државата многу моќна до крајот на 4 век пр. н. е., кога Џао и Ќин биле во растечки развој. Моќната војска на Чу уште еднаш била успешна, победувајќи ги државите Веј и Јуе. Јуе била поделена помеѓу Чу и Ќи во 334 или 333 пр. н. е. Меѓутоа, чиновниците на Чу не губеле време за да се одмаздат, па Ву Ќи бил убиен на погребот на кралот Дао во 381 година пр. н. е. Пред службата на Ву во државата Чу, Ву живеел во државата Веј, каде што неговата воена анализа на шесте спротивставени состојби била забележана во неговиот магнум опус, Книгата на мајсторот Ву. За Чу, тој рекол: мини|300x300пкс| Бронза од гробот на Чу во округот Ксичуан . За време на доцното раздобје на завојуваните држави, Чу бил под сè поголем притисок од Ќин на запад, особено откако Ќин ги донел и ги спровел правните реформи на Шанг Јанг. Во 241 г. пр. н. е., пет од седумте главни завојувани држави - Чу, Џао, Веј, Јан и Хан - основале сојуз за да се борат против растечката моќ на Ќин. Кралот Каоље од Чу бил именуван за водач на сојузот, а лордот Чуншен за воен командант. Според историчарот Јанг Куан, генералот на Џао, Панг Нуан () бил вистинскиот командант во битката. Сојузниците го нападнале Ќин на стратешкиот превој Хангу, но биле поразени. Кралот Каоље го обвинил лордот Чуеншен за загубата и почнал да не му верува. Потоа, Чу го преселил својот главен град на исток во Шоучун, подалеку од заканата на Ќин.
Како што Ќин се проширила на територијата на Чу, Чу бил принудена да се прошири на југ и на исток, примајќи ги месните културни влијанија по патот. Лу бил освоен од кралот Каоље во 223 година пр. н. е. Меѓутоа, до крајот на 4 век пр.н.е., истакнатиот статус на Чу почнала да опаѓа. Како резултат на неколку походи предводени од Џао и Ќин, Чу на крајот бил целосно избришан од Ќин.
Пораз Државата Чу бил целосно искоренета од династијата Ќин. десно|мини|300x300пкс| Бронзени ѕвона од гробница на маркизот Ји од Ѕенг, датирани во 433 година пр. н. е., држава Чу. Според Записите на завојуваните држави, расправата меѓу стратегот Џанг Ји и генералот на Ќин Сема Цуо довела до два заклучоци во врска со обединувањето на Кина. Џанг Ји образложил дека освојувањето на Хан и преземањето на небесниот мандат од немоќниот крал Џоу, би било мудро. Сема Цуо, сепак, сметал дека примарна тешкотија не е легитимноста, туку силата на противниците на Ќин. Тој тврдеше дека „освојување на Шу е освојување на Чу“ и „штом Чу ќе биде елиминиран, земјата ќе биде обединета“.
Важноста на Шу во Сечуанската Котлина била нејзиното големо земјоделско производство и нејзината контрола над горниот тек на реката Јангце, што води непосредно во срцето на Чу. Кралот Хуејвен од Ќин се одлучил да го поддржи Сема Цуо. Во 316 г. пр. н. е., Ќин го нападнал и го освоил Шу и блискиот Ба, проширувајќи се по текот на реката во следните десетлетија. Во 278 г. пр. н. е., генералот на Ќин, Бај Ќи, конечно го освоил главниот град на Чу, Јинг. По падот на Јинг, владата на Чу се преселила на различни места на исток додека не се сместила во Шоучуен во 241 година пр. н. е. По масовна двегодишна борба, Бај Ќи ја намамил главната сила на Џао од 400.000 луѓе на теренот, опкружувајќи ги и принудувајќи ги да се предадат во Чангпинг во 260 г. пр. н. е. Војската на Ќин ги испоубила затворениците, отстранувајќи ја последната голема пречка за превласт на Ќин над другите кинески држави.
До 225 г. пр. н. е., останале само четири кралства: Ќин, Чу, Јан и Ќи. Чу се опоравила доволно за да направи сериозен отпор. Сепак, и покрај нејзината големина, ресурси и работна сила, корумпираната влада на Чу работела против тоа. Во 224 година пр. н. е., Јинг Џенг ги повикал на состанок своите поданици за да разговараат за неговите планови за инвазијата на Чу. Ванг Ѓен рекол дека инвазивната сила треба да биде најмалку 600.000, додека Ли Син сметал дека помалку од 200.000 луѓе ќе бидат доволни. Јинг Џенг им наредил на Ли Син и Менг Ву да ја водат војската против Чу.
Војската на Чу, предводена од Сјанг Јан три дена и три ноќи тајно ја следела војската на Ли Син пред да започне ненадеен напад и да ја уништи. Откако дознал за поразот на Ли, Јинг Џенг него го заменил со Ванг Ѓен, ставајќи го Ванг на чело на армијата од 600.000 војници што претходно ја побарал, а Менг Ву го назначил за негов заменик. Загрижен дека тиранинот Ќин би можел да се уплаши од моќта што сега ја поседувал и да нареди да биде погубен под некој изговор, Ванг Ѓен за да го намали сомнежот на кралот постојано испраќал гласници кај кралот со цел да остане во врска.
Војската на Ванг Ѓен поминала низ јужниот дел на Чен (; денешен Хуајјанг во Хенан) и поставил логор во Пингју. Војските на Чу под водство на Сјанг Јан ја искористилке целата своја сила против логорот, но не успеале. Ванг Ѓен им наредил на своите трупи цврсто да ги бранат своите позиции, но да избегнат да напредуваат понатаму во територијата на Чу. Откако не успеала да ја намами војската на Ќин во напад, Сјанг Јан наредил повлекување. Ванг Ѓен ја искористил оваа можност да започне брз напад. Силите на Ќин ги следеле силите на Чу што се повлекувале во Ќинан (; северозападно од денешен Ќичун во Хубеј), а Сјанг Јан бил или убиен во борбите или извршил самоубиство по неговиот пораз.
Следната година, во 223 г. пр.н.е., Ќин започнал уште еден поход и го зазел главниот град на Чу, Шоучуен. Кралот Фучу бил заробен и неговата држава била припоена.Li and Zheng, page 188 Следната година, Ванг Ѓен и Менг Ву ја воделе војската на Ќин против Вујуе околу устието на Јангце, заробувајќи ги потомците на кралското семејство Јуе. Овие освоени територии станале командерија Куајѓи на царството Ќин.
На својот врв, Чу и Ќин заедно исфрлија над 1.000.000 војници, повеќе од масивната битка кај Чангпинг помеѓу Ќин и Џао пред 35 години. Ископаните лични писма на двајца редовни војници на Ќин, Хеј Фу () и Ѓинг (), раскажуваат за долготраен поход во Хуајјанг под водство на Ванг Ѓен. Двајцата војници напишале писма во кои барале набавка на облека и пари од дома за да опстанат при походот со долго чекање.
Династии Ќин и Хан