Хрватската историографија се однесува на методологијата на историските студии развиена и примена од хрватските историчари.
Потекло и развој до почетокот на 20 век десно|мини| Фрањо Рачки бил главната фигура во развојот на современата хрватска историографија. Јужнословенските хуманисти интелектуалци од XV и XVI век, особено оние во близина на јадранскиот брег, помогнале да биде воспоставено и да биде негувано хрватското минато преку нивните дела, иако малкумина од нив се занимавале со научно историско пишување. Во 1532 година, Винко Прибојевиќ го напишал De origine successibusque Slavorum (За потеклото и настаните на Словените), кој, и покрај неговите неточности и повремени измислици, било првото истражување засновано на извори за историјата на Далмација од раното до денешното време. Првото денешно хрватско историско дело засновано на критичко научно истражување е напишано од Иван Лучиќ (познат и како Јоханес Луциус) во 1666 година и со наслов De regno Dalmatiae et Croatiae (За владението Далмација и Хрватска). Лучиќ е првиот хрватски историчар кој критички пристапил и користел извори, документи и хроники, натписи и тестаменти и понекогаш е нарекуван „татко на хрватската историографија“.
Во шеснаесеттиот век, историјата како наука била појавена во хрватската политика. Во првата половина на деветнаесеттиот век, била користена како основа за национална преродба. Во овој период, малкумина хрватски историчари се оттргнале од романтизмот и патриотизмот. Засилена со политика, оваа постара историографија образувала хипотези кои оттогаш биле отфрлени или драстично изменети од поновата историографија.
Во деветнаесеттиот век, политичарите ја користеле историјата за да ги унапредат своите ставови. На пример, антихабсбуршкиот политичар и писател Анте Старчевиќ прикажал мажи кои претежно биле сметани за хрватски национални јунаци како Никола IV Зрински и Јосип Јелачиќ како симболи на потчинување на австриската власт, додека ги пропагирал Петар Зрински и Фран Крсто Франкопан, кои биле погубени од Виена за заговор за соборување на Кралството. Спротивно на тоа, римокатоличкиот свештеник Јосип Јурај Штросмаер ја унапредил идејата за православно-католичко и југословенско обединување во втората половина на деветнаесеттиот век, користејќи ги како своја основа браќата мисионери Кирил и Методиј.
Современата хрватска историографија ги има своите корени во втората половина на 19 век, што се совпаѓа со подемот на национализмот во Европа. Главна фигура во развојот на современата хрватска историографија бил Фрањо Рачки, соработник на Штросмаер, кој објавил збирка средновековни извори. Неговата примарна изворна збирка Documenta historiae Chroaticae periodum antiquam illustrantia (Документи кои го илустрираат античкиот период од хрватската историја) развила структура за хрониката на раната хрватска историја, како дел од поголемата нарација која ја следи заедничката историја на јужните Словени. Рачки имал големо влијание во идната историографија на раните средновековни Хрвати бидејќи обезбедил идеолошки доследен историски наратив за јужнословенските народи.
Тадија Смичиклас го објавил првото дело за хрватската историја во два тома (1879–1882), кое заедно со другите негови дела ги постави темелите на хрватската научна историографија и придонел за зајакнување на идејата за продолжение на хрватската државност и независност. Подоцна, Фердо Шишиќ објавил тритомен серијал Hrvatska povijest (Хрватска историја) од 1906 до 1913 година. Шишиќ ги вклучул идеите на Рачки во „Историјата на Хрватите во времето на хрватските владетели“ (1925), што ја дало основата за последователната историографија и станало „остварено научно знаење за генерациите што доаѓаат“.
За време на создавањето на првата Југославија во 1918 година, некои хрватскоцентрични историчари го изразиле своето противење на обединувањето со Србија, велејќи дека тоа е контрадикторно со илјадагодишниот развој на хрватската држава која се потпира на себе. Југословенските историчари го аргументирале обединувањето како природен пат за Србите и Хрватите, посочувајќи на историски примери на здружување.
За време на Социјалистичка Федеративна Република Југославија (1945-1990) Историографијата во почетниот повоен период во комунистичка Југославија била водена од социјалистичката идеологија и марксистичките толкувања. Сепак, обемот на досегот на новата власт се проширил само во периодот од средината на деветнаесеттиот век и понатаму. Од историчарите било очекувано да ги почитуваат овие ограничувања кога се занимаваат со историјата на работничкото движење, комунизмот и Втората светска војна. Сепак, истражувањето и методологијата на средниот век, раниот нов век и делови од историјата на деветнаесеттиот век бил главно без влијание.
Главната компонента на основата на Социјалистичка Федеративна Република Југославија била поставена во концептот на антифашистичката борба и „братството и единството“. Според тоа, ниту една посебна југословенска група не била доделена на вина за масовни убиства и соработка за време на Втората светска војна и секоја југословенска република делела еднаква одговорност. Овие наративи биле сменети во текот на 1960-тите додека југословенската историографија преминала во дебати меѓу српските и хрватските историчари за улогата на секоја соодветна етничка група во војната. Почнувајќи од овој период, хрватската историографија била обележана со два појавни и спротивставени трендови. Од една страна, сериозни и истакнати историчари, вклучително и средновековци, кои биле ориентирани кон западните приоди кон историографијата, а од друга страна, националистичките историчари од современиот период кои се препирале со нивните српски колеги.
Растечката националистичка сфера била претставена од историчарот и иден хрватски претседател Фрањо Туѓман и станал водач по независноста на Хрватска во 1991 година. Туѓман ги оспорил зголемените жртви во концентрациониот логор Јасеновац, за кои српските историчари тврделе дека изнесуваат 700.000, иако тој завршил да обезбеди премногу ниски бројки. Тој ја нагласил соработката на српските четници со Оската, додека ги изоставил усташите, ја нагласил улогата на хрватските партизани додека ја намалувал улогата на српските партизани и ги бранел Домобраните тврдејќи дека биле принудени да се борат против партизаните. Сепак, учебниците по историја во текот на 1960-тите сè уште го одразувале унитарното југословенско гледиште, иако со постапката на федерализација во 1970-тите, нивната содржина станала поразновидна.
Во 1950-тите и 1960-тите биле отворени контакти со меѓународни научници, овозможувајќи различни алатки во истражувањето на историјата. Во 1970-тите, историчарката Мирјана Грос ја раширила методологијата на Аналеската школа и го популаризирала пристапот што ги комбинира „недогматскиот марксизам и броделското разбирање на времето и структурата“. Дополнително, истражувањата во општествената историја, историјата на менталитетите и микроисторијата почнале да растат, особено меѓу средновековните и ранонововековните историчари кои претходно се насочувале само на политичката историја. Во текот на 1980-тите, истражувањето на општествената историја било проширено и дополнето со културната историја, под влијание на пристапот на Билефелдската школа на германските општествени историчари како Ханс-Улрих Велер, Лотар Гал и Јирген Коцка. Женската историја најмногу била изразена во делата на Лидија Склевицки, која добро ја познавала западната феминистичка книжевност, но особено била вдахната од делото на Натали Зимон Дејвис.
Послекомунистичка хрватска историографија (1990-ти) Владеењето на Туѓман и неговата Хрватска демократска заедница во 1990-тите започна време на историски ревизионизам со голем број професионални хрватски историчари кои учествувале во неговото формулирање. Медиумите дошле под контрола на Туѓман и ХДЗ, а неколкуте независни весници и неделни списанија биле потиснувани и маргинализирани. На Универзитетот во Загреб, бил создаден нов Факултет за хрватски студии и во него, ривалски Катедра за историја за да им се спротивстави на Филозофскиот и на Факултетот за политички науки кои се обидувале да се оградат од националистичките ревизии на историјата. Од историчарите било очекувано да бидат промотори на новата национална свест и државност во услови на општествена клима на национален ентузијазам и еуфорија. Историографијата имала задача да покаже како хрватската нација и државност биле цврсто и длабоко вкоренети во минатото. Додека малцинството хрватски историчари подлегнале на националната еуфорија, повеќето од нив останале професионални и наместо тоа биле во голема мера погодени поради фактот што истражувачката работа била главно насочена на националната историја.
Истражувањето било насочувано на националната држава како првостепена единица на научната анализа, што резултирало со студии напишани од хрватско центрирано гледиште и отсуство на студии за регионалната, европската или светската историја. Студиите спроведени во 1990-тите, се насочувале на „големите наративи“ на хрватската историја поврзани со националниот и државниот идентитет, како што се етногенезата на Хрватите, образувањето на хрватската територија и границите со текот на времето, улогата на католичката црква или објавувањето на јадрото извори на хрватската историја. Старите митови и стереотипи повторно се појавиле во делата на некои историчари, како што е „илјадагодишниот континуитет на хрватската државност“ или Хрватска како т.н. „Antemurale Christianitatis“ („Бедем на христијанскиот свет“) за време на османлиското освојување. Негативните стереотипи за другите народи биле распространети, најочигледни и штетни во училишните книги.
Службениот политички дискурс бил силно централистички. Славонија била нарекувана „Источна Хрватска“, а Далмација како „Јужна Хрватска“, со погрешно разбирање и омаловажување на истарската регионална специфичност. Хрватизмот честопати бил комбиниран со обиди да бидат идентификувани Хрватска и католицизмот и да биде асимилирана Босна и Херцеговина како хрватска. По распадот на Југославија, балканофобијата била распространета во обид да биде избегнато поврзување на Хрватска со концепт кој беше сфатен исклучиво негативно. Бегството од Балканот било поврзано со нагласување на интеграцијата на Хрватска во западноевропската цивилизација и, поврзано со 19 век, истакнување на средноевропската димензија.
Со растечкото влијание на Аналеската школа, бил зголемен интересот за историската антропологија, како и развојот на демографската методологија. Мирјана Грос објавила значајни дела за општествениот развој во деветнаесеттиот век и во 1996 година ја објавила „Современа историографија: корени, достигнувања, пребарувања“ (Suvremena historiografija: korijeni, postignuća, traganja) влијателна книга за современата историографија.
21 век Со образувањето нова коалиција предводена од Социјалдемократската партија на Хрватска во 2000 година, изгледите за хрватската историографија почнале да бидат менувани. Професијата почнала да се разграничува и станала пополицентрична, овозможувајќи да бидат створени повеќе теренски студии. Биле појавени студии за животната средина, а особено студиите со памтење биле зголемени во популарност додека историчарите сè повеќе користат меѓудисциплинарни пристапи, од историска антропологија, демографија, книжевна теорија и имагологија.