Хаплогрупа G (M201) — хаплогрупа на човечки Y-хромозом. Таа е една од двете гранки на матичната хаплогрупа GHIJK, а другата е HIJK.
G-M201 најчесто се наоѓа меѓу различни етнички групи на Кавказ, но исто така е широко распространета со ниски честоти меѓу етничките групи низ Европа, Јужна Азија, Средна Азија и Северна Африка.
Најчест поткладови кои се појавуваат се G1* (M285) и многу поткладовите на G2 (G-P287), особено: G2a (P15), G2a1 (G-FGC7535, порано позната како G-L293), G2a2b2a (G-P303) порано G2a3b1) ; G2a2b1 (G-M406) порано G2a3a; G2a2b2a1 (G-L140) порано G2a3b1a; G2a2b2a1a1b (G-L497) порано G2a3b1a2; G2a2b2a1a1a1 (G-L13) порано G2a3b1a1a; G2a2b2a1a1c1a (G-CTS5990 или G-Z1903) порано G2a3b1a3; G2b (G-M3115) и; G2b1 (G-M377), порано G2b.
Потекло Постојат различни проценети датуми и местоположби кои се предложени за потеклото на G-M201, а повеќето од нив се лоцираат во Западна Азија.ISOGG, 2017, Y-DNA Haplogroup G and its Subclades - 2017 (17 May 2017).
Во 2012 година, Сири Руци и неговите соработници во нивниот труд сугерираат дека: „Проценуваме дека географското потекло на хаплогрупата Г веродостојно се наоѓа некаде во близина на источна Анадолија, Ерменија или западен Иран“.
Претходно, National Geographic Society го поставил своето потекло на Блискиот Исток пред 30.000 години и претпоставува дека луѓето што ја носат хаплогрупата учествувале во ширењето на неолитот.
Два научни труда, исто така, сугерираат потекло од Блискиот Исток, додека се разликуваат за датумот. Семино и неговите соработници (2000) предложил дата пред 17.000 години. Чиниоглу и неговите соработници (2004) сугерирале дека мутацијата се случила пред само 9.500 години.
Било споменето и поисточно потекло, за кое некои веруваат дека потекнува од област на Блискиот Исток блиску до подножјето на Хималаите.
Структура G* (M201)
G1 (M285, M342) G1a (P20.1, P20.2, P20.3) G1a1 (L201, L202, L203) G1b (L830, L831, L832, L834, L835) G2 (P287) G2a (P15, U5, L31/S149, L149) G2a1 (L293^) G2a1a (P16.1, P16.2) G2a1a1 (P18.1, P18.2, P18.3) G2a2 (L223^) G2a2a (M286) G2a2b (L91) G2a2b1 (L166, L167) G2a3 (L30/S126, L32/S148, L190/M485) G2a3a (M406) G2a3a1 (L14/Page57/S130/U16, L90/S133) G2a3a2 (L645) G2a3b (L141.1) G2a3b1 (P303/S135) G2a3b1a (L140) G2a3b1a1 (U1) G2a3b1a1a (L13/S131/U13, L78/M527) G2a3b1a1a1 (L1263^) G2a3b1a1b (L1266^) G2a3b1a1b1 (L1264^, L1265^, L1268^) G2a3b1a2 (L497, L353.1^,L353.2^) G2a3b1a2a (Z725^) G2a3b1a2a1 (L43/S147) G2a3b1a2a1a (L42/S146) G2a3b1a3 (Z1903^) G2a3b1a3a (Z724^) G2a3b1a3a1 (L640) G2a3b1a4 (L660, L662) G2a3b1b (L694) G2a3b2 (L177.1, L177.2, L177.3) G2b (M377, L72, L183) G2b1 (M283)
(Поткладовите овде се усогласени со дефинициите на Y-ДНК SNP што ги користи ISOGG Во 2012 година, неколку категории пронајдени само кај еден човек во истражувачките студии биле отстранети од дрвото ISOGG што предизвикало одредено преименување.)
Географска распространетост
Праисториско присуство Хаплогрупата G2a (G-P15) била идентификувана во неолитските човечки остатоци во Европа кои датираат помеѓу 5000 и 3000 п.н.е. Овие неолитски Европејци биле потомци на неолитските земјоделци од Анадолија, меѓу некои од најраните народи во светот кои се занимавале со земјоделство. G-M201 бил пронајден и во неолитските анадолски наоѓалишта како Бонџуклу кои датираат од 8300-7600 п.н.е. и Барцин кој датира од 6419-6238 п.н.е.
Понатаму, поголемиот дел од сите машки селекции од европскиот неолитски период досега дале Y-ДНК што припаѓа на оваа хаплогрупа. Најстарите скелети потврдени со тестирање на древна ДНК дека ја носат хаплогрупата Г2а биле пет на број, пронајдени во гробницата на пештерата Авеланер, во близина на Лес Плане д'Хостол, во Каталонија, Шпанија и биле датирани со радиојаглеродно датирање од околу 5000 п.н.е.
Скелет пронајден на неолитските гробишта познати како Деренбург Меренстиг II, во Саксонија-Анхалт Германија, очигледно припаѓал на G2a3 (G-S126) или на поткладот. Бил пронајден со погребни артефакти кои припаѓаат на Linearbandkeramische Kultur („Керамичка култура на линеарна лента“; LBK). Овој скелет не можел да биде датиран со радиојаглеродно датирање, но другите скелети таму биле датирани помеѓу 5.100 и 6.100 години. Најдеталната идентификувана SNP мутација била S126 (L30), која го дефинира G2a3.
G2a бил пронајден и во 20 од 22 примероци на древна Y-ДНК од Трејли, типско наоѓалиште на група земјоделци од доцниот неолит во јужна Франција, датиран од пред околу 5000 години.Marie Lacan, Christine Keyser, François-Xavier Ricaut, Nicolas Brucato, Francis Duranthon, Jean Guilaine, Eric Crubézy, and Bertrand Ludes, Ancient DNA reveals male diffusion through the Neolithic Mediterranean route, Proceedings of the National Academy of Sciences of the USA, online May 31, 2011 before print. Четвртото наоѓалиште исто така од истиот период е Ецтал на Алпите каде се откриени мумифицираните останки на Еци, ледениот човек. Ледениот човек припаѓа на хаплогрупата G2a2b Interview Dr. Eduard Egarter-Vigl, Head of Conservation and Assistant to research projects of the Archaeological Museum in Bozen. (порано наречена G2a4).
Хаплогрупата G2a2b е ретка група денес во Европа. Авторите на шпанското иследување посочиле дека мажите од Авеланер имале ретки вредности на маркери при тестирањето на нивните маркери за краткотрајно повторување (STR).
Современо присуство Во Русија, Украина и Средна Азија, припадниците на различни етнички малцинства и/или жители во одредени наоѓалишта поседуваат G-M201 на највисоките нивоа во светот – иако просечната стапка на национално ниво е околу 1% или помалку. Било откриено дека племињата (или клановите) Маџари и Аргини во Казахстан поседуваат највисоки нивоа на G-M201 меѓу која било современа етничка група. Кај Маџарите, Г1 бил пронајден со стапка од 87%. Посебно проучување за Аргините покажало дека 71% од мажите припаѓаат на G1. Во рускиот Северен Кавказ, кабардинското и осетиското население се исто така забележливи по високите стапки на G-М201. Дигора, Северна Осетија има највисока позната концентрација на G во еден град Хаплогрупата G се наоѓа на исток до северна Кина во мали проценти каде што G може да достигне позначајни проценти во малцинските групи како што се Ујгурите.
Во Турција, Јужен Кавказ и Иран, хаплогрупата G достигнува највисок процент од националните населенија. Кај турските мажи 11% од населението е со G хаплогрупа. Во Иран, хаплогрупата G достигнува 13 до 15% од населението во различни делови на земјата. Иако се наоѓа во проценти повисоки од 10% кај Бахтијарите, Талишите, Гилаките, Мазандараните и Иранските Азери, тој е поблиску до 5% кај иранските Арапи и во некои големи градови. Помеѓу примероците во базата на податоци на YHRD од земјите од јужен Кавказ, 29% од примероците од Абазинија, 31% од Грузија, 18% од Азербејџан и 11% од Ерменија се смета дека се G примероци.
Во Европа западно од Црното Море, Хаплогрупата G се наоѓа на околу 5% од населението во просек низ поголемиот дел од континентот. Концентрацијата на хаплогрупата G паѓа под овој просек во Скандинавија, најзападните поранешни советски републики и Полска, како и во Исланд и Британските Острови. Има присуство и на навидум необични концентрации во Европа. Во Велс, карактеристичниот тип G2a3b1 (DYS388=13 и DYS594=11) доминира и го турка процентот G од населението повисоко отколку во Англија.
Во Тирол во западна Австрија, процентот на G-M201 може да достигне 40% или повеќе; можеби најпознатиот пример се древните остатоци од таканаречениот „Леден човек“, Еци. Во северните и високите области на островот Сардинија во западна Италија, процентот на хаплогрупата G достигнува 11% од населението во едно иследување и достигнува 21% во градот Темпио во друго. На грчкиот остров Крит, приближно 7% до 11% од мажите припаѓаат на хаплогрупата G. Во североисточна Хрватска, во градот Осиек, хаплогрупата G била пронајдена кај 14% од мажите. Градот се наоѓа на бреговите на реката Драва, која особено започнува во регионот Тирол на Алпите, друга област со фокус на хаплогрупата G во Европа. Подалеку на север, откриено е дека 8% од етничките Унгарци и 5,1% од етничките боемски (чешки) мажи припаѓаат на хаплогрупата G.
Во Јужна Азија, хаплогрупата G е ретка. Некои етнички малцинства го поседуваат во значителни концентрации, вклучително и приближно 18% до 20% од Калаш, приближно 16% од Брахуи, и приближно 11,5% од земените Паштуни, но се појавува единствено во околу 3% од општото пакистанско население. Во едно проучување на 936 Индијци, хаплогрупата G сочинувала помалку од 1% од примерокот и била целосно отсутна кај тестираната северозападноиндиско население. Околу 6% од примероците од Шри Ланка и Малезија биле пријавени како хаплогрупа G, но ниту еден не бил пронајден во другите крајбрежни земји на Индискиот Океан или Тихиот Океан во Азија. G-M201 е опишан како „практично отсутен“ во Индија, при што поткладот G2a-P15 особено се смета за занемарлив.
На Блискиот Исток, хаплогрупата G сочинува околу 3% од населението во речиси сите области.In Lebanon, however, G accounts for 6.5% of the population and in Iran to around 10%. Кај Друзите, главно жители на Израел, кај 10% било откриено дека се со хаплогрупа G.
Околу 10% од еврејските мажи се со хаплогрупа G.
Во Африка, хаплогрупата G ретко се наоѓа во Потсахарска Африка или јужно од Африканскиот Рог меѓу домородните населенија. Во Египет, студиите дале информации кои го одредуваат процентотна хаплогрупата G помеѓу 2% и 9%.Elizabeth T Wood, Daryn A Stover, Christopher Ehret et al., "Contrasting patterns of Y chromosome and mtDNA variation in Africa: evidence for sex-biased demographic processes," European Journal of Human Genetics (2005) 13, 867–876. Било откриено дека 2% од арапските Мароканци и 0,8% од Берберите се со хаплогрупата G.
Во Америка, процентот на хаплогрупата G одговара на бројот на лица од земјите од Стариот свет кои емигрирале. Хаплогрупата G не се среќава кај домородните Американци, освен кога се случиле мешани бракови со не-домородни лица. Пронајден е во мексиканските Метиси.
G1 (M285 или M342) Речиси сите лица од хаплогрупата G1 имаат вредност од 12 при краткото тандемско повторување (STR) со маркер DYS392 и сите ќе ја имаат мутацијата M285 или M342 SNP што ја карактеризира оваа група. Оваа вредност од 12 е невообичаена во други G категории освен хаплогрупата G1.
Освен тоа, постојат поткладови и на G1a, G1a1, G1b.
Највисоката пријавена концентрација на хаплогрупата G1 и неговите поткладови во една земја е во Иран, со следните најчести концентрации во соседните земји на запад.
Постојат карактеристични ашкенашки еврејски и казахстански поткладови врз основа на комбинации на вредности на маркери STR.
G2 (P287) Мажите кои припаѓаат на оваа група, но се негативни за сите G2 поткладови претставуваат мал број мажи од хаплогрупата G. P287 била идентификувана на Универзитетот во Аризона и станала широко позната кон крајот на 2007 година. Нејзината идентификација предизвикала значително преименување на G категориите.
G2a (P15) Мажите од хаплогрупата G кои припаѓаат на оваа група, но се негативни за сите поткладови од G2a, се невообичаени во Европа, но може да претставуваат значителна група во досега слабо тестираните области источно од Турција. P15 била идентификувана на Универзитетот во Аризона и станала широко позната до 2002 година. Неговата местоположба на хромозомот е наведена како 21653414. G2a е пронајдена во средновековни остатоци во гробница со висок статус од VII век од нашата ера во Ерголдинг, Баварија, Германија, но поткладовите G2a не биле тестирани.
Постојат повеќе SNP кои досега ја имаат истата покриеност како P15. Тие се - со придружни места на Y-хромозомите - U5 (rs2178500), L149 (8486380) и L31 (исто така наречени S149) (rs35617575..12538148). Доколку некој маж со мутација на P15 е негативен за некое од овие или обратно, тоа откритие ќе биде основа за нова категорија G2a.
G2a1 (FGC7535)